Το προφυλακτικό παραμένει ένα από τα πιο βασικά μέσα προστασίας στη σεξουαλική ζωή, προστατεύοντας τόσο από ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη όσο και από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Η ιδέα του όμως δεν είναι σύγχρονη, αντίθετα, έχει ρίζες που φτάνουν χιλιάδες χρόνια πίσω.

Πρώιμες μορφές στην αρχαιότητα

Αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι ήδη από την αρχαία Αίγυπτο υπήρχαν μορφές καλυμμάτων του πέους. Κάποιοι ιστορικοί εκτιμούν ότι χρησιμοποιούνταν λινά υφάσματα, πιθανώς για λόγους υγιεινής ή προστασίας από ασθένειες.

Στην Ασία έχουν καταγραφεί παρόμοιες πρακτικές. Στην Κίνα και την Ιαπωνία χρησιμοποιούνταν υλικά όπως μεταξωτό χαρτί εμποτισμένο με λάδι ή λεπτά περιβλήματα από καβούκι χελώνας και ζωικά κέρατα. Αυτές οι πρώιμες εκδοχές δεν κάλυπταν πάντα ολόκληρο το πέος, αλλά μόνο την άκρη.

Η σύφιλη και η ανάγκη προστασίας

Η πραγματική ώθηση για τη διάδοση του προφυλακτικού ήρθε τον 15ο και 16ο αιώνα, όταν η σύφιλη εξαπλώθηκε ραγδαία στην Ευρώπη.

Το 1564, ο Ιταλός γιατρός Γκαμπριέλε Φαλόπιο περιέγραψε σε ιατρικό του έργο ένα λινό κάλυμμα που δένονταν με κορδόνι και χρησιμοποιούνταν για την πρόληψη της σύφιλης. Σύμφωνα με τα γραπτά του, το είχε δοκιμάσει σε εκατοντάδες άνδρες. Αυτή θεωρείται μία από τις πρώτες τεκμηριωμένες περιγραφές προφυλακτικού για ιατρική χρήση.

Από εκεί και πέρα, άρχισε να διαδίδεται η χρήση περιβλημάτων από επεξεργασμένα ζωικά έντερα ή ουροδόχους κύστεις ζώων. Ήταν ακριβά και επαναχρησιμοποιούμενα. Μετά τη χρήση πλένονταν και φυλάσσονταν.

Ο 18ος αιώνας: «Κρυφή» αλλά… διαδεδομένη χρήση

Κατά τον 18ο αιώνα, τα προφυλακτικά κυκλοφορούσαν σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως το Λονδίνο και το Παρίσι. Πωλούνταν σε κουρεία, αγορές και ιδιωτικά καταστήματα.

Η χρήση τους συνδεόταν συχνά με την πορνεία και την «ανήθικη» συμπεριφορά. Παράλληλα όμως αποτελούσαν πρακτικό μέσο προστασίας από αφροδίσια νοσήματα. Η κοινωνική στάση απέναντί τους ήταν διφορούμενη. Από τη μία υπήρχε ζήτηση, από την άλλη η δημόσια ηθική τα αντιμετώπιζε με καχυποψία.

Η βιομηχανική επανάσταση και το καουτσούκ

Η μεγάλη τεχνολογική αλλαγή ήρθε τον 19ο αιώνα. Το 1839 ο Τσαρλς Γκούντγιαρ ανακάλυψε τη διαδικασία βουλκανισμού του καουτσούκ.

Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα άρχισαν να παράγονται προφυλακτικά από καουτσούκ. Ήταν πιο παχιά από τα σημερινά και αρκετά άκαμπτα. Συχνά κατασκευάζονταν σε ραφές και μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν. Παρά τα μειονεκτήματά τους, ήταν πιο ανθεκτικά και πιο εύκολα στη μαζική παραγωγή.

Το προφυλακτικό άρχισε να μετατρέπεται από είδος πολυτελείας σε πιο προσιτό προϊόν.

Η επανάσταση του λάτεξ

Στις αρχές του 20ού αιώνα εμφανίστηκαν τα προφυλακτικά από λάτεξ. Η τεχνολογία αυτή επέτρεψε την παραγωγή πιο λεπτών, πιο ελαστικών και πιο αξιόπιστων προϊόντων. Επιπλέον, τα λατέξ προφυλακτικά ήταν μιας χρήσης, γεγονός που βελτίωσε σημαντικά την υγιεινή.

Κατά τη διάρκεια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, αρκετές χώρες διένειμαν προφυλακτικά στους στρατιώτες για να περιορίσουν τη μετάδοση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Σε άλλες περιπτώσεις, η διανομή ήταν περιορισμένη λόγω ηθικών αντιρρήσεων.

Η εποχή του HIV

Η δεκαετία του 1980 αποτέλεσε σημείο καμπής. Η επιδημία του HIV/AIDS έφερε το προφυλακτικό στο επίκεντρο της δημόσιας υγείας. Κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμοί και επιστημονικοί φορείς ξεκίνησαν εκστρατείες ενημέρωσης για την ασφαλή σεξουαλική συμπεριφορά.

Από εκείνη την περίοδο και μετά, το προφυλακτικό δεν παρουσιαζόταν μόνο ως μέσο αντισύλληψης αλλά κυρίως ως εργαλείο πρόληψης σοβαρών ασθενειών.

Το προφυλακτικό σήμερα

Σήμερα τα περισσότερα προφυλακτικά κατασκευάζονται από λάτεξ. Υπάρχουν όμως και επιλογές από πολυουρεθάνη και πολυισοπρένιο για άτομα με αλλεργία στο λάτεξ. Διατίθενται σε διαφορετικά μεγέθη, πάχη και υφές, ενώ υπάρχουν και γυναικεία προφυλακτικά.

Παρά την ύπαρξη πολλών σύγχρονων μεθόδων αντισύλληψης, το προφυλακτικό παραμένει ένα δημοφιλές μέσο για ταυτόχρονη προστασία από εγκυμοσύνη και από τα περισσότερα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Διαβάστε επίσης

Νέα μελέτη: Δυο κούπες τσάι ή καφέ την ημέρα θα μπορούσαν να μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας

ΣΦΕΕ: «Χωρίς τη συμβολή της φαρμακοβιομηχανίας, το εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ θα μετατρεπόταν από πλεόνασμα σε έλλειμμα»

Σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα: Ποιες είναι οι επτά άγνωστες και απρόσμενες αιτίες