Η κατάσταση στο Ιράν μεταβάλλεται συνεχώς , προκαλώντας έντονη αβεβαιότητα σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ έστειλε μικτά μηνύματα, χαρακτηρίζοντας τον πόλεμο ως «βραχυπρόθεσμο» που θα μπορούσε να τελειώσει «σύντομα», ενώ παράλληλα δήλωσε ότι δεν πρέπει να τελειώσει πριν το Ιράν «δεν έχει πλέον καμία απολύτως ικανότητα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα να αναπτύξει όπλα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον των ΗΠΑ, του Ισραήλ ή οποιουδήποτε από τους συμμάχους μας».

Πού οδηγούν όμως όλα αυτά και ποια είναι τα πιο πιθανά σενάρια για τη λήξη του πολέμου; Συγκεκριμένα ποιο είναι το καλύτερο και το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα;

Η στρατιωτική εκστρατεία θέλει χρόνο

Σε κάθε περίπτωση, η στρατιωτική εκστρατεία χρειάζεται εβδομάδες για να ολοκληρωθεί.

Ο στρατιωτικός στόχος, όπως περιγράφεται από το Πεντάγωνο, είναι να υποβαθμιστεί η ικανότητα του Ιράν να προβάλλει τη δύναμή του εκτός των συνόρων του.

Αυτό σημαίνει να χτυπηθούν οι πύραυλοι και οι εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων του Ιράν, τα drones και οι εγκαταστάσεις κατασκευής drones, οι ναυτικές δυνάμεις, οι αεροπορικές δυνάμεις, οι δομές διοίκησης και ελέγχου, καθώς και ό,τι έχει απομείνει από το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Η υποβάθμιση της στρατιωτικής ικανότητας μιας χώρας είναι μια βιώσιμη στρατιωτική αποστολή και είναι ξεχωριστή από οποιοδήποτε πολιτικό αποτέλεσμα ελπίζουν να δουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ στο Ιράν.

Ωστόσο, αυτό απαιτεί χρόνο και οι στρατιωτικοί σχεδιαστές πιθανότατα λένε στον Τραμπ ότι, ενώ η επιχείρηση βρίσκεται σε καλό δρόμο και ίσως προχωράει νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, απαιτούνται τουλάχιστον εβδομάδες για να ολοκληρωθεί.

Οπως αναφέρει σε ανάλυσή του το CNN ακολουθούν τα τρία σενάρια που πρέπει να ληφθούν υπόψη ως πιθανά αποτελέσματα για την επόμενη περίοδο, με τις προβλεπόμενες ποσοστιαίες πιθανότητες για το καθένα:

Βασικό σενάριο: Περιορισμός του Ιράν, σαν το Ιράκ της δεκαετίας του 1990

Αυτό το σενάριο προϋποθέτει ότι μέχρι το τέλος του μήνα η προβολή ισχύος του Ιράν και η αμυντική βιομηχανική του βάση θα έχουν υποβαθμιστεί σημαντικά, αλλά οι πολιτικές του δομές θα παραμείνουν ανέπαφες.

Η έντονη στρατιωτική εκστρατεία θα σταματήσει, έχοντας επιτύχει τον καθορισμένο στόχο της, αλλά χωρίς την υπόσχεση αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Από εκεί και πέρα, οι αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις θα παραμείνουν σε ισχύ κατά του Ιράν, εκτός και αν η νέα του κυβέρνηση συμφωνήσει να σταματήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα και να εγκαταλείψει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.

Και τα δύο αυτά προγράμματα παραμένουν υπό τις κυρώσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και αυτό θα συνεχιστεί.

Στρατιωτικά, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ/ και πιθανώς και άλλοι εταίροι, θα συνεχίσουν να περιπολούν τον εναέριο χώρο του Ιράν με περιορισμένο κίνδυνο, δεδομένης της έλλειψης αεροπορικής άμυνας του Ιράν.

Εάν η Τεχεράνη επιδιώξει να επαναφέρει τα προγράμματα πυραύλων, drone ή πυρηνικών, θα μπορεί να δεχθεί χτυπήματα κατά βούληση, αποτρέποντας έτσι τέτοιες κινήσεις.

Αυτό το βασικό σενάριο για τους επόμενους μήνες και ακόμη και χρόνια μπορεί να μοιάζει με το Ιράκ της δεκαετίας του 1990:

Αποδυναμωμένο, περιορισμένο και με Αμερικανούς πιλότους να περιπολούν τον ουρανό για να αποτρέψουν μελλοντικές απειλές.

Αυτό δεν θα εγγυάται αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, αλλά δεδομένης της πολιτικής αναταραχής στη χώρα, θα πρέπει να αναμένουμε μελλοντικές διαμαρτυρίες και σταδιακή διάβρωση του καθεστώτος.

Χειρότερη περίπτωση: Ενδυνάμωση του Ιράν, χειρότερη από την αρχική κατάσταση

Στη χειρότερη περίπτωση, οι οικονομικές αναταράξεις θα αναγκάσουν τον Τραμπ να κηρύξει πρόωρα τη νίκη πριν ολοκληρωθεί η στρατιωτική εκστρατεία. Αυτό θα αφήσει πίσω ένα Ιράν με ανασυγκροτημένες δομές εξουσίας – πικραμένο και ενθουσιασμένο – και με στρατιωτική και πυρηνική ικανότητα αρκετά ανέπαφη ώστε να ανασυγκροτηθεί.

Η περιοχή θα καταστεί ακόμη πιο ασταθής, καθώς τα κράτη του Κόλπου θα παραμείνουν υπό τη συνεχή απειλή ενός Ιράν με αυξανόμενες δυνατότητες πυραύλων και drones, τα οποία η Τεχεράνη έχει αποδείξει ότι είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει.

Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να εμπλέξει τις Ηνωμένες Πολιτείες ακόμη περισσότερο στη Μέση Ανατολή, καθώς θα απαιτηθεί η περαιτέρω υποστήριξη της άμυνας των εταίρων του Κόλπου μετά την αντιμετώπιση χιλιάδων πυραύλων και drones, και με την αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία να διακόπτεται πριν καταστρέψει αυτές τις δυνατότητες.

Το κόστος των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην περιοχή – από την ασφάλιση μεταφορών έως τη μακροπρόθεσμη διάθεση κεφαλαίων – θα μπορούσε να αυξηθεί απότομα πριν αναπτυχθεί μια νέα ισορροπία. Αυτή η νέα ισορροπία θα προϋποθέτει επίσης ένα ισχυρότερο Ιράν με ενδυναμωμένους σκληροπυρηνικούς.

Καλύτερη περίπτωση: Νέο Ιράν και νέα Μέση Ανατολή

Στο καλύτερο σενάριο, η στρατιωτική πίεση στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων κατά του κατασταλτικού μηχανισμού ασφαλείας, αποδυναμώνει το καθεστώς και ενισχύει την αυτοπεποίθηση των Ιρανών να ξαναβγούν στους δρόμους και να απαιτήσουν την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Το σενάριο αυτό θα είχε περισσότερες πιθανότητες να πραγματοποιηθεί αν δεν είχε προηγηθεί η βίαιη καταστολή τον Ιανουάριο, η οποία σύμφωνα με αναφορές είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.

Βραχυπρόθεσμα, οι Ιρανοί μπορεί να ξαναβγούν στους δρόμους σε κρίσιμη μάζα μόνο αν ο κατασταλτικός μηχανισμός της Τεχεράνης – οι πολιτοφυλακές Basij και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης – υποβαθμιστεί σημαντικά και ορατά, κάτι που είναι δύσκολο να επιτευχθεί μόνο με την αεροπορική δύναμη.

Η ιστορία δείχνει ότι η εξωτερική στρατιωτική πίεση από μόνη της σπάνια οδηγεί σε ταχεία κατάρρευση του καθεστώτος χωρίς οργανωμένη εσωτερική και ένοπλη αντιπολίτευση.

Οι χαμηλές πιθανότητες για αυτή την περίπτωση είναι εγγενείς στο στρατιωτικό σχέδιο, όπως έχει περιγραφεί από το Πεντάγωνο, ιδίως από τον πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου, στρατηγό Dan Caine, και τον διοικητή της Κεντρικής Διοίκησης, ναύαρχο Brad Cooper.

Ο στόχος είναι να αποδυναμωθεί η προβολή της ισχύος του Ιράν εκτός των συνόρων του, όχι να αποδυναμωθεί η ικανότητά του να ασκεί εξουσία εντός της Τεχεράνης – κάτι που πιθανότατα θα απαιτούσε την εμπλοκή αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων ή μιας οργανωμένης αντιπολιτευτικής δύναμης.

Κανένα από τα δύο δεν είναι πιθανό να είναι διαθέσιμο σε αυτή τη στρατιωτική εκστρατεία και, χωρίς αυτά, η πιθανότητα μιας βραχυπρόθεσμης αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη παραμένει, στην καλύτερη περίπτωση, χαμηλή.

Το ένα σενάριο δεν αποκλείει το άλλο

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είναι πιθανό να είναι μια φιγούρα του IRGC, και δεν είναι γνωστό αν θα εδραιώσει αποτελεσματικά την εξουσία του ή αν θα δημιουργήσει ανταγωνιστές.

Η Ισλαμική Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία το 1979 σε αντίθεση με ένα σύστημα κληρονομικής εξουσίας, και ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Μοτζτάμπα διεκδικεί τη νέα του θέση είναι η κληρονομιά του αποθανόντος πατέρα του.

Έτσι, μακροπρόθεσμα, ενδέχεται να γίνουμε μάρτυρες της σταδιακής διάβρωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η οποία θα οδηγήσει τον ιρανικό λαό να κατευθύνει την πορεία των γεγονότων, ξεπερνώντας τελικά την καταπίεση του συστήματος.

Το αποδυναμωμένο Ιράν στο βασικό μου σενάριο θα μπορούσε να επιταχύνει αυτό το αποτέλεσμα, αλλά δεν είναι κάτι που αναμένεται να συμβεί τους επόμενους μήνες.

Η νέα ιρανική κυβέρνηση θα έχει επίσης λόγο σε οποιοδήποτε σενάριο και ενδέχεται να επιδιώξει να συνεχίσει τις επιθέσεις με drones και πυραύλους στην περιοχή – υποθέτοντας ότι έχει την ικανότητα να το πράξει – ακόμη και μετά τη λήξη των μεγάλων επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε οποιοδήποτε σενάριο, η εμπλοκή των ΗΠΑ με το Ιράν – συμπεριλαμβανομένης της αποτροπής, της συγκράτησης και της πιθανότητας περαιτέρω στρατιωτικής δράσης – είναι απίθανο να τελειώσει με τη λήξη της κρίσης.

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα δεν είναι μια καθαρή λύση, αλλά ένα πιο αδύναμο και συγκρατημένο Ιράν, με νέες ισορροπίες δυνάμεων στην περιοχή και αβεβαιότητα ως προς το πού θα οδηγήσουν όλα αυτά.

Διαβάστε επίσης

Ουκρανία: Δύο νεκροί και πέντε τραυματίες από χτύπημα ρωσικού drone στο Χάρκοβο

«Καμπανάκι» από ΠΟΥ: Σοβαροί κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία από τη «μαύρη βροχή» στο Ιράν

Λίβανος: Τέσσερις νεκροί μετά από ισραηλινό χτύπημα σε πολυκατοικία στην Βηρυτό (video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.