Σε κρίσιμο, ου μην και καθοριστικό παράγοντα για την εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αναδεικνύονται τα στενά του Ορμούζ και ο κίνδυνος να σταματήσει πλήρως για μικρό ή μεγαλύτερο διάστημα η διέλευση των πλοίων από το σημείο.

Πιθανόν αυτή την επίδραση στην παγκόσμια οικονομία να μην την είχε υπολογίσει σωστά ο άξονας Ντόναλντ Τραμπ – Μπέντζαμιν Νετανιάχου όταν ξεκινούσαν τον πόλεμο κατά του Ιράν. Ίσως διότι ανέμεναν πως το καθεστώς της Τεχεράνης θα «πέσει» γρήγορα, κάτι που όμως δεν επιβεβαιώθηκε μέχρι τώρα και δεν φαίνεται κάποιος ορίζοντας για την επίτευξη αυτού του στόχου. Τουναντίον η ιρανική αντοχή ή και αντεπίθεση μεταφέρει το πεδίο σύγκρουσης και στις οικονομικές επιπτώσεις, που η παγκόσμια οικονομία ίσως δεν μπορεί να αντέξει – τουλάχιστον όχι πολλές επιπτώσεις και όχι για μακρύ διάστημα.

Η σημασία των Στενών  

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα «στρατηγικά σημεία συμφόρησης» (chokepoints) του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας. Πρόκειται για το στενό πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και από εκεί με τον Ινδικό Ωκεανό. Από αυτό το θαλάσσιο πέρασμα εξέρχονται τα πετρελαιοφόρα που μεταφέρουν πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις χώρες του Κόλπου προς την Ευρώπη, την Ασία και την υπόλοιπη παγκόσμια αγορά.

Από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, δηλαδή σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό σοκ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, οδηγώντας σε εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και σε ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.

Γι’ αυτό και η ασφάλεια της διέλευσης των δεξαμενόπλοιων θεωρείται ζήτημα διεθνούς ενεργειακής ασφάλειας, με αποτέλεσμα να εξετάζονται πρωτοβουλίες για τη συγκρότηση πολυεθνικής ναυτικής δύναμης που θα προστατεύει τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία.

Πόσο κρίσιμο είναι για την παγκόσμια οικονομία

Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.

Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα.

Από εκεί εξάγουν το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους χώρες όπως: Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Κατάρ (κυρίως LNG), Ιράν

Για την Ασία (Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα) τα στενά είναι ακόμη πιο κρίσιμα, καθώς μεγάλο μέρος των ενεργειακών εισαγωγών τους περνά από εκεί.

Τι θα σήμαινε ένα κλείσιμο των Στενών

Ένα ενδεχόμενο κλείσιμο ή σοβαρή παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας θα είχε άμεσες συνέπειες:

1.    Εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου
Η αγορά ενέργειας θα αντιμετώπιζε σοβαρό σοκ προσφοράς.

2.    Παγκόσμια πληθωριστική πίεση
Το κόστος μεταφορών, παραγωγής και ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξανόταν.

3.    Διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα
Η ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο αφορά και άλλα φορτία, όχι μόνο ενέργεια.

4.    Ανασφάλεια στις αγορές και γεωπολιτική κλιμάκωση
Οι επενδυτές θα αντιδρούσαν με έντονη αστάθεια στις διεθνείς αγορές.

Ακόμη και μια μερική διαταραχή (π.χ. επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια ή απειλές ναυσιπλοΐας) αρκεί για να επηρεάσει τις τιμές ενέργειας παγκοσμίως.

Γιατί συζητούνται διεθνείς ναυτικές αποστολές

Ακριβώς λόγω αυτής της στρατηγικής σημασίας, η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θεωρείται ζήτημα διεθνούς ενεργειακής ασφάλειας.

• Στο παρελθόν οι ΗΠΑ έχουν προτείνει ή οργανώσει πολυεθνικές ναυτικές αποστολές για την προστασία των εμπορικών πλοίων.
• Η συζήτηση για διεθνή δύναμη ασφαλείας έχει επανέλθει κατά περιόδους, ιδιαίτερα σε περιόδους έντασης με το Ιράν.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και προτάσεις όπως:

• η ιδέα που έχει κατά καιρούς εξετάσει ο Ντόναλντ Τραμπ για διεθνή ναυτική δύναμη προστασίας της ναυσιπλοΐας,
• αλλά και πρωτοβουλίες που έχουν συζητηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη Γαλλία του Εμανουέλ Μακρόν να προωθεί ανάλογες μορφές διεθνούς παρουσίας.

Στόχος τέτοιων πρωτοβουλιών είναι να διασφαλιστεί ότι η παγκόσμια ενεργειακή αρτηρία θα παραμείνει ανοιχτή, ώστε να αποφευχθεί ένα σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Με απλά λόγια: τα Στενά του Ορμούζ είναι για την παγκόσμια οικονομία ό,τι μια βασική αρτηρία για το ανθρώπινο σώμα – αν μπλοκάρει, το σοκ μεταδίδεται αμέσως σε όλο το σύστημα.

Διαβάστε επίσης

Τραμπ για Κούβα: «Πολύ σύντομα θα καταλήξουμε σε συμφωνία»

Μέση Ανατολή: Το Ισραήλ βομβάρδισε εγκαταστάσεις πετρελαίου, «οικοκτονία» λέει ο Αραγτσί – Οι ΗΠΑ ανακοινώνουν συνασπισμό χωρών για συνοδεία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ

Γαλλία – Δημοτικές εκλογές: Η άνοδος της Ακροδεξιάς, οι συσχετισμοί στο Παρίσι και το «ντέρμπι» της Μασσαλίας

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.