Η ιστορία ξεκινά «ήσυχα» με μια διαδικτυακή συνέντευξη και καταλήγει σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση που περιλαμβάνει ένα πακέτο με δύο εκρηκτικά θέματα: τη συνταγματική αναθεώρηση και την αλλαγή του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη υπουργών αλλά και τις μετεκλογικές συνεργασίες.

Στη μια συνέντευξή του στο «Meeting Point» και στην Όλγα Τρέμη πριν λίγες μέρες, ο Ευάγγελος Βενιζέλος μιλώντας για το κλίμα γύρω από την επόμενη φάση της συνταγματικής αναθεώρησης  γύρισε ανάποδα τη «συμβατική» ερώτηση που εδώ και μήνες καταδιώκει το ΠΑΣΟΚ: «με ποιον θα συνεργαστεί μετεκλογικά;». Η δική του θέση ήταν ωμή: πρώτα να πει η Νέα Δημοκρατία με ποιους θα συνεργαστεί κι αν θα συνεργαστεί με τον Βελόπουλο και την Λατινοπούλου. Από τη στιγμή που στο υπερδεξιό άκρο υπάρχουν πρόσωπα και κόμματα που λειτουργούν ως μόνιμος πειρασμός σε σενάρια «κυβέρνησης ανάγκης», ο Βενιζέλος έθεσε ευθέως το δίλημμα: αν η ΝΔ δεν δηλώνει ρητά ότι δεν θα συνεργαστεί με αυτά τα κόμματα, τότε γιατί ζητείται από το ΠΑΣΟΚ να «δέσει τα χέρια του» από τώρα;

Η απάντηση ήρθε πολύ γρήγορα και από τον άνθρωπο που κατ’ επανάληψη έχει δηλώσει ότι η μόνη εφικτή εκλογική συνεργασία της Νέας Δημοκρατίας είναι με το ΠΑΣΟΚ. Ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης, σε χθεσινή του συνέντευξη, κινήθηκε σε δύο επίπεδα: πρώτον ξεκαθάρισε πως δεν υπάρχει καμία περίπτωση συνεργασίας με Βελόπουλο ή Λατινοπούλου και δεύτερον επανέφερε την πίεση στο ΠΑΣΟΚ στέλνοντας το μήνυμα στον Βενιζέλο: «Πλην του ΠΑΣΟΚ άλλη συγκυβέρνηση δεν μπορεί να υπάρξει», είπε με την υποσημείωση ότι αν το ΠΑΣΟΚ πει όχι, «πάμε πάλι σε εκλογές». Παράλληλα, η απάντηση πήρε και πιο «προσωπικό» τόνο λέγοντας στον πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ «ας τα πει όλα αυτά στον Νίκο Ανδρουλάκη και ας μας πει τώρα το ΠΑΣΟΚ τι θα κάνει».   

Μέχρι εδώ θα μπορούσε να είναι ένα κλασικό πινγκ-πονγκ «συνεργασιών». Όμως το θέμα έδεσε και απογειώθηκε όταν η κυβέρνηση επέλεξε να σηκώσει το γάντι για το άρθρο 86. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αντέκρουσε τη γραμμή Βενιζέλου με ένα επιχείρημα που χτυπάει κατευθείαν στον πυρήνα της κριτικής: ότι η συζήτηση για αναθεώρηση δεν είναι «συνταγματικός λαϊκισμός» και ότι ειδικά στο άρθρο 86 υπήρχε ειδικό καθεστώς και πριν το 200, αλλά το 2001 προστέθηκαν συγκεκριμένες πρόνοιες με κορυφαία το περίφημο «αμελλητί» που, κατά την κυβερνητική αφήγηση, επιβάρυναν το πλαίσιο. Φυσικά το αμελλητί η κυβέρνηση το χρέωσε στον κύριο Βενιζέλο και έτσι η συζήτηση πήρε φωτιά.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ο ίδιος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν έμεινε μόνο στο ιστορικό επιχείρημα, αλλά και στο πολιτικό «μαστίγιο»: στη Βουλή είπε δεν υπάρχουν «ναι ή όχι με αστερίσκους». Όποιος πει «όχι» στην αναθεώρηση ενός άρθρου, αυτό θα μείνει ως «όχι», ό,τι κι αν ισχυρίζεται μετά για τακτικισμούς. Με άλλα λόγια: η κυβέρνηση θέλει να καταγράψει καθαρά ποιος ψηφίζει τι στην πρώτη Βουλή της αναθεώρησης. 

Ο Βενιζέλος αντέστρεψε το κατηγορητήριο: αν το πρόβλημα είναι η διατύπωση του 2001, γιατί το 2019 όταν υπήρχε δυνατότητα αναθεωρητικής παρέμβασης, η ΝΔ δεν «έχτισε» το άρθρο όπως ήθελε; Και ανέβασε κατακόρυφα τους τόνους υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση καταστρατήγησε το άρθρο 86 σε κρίσιμες υποθέσεις και τώρα εμφανίζεται ως θεσμικός «χειρουργός» που υπόσχεται τέλειο κείμενο.

Και σαν να μην έφτανε το κυβερνητικό μέτωπο, ήρθε χθες το βράδυ και το «εσωτερικό» μέτωπο της επιστημονικής κοινότητας. Σε εκδήλωση του «Κύκλος Ιδεών», η αντιπαράθεση με τον συνταγματολόγο Νίκο Αλιβιζάτο πήρε σχεδόν θεατρικά χαρακτηριστικά: αιχμές για «οπισθοδρόμηση» σε σχέση με το 1975 και αντίλογος Βενιζέλου ότι δεν υπήρξε ποτέ περίοδος που η Δικαιοσύνη να μπορούσε να παρακάμψει τη Βουλή και να ασκήσει διώξεις κατά υπουργών «από μόνη της». Το ακροατήριο στο οποίο ήταν παρόντες τόσο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης όσο και ο Θόδωρος Ρουσόπουλος που θα έχει κομβικό ρόλο στα θέματα της αναθεώρησης, κοιτούσε  εμβρόντητο.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία του καβγά πέρα από τα ντεσιμπέλ της έντασης. Το άρθρο 86 δεν είναι απλώς μια διάταξη: είναι ο μηχανισμός που καθορίζει ποιος κινεί την ποινική διαδικασία για υπουργούς και υπό ποιους χρονικούς και δικονομικούς περιορισμούς. Η κυβέρνηση προσπαθεί να το «συνδέσει» με την κοινωνική οργή για ατιμωρησία και να εμφανιστεί ως δύναμη θεσμικής κάθαρσης. Ο Βενιζέλος, από την άλλη, επιχειρεί να προστατεύσει δύο πράγματα ταυτόχρονα: την ιστορική νομιμοποίηση της αναθεώρησης του 2001 και το ΠΑΣΟΚ από το να γίνει «κολώνα» μιας αφήγησης που, όπως υπονοεί, λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικός αντιπερισπασμός παρά ως καθαρή θεσμική μεταρρύθμιση. 

Κάπως έτσι οι συνεργασίες κουμπώνουν και με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Όταν ανοίγεις την διαδικασία αναθεώρησης, ψάχνεις 180άρια, άρα ψάχνεις και γέφυρες. Και όταν ψάχνεις γέφυρες, όλοι κοιτάνε ποιος θα περάσει απέναντι με ποιον. Η κυβέρνηση πιέζει να αποτυπωθεί καθαρά το «ναι ή όχι» στη παρούσα Βουλή, ώστε να μεταφέρει στο ΠΑΣΟΚ το κόστος μιας άρνησης. Ο Βενιζέλος απαντά ότι πριν ζητάμε από το ΠΑΣΟΚ δεσμεύσεις, ας δούμε τι δεσμεύσεις δίνει η ΝΔ και ταυτόχρονα την καταγγέλλει για «θεσμικά ψεύδη» και «συνταγματικό λαϊκισμό» στη διαχείριση του θέματος. 

Πίσω από αυτή την σφοδρή αντιπαράθεση προφανέστατα υπάρχει η προσπάθεια της κυβέρνησης να αποδυναμωθούν οι όποιες κινήσεις Βενιζέλου είτε προς την κατεύθυνση να στηρίξει προεκλογικά το ΠΑΣΟΚ, λειτουργώντας ως φορέας κεντρώων ψηφοφόρων προς μετεκλογικά ως προς το να  λειτουργήσει ο ίδιος σαν λύση ενός προβλήματος από την μη ύπαρξη αυτοδυναμίας και την ανάγκη συγκρότησης κυβέρνησης ευρύτερης αποδοχής. Άλλωστε χθες το βράδυ στον «Κύκλο Ιδεών» δύο συνταγματολόγοι, ανάμεσα τους και ο Κώστας Χρυσόγονος από το ΠΑΣΟΚ, κατέθεσαν την άποψη ότι αν η συνταγματική αναθεώρηση δεν γίνει με τη Βουλή που θα προκύψει από τις πρώτες εκλογές αλλά μεταφερθεί στην Βουλή των δεύτερων εκλογών καίγεται. Και ως προς αυτή την κατεύθυνση εάν τα κόμματα θέλουν να γίνει συνταγματική αναθεώρηση και όχι να καεί πρέπει τότε να γίνει κυβέρνηση ειδικού σκοπού μετά τις πρώτες εκλογές προκειμένου να ολοκληρώσει την αναθεώρηση.

Ένα ακόμα δίλημμα λοιπόν μπαίνεις στο τραπέζι που θα επηρεάσει τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά τις όποιες εξελίξεις και ακόμη ένας «Μουντζούρης» εμφανίζεται και αναζητείται αυτός που θα τον χρεωθεί.

Διαβάστε επίσης:

Διεύρυνση εν μέσω αναταράξεων στο ΠΑΣΟΚ – Ο «περιορισμένος χώρος» για Τσίπρα και η απροθυμία «λοιπών δυνάμεων» για συνεννόηση

Σκάνδαλο Παναγόπουλου: Ντόμινο με πολιτικές παρενέργειες φέρνει η επέκταση της έρευνας – Μηνύματα με νόημα από Στρατινάκη 

Συνάντηση Μητσοτάκη με κτηνοτρόφους: Κρίσιμο ραντεβού λίγο πριν την… κάθοδο των τρακτέρ