Η σημερινή εικόνα από την Άγκυρα λειτουργεί, σε μεγάλο βαθμό, ως επιβεβαίωση όσων είχαν επισημανθεί (και από το Π) πριν από τη συνάντηση: το ζητούμενο δεν ήταν η λύση διαφορών, αλλά η ρύθμιση έντασης — ένας περιφερειακός «θερμοστάτης» σταθερότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο κινήθηκαν και οι δημόσιες τοποθετήσεις των δύο ηγετών, με προσεκτικά επιλεγμένη γλώσσα, έμφαση στη θετική ατζέντα και σαφή αποφυγή διατύπωσης που θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέα ένταση.

Ο Ταγίπ Ερντογάν μίλησε για συμφωνίες που «παρέχουν κοινό έδαφος» και για βούληση να ενισχυθεί περαιτέρω το διμερές εμπόριο, τονίζοντας ότι οι δύο πλευρές συζήτησαν «με κάθε λεπτομέρεια» τα θέματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Δήλωσε, ο Τούρκος πρόεδρος  ότι «παρά τις δυσκολίες υπάρχει λύση» και ότι τα προβλήματα είναι «αλληλένδετα», άρα — κατά την τουρκική οπτική — προσφέρονται για συνολική προσέγγιση. Επέμεινε στη διατήρηση ανοιχτών διαύλων μεταξύ «γειτόνων και συμμάχων στο ΝΑΤΟ», συνδέοντας τη διμερή σταθερότητα με το ευρύτερο περιβάλλον απειλών.

Παράλληλα, δεν παρέλειψε να εντάξει στη ρητορική του τα σταθερά τουρκικά σημεία: αναφορά σε «τουρκική μειονότητα» στη Θράκη, καθώς και εκτενή τοποθέτηση για τη Γάζα και το Παλαιστινιακό, απορρίπτοντας — όπως είπε — τις ισραηλινές κινήσεις στη Δυτική Όχθη και υποστηρίζοντας ότι η μόνιμη ειρήνη στη Μέση Ανατολή περνά από «δίκαιη λύση» του ζητήματος. Με αυτόν τον τρόπο, τοποθέτησε τη διμερή συνάντηση μέσα σε ένα μεγαλύτερο γεωπολιτικό κάδρο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε επιβεβαιώνοντας «την αξία του διαλόγου και της καλής γειτονίας» σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον, κάνοντας απολογισμό της πορείας από το 2023 έως σήμερα. Τόνισε ότι η προσπάθεια διαλόγου «έχει αποδώσει», διότι ακόμη και όταν υπάρχουν διαφωνίες, οι δύο χώρες δεν οδηγήθηκαν σε κρίση ή ανεξέλεγκτη ένταση.

Ο Ελληνας πρωθυπουργός μίλησε για απτά αποτελέσματα: συνεργασία στο μεταναστευτικό με σημαντική — όπως ανέφερε — μείωση ροών, υποσχέθηκε την διευκόλυνση (περιορισμό της γραφειοκρατίας)  των Τούρκων πολιτών για να επισκέπτονται 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου αναφέρθηκε στε οικονομικές συμφωνίες, επενδύσεις και στόχο διμερούς εμπορίου 10 δισ. ευρώ. Αναφέρθηκε επίσης στις συμφωνίες για ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης–Σμύρνης, συνεργασία στο πλαίσιο του Οργανισμού Ευξείνου Πόντου, καθώς και σε κοινή προετοιμασία απέναντι σε φυσικές καταστροφές και σεισμούς — πεδία χαμηλής πολιτικής έντασης αλλά υψηλής πρακτικής αξίας.

Στον σκληρό πυρήνα των διαφορών, η ελληνική θέση διατυπώθηκε ξεκάθαρα: «η μόνη διαφορά είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και ΑΟΖ με βάση το διεθνές δίκαιο». Για το μειονοτικό,  που έθιξε ο Ερντογάν ο πρωθυπουργός παρέπεμψε ρητά στη Συνθήκη της Λωζάννης, τονίζοντας ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, με πλήρη ισονομία και ισοπολιτεία, και διατύπωσε τη θέση ότι οι μειονότητες πρέπει να λειτουργούν ως γέφυρες φιλίας και όχι ως πεδία αντιπαράθεσης.

«Εμπόδιο» η απειλή πολέμου

Ιδιαίτερης βαρύτητας ήταν και η ρητή αναφορά του στην ανάγκη άρσης του casus belli, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρχει απειλή πολέμου μεταξύ συμμάχων.

Αυτό ο Ελληνας πρωθυπουργός το σύνδεσε (και) με την επιθυμία της Τουρκίας να επιτραπεί στις πολεμικές της βιομηχανίας να πάρουν μέρος στο γιγαντιαίο εξοπλιστικό πρόγραμμα της ΕΕ. Μια επιθυμία που, προς  το παρόν τουλάχιστον σκοντάφτει στις ελληνικές επιφυλάξεις (veto) αν δεν αρθεί το casus belli.

Σημειώνεται ότι μετά τις δηλώσεις δεν ακολούθησε διαδικασία ερωτήσεων από δημοσιογράφους — επιλογή που περιόρισε τον κίνδυνο δυσάρεστων ή απρόβλεπτων απαντήσεων και κράτησε αυστηρά ελεγχόμενο το μήνυμα των ήσυχων νερών στο αιγαίο.

Το συνολικό αποτέλεσμα επιβεβαιώνει το βασικό σχήμα: θετική ατζέντα, λειτουργικές συμφωνίες, ανοιχτοί δίαυλοι — και τα δύσκολα τοποθετημένα εντός ορίων, αλλά κάπου στο βάθος. Διαχείριση έντασης, όχι επίλυση διαφορών.

Διαβάστε επίσης:

Θέμα casus belli έθεσε ο Μητσοτάκης: Ήρθε η ώρα «να αρθεί κάθε απειλή» – «Τα ζητήματα δεν είναι άλυτα» είπε ο Ερντογάν – Η κοινή δήλωση Ελλάδας-Τουρκίας

Τα 7 κείμενα που υπέγραψαν Αθήνα και Άγκυρα στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας

«Βόμβα» από ΣΥΡΙΖΑ: Έγγραφο του ΟΠΕΚΕΠΕ δείχνει επιδοτήσεις σε 29.000 «κτηνοτρόφους» χωρίς παραγωγή