Στις προσπάθειες της Κίνας να διεισδύσει στην Αρκτική, με ένα νέο υπό κατασκευή παγοθραυστικό που είναι ικανό να σπάσει πάγους πάχους έως 2,5 μέτρων αναφέρονται σε δημοσίευμά τους οι Financial Times, τονίζοντας ότι το συγκεκριμένο project είναι ένα ισχυρό σύμβολο των φιλοδοξιών του Πεκίνου στον Βορρά, όπου οι εντάσεις έχουν κορυφωθεί λόγω των προσπαθειών του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να διεκδικήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας

Το πλοίο με πυρηνική πρόωση και ρύγχος ταύρου, το οποίο παρουσιάστηκε ως project τον Δεκέμβριο, προορίζεται να αποτελέσει πρότυπο για τον αναδυόμενο πολικό στόλο του Πεκίνου, σημειώνουν οι Financial Times. 

Το Κρατικό Ινστιτούτο Ερευνών 708, το οποίο σχεδίασε το πλοίο, δηλώνει ότι θα είναι ένα «πολυχρηστικό» φορτηγό πλοίο πολικού τουρισμού.

Ενώ η Κίνα περιγράφει τα συμφέροντά της στην περιοχή σε όρους εμπορίου και έρευνας, κάποιοι αναλυτές αμφιβάλλουν για τη διπλή πολιτική – στρατιωτική πρόθεση του προγράμματος της Κίνας για την Αρκτική, από την ίδρυση ερευνητικών βάσεων έως τη συνεργασία στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και τις κοινές στρατιωτικές περιπολίες με τη Ρωσία κοντά στην Αλάσκα.

Το πρόγραμμα κατασκευής παγοθραυστικών έχει ενισχύσει την ανησυχία της Δύσης για τις προόδους της Κίνας και της Ρωσίας στην Αρκτική, τις οποίες ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει την κατάληψη της Γροιλανδίας. 

Κρίσιμο μέτωπο

«Η Κίνα θεωρεί την Αρκτική ως ένα νέο μέτωπο που είναι κρίσιμο για τον γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό ανταγωνισμό της με τις ΗΠΑ και με τη Δύση γενικότερα», δήλωσε η Helena Legarda, επικεφαλής του προγράμματος εξωτερικών σχέσεων στο Merics. «Το Πεκίνο θέλει να επεκτείνει την επιρροή, την παρουσία και την πρόσβασή του στην Αρκτική», τόνισε.

Αυτές οι φιλοδοξίες έχουν εντείνει τις ανησυχίες των εμπειρογνωμόνων και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ και σε άλλες δυτικές πρωτεύουσες, οι οποίοι αγωνίζονται για την εξασφάλιση ταχύτερων και φθηνότερων θαλάσσιων διαδρομών και πλούσιων φυσικών πόρων, καθώς οι πάγοι λιώνουν.

Το ναυπηγείο που κατασκεύασε το πρώτο εγχώριο παγοθραυστικό παρέδωσε επίσης το Fujian, το τρίτο αεροπλανοφόρο της Κίνας, το οποίο τέθηκε σε υπηρεσία στα τέλη του περασμένου έτους με μερικές από τις πιο προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες της χώρας. Το ναυπηγείο λειτουργεί από την κρατική εταιρεία China State Shipbuilding Corp.

Οι φιλοδοξίες για την Αρκτική και ο «Πολικός Δρόμος του Μεταξιού»

Η Κίνα έχει φιλοδοξίες για την Αρκτική εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, οι δραστηριότητές της έχουν επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια, σε συνάρτηση με την αυξανόμενη οικονομική και γεωπολιτική επιρροή της.

Το Πεκίνο αγόρασε το πρώτο του παγοθραυστικό, το Xue Long – Snow Dragon από την Ουκρανία το 1993, πριν αρχίσει να αναπτύσσει τον δικό του στόλο. Το 2004, άνοιξε τον πρώτο μόνιμο ερευνητικό σταθμό του στην Αρκτική, στο αρχιπέλαγος Svalbard της Νορβηγίας, και στη συνέχεια έναν άλλο στην Ισλανδία το 2018. 

Την ίδια χρονιά, το Πεκίνο παρουσίασε την πολιτική του για την Αρκτική, η οποία προβλέπει έναν «Πολικό Δρόμο του Μεταξιού» μέσω της ανάπτυξης των ναυτιλιακών διαδρομών στην Αρκτική. Η πολιτική αυτή προωθούσε την έρευνα και τις «υδρογραφικές μελέτες» της Κίνας στην περιοχή, οι οποίες, όπως ανέφερε, αποσκοπούσαν στη βελτίωση της «ασφάλειας και των υλικοτεχνικών δυνατοτήτων στην Αρκτική».

Τα παγοθραυστικά είναι ζωτικής σημασίας για την επίδειξη δύναμης στις πολικές περιοχές, καθώς επιτρέπουν στις χώρες να εισέρχονται σε συχνά παγωμένα εδάφη και να διατηρούν ζωντανή την παρουσία τους. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει διαθέσει 9 δισεκατομμύρια δολάρια για παγοθραυστικά και υποδομές στην Αρκτική και την Ανταρκτική, προκειμένου να «εξασφαλίσει την πρόσβαση, την ασφάλεια και την ηγεσία των ΗΠΑ στις πολικές περιοχές», όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας τον Δεκέμβριο.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, σύμφωνα με την Legarda του Merics, η Ευρώπη ήταν ο προτιμώμενος εταίρος της Κίνας στην Αρκτική. Ωστόσο, μετά την πανδημία Covid-19 και την πλήρη εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, η Ευρώπη άρχισε να «απομακρύνεται» από την Κίνα και τη Ρωσία, με αποτέλεσμα το Πεκίνο να έρθει πιο κοντά στον βόρειο γείτονά του. 

Οι κύριες ναυτιλιακές διαδρομές από την Ευρώπη προς την Κίνα διέρχονται από εδάφη που ελέγχονται από το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά και της Γροιλανδίας. 

Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Βόρεια Θαλάσσια Οδό, η οποία διέρχεται από ρωσικά ύδατα.

Αρκτικές διαδρομές

Οι αρκτικές διαδρομές «μπορούν να μειώσουν τις αποστάσεις για τα ταξίδια κατά 30 έως 40% σε σύγκριση με την παραδοσιακή διαδρομή της Διώρυγας του Σουέζ», δήλωσε ο Yu Yun, ερευνητής στο Ινστιτούτο Ερευνών 708, στην κρατική εφημερίδα China Daily.

Η Κίνα ανέφερε ότι τον Σεπτέμβριο, ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με το όνομα Istanbul Bridge απέπλευσε από το Ningbo, στην ανατολική επαρχία Zhejiang, μέσω της Βόρειας Θαλάσσιας Οδού της Αρκτικής προς το λιμάνι Felixstowe της Βρετανίας. Ανέφερε ότι το ταξίδι σηματοδότησε «την επίσημη έναρξη της πρώτης παγκοσμίως ταχείας θαλάσσιας διαδρομής μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στην Αρκτική μεταξύ Κίνας και Ευρώπης», μια διαδρομή που ονόμασε «China-Europe Arctic Express».

Το Πεκίνο έχει επίσης επενδύσει σε έργα εξόρυξης, ενέργειας και υποδομών στο βόρειο τμήμα της Ρωσίας, από άνθρακα κοντά στο Μούρμανσκ έως ένα λιμάνι βαθέων υδάτων στο Αρχάγγελσκ, το οποίο η κύρια ναυτιλιακή εταιρεία της Κίνας, Cosco, σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει ως κύρια βάση της στην Αρκτική.

Ωστόσο, οι ειδικοί πιστεύουν ότι, ενώ η Ρωσία επιθυμεί να διερευνήσει οικονομικές ευκαιρίες με την Κίνα, η προθυμία της για συνεργασία έχει συγκεκριμένα όρια.

«Η Ρωσία συνεργάζεται στενά με την Κίνα, αλλά υπάρχει μια αμφιβολία σχετικά με το αν την αφήσει να εισέλθει στην Αρκτική, καθώς επιθυμεί να είναι η ηγεμονική δύναμη της περιοχής», δήλωσε ο Tore Sandvik, υπουργός Άμυνας της Νορβηγίας.

Αν και η διαδρομή από τη Βόρεια Κίνα προς την Ευρώπη μπορεί να είναι συντομότερη μέσω της Αρκτικής, για τους εξαγωγείς στη Νότια Κίνα, εξακολουθεί να είναι ταχύτερο το να μεταφέρουν τα εμπορεύματά τους μέσω της Διώρυγας του Σουέζ προς την Ελλάδα, δήλωσε ο Jo Inge Bekkevold, ανώτερος ερευνητής στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Αμυντικών Σπουδών.

Διαβάστε επίσης:

Νέο ευρω-σκάνδαλο; Έφοδος της αστυνομίας στα γραφεία της Κομισιόν – Έρευνα για αγοραπωλησίες ακινήτων

Αδιανόητο ιατρικό λάθος στην Ιταλία – Παιδί δύο ετών κινδυνεύει να πεθάνει μετά από μεταμόσχευση κατεστραμμένης καρδιάς

Γερμανία: Στο έδαφος τα αεροπλάνα της Lufthansa, απεργία πιλότων και πληρωμάτων