Τρεις εβδομάδες μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης στο Ιράν, τα δεδομένα στο πεδίο δείχνουν ότι η κρίση βαθαίνει αντί να οδηγείται προς αποκλιμάκωση. Οι εξελίξεις παραμένουν ρευστές, ενώ μια σειρά από κομβικά ζητήματα αναμένεται να επηρεάσουν καθοριστικά την εξέλιξη και την ένταση της σύγκρουσης. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, αλλά και πιθανές ανακατατάξεις στην ηγεσία της Τεχεράνης.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ δεν φαίνεται να έχουν πλήρως ευθυγραμμισμένες επιδιώξεις, με το Ισραήλ να εμφανίζεται πιο πρόθυμο να αποδεχθεί παρατεταμένη αστάθεια προκειμένου να πλήξει το ιρανικό καθεστώς.

«Οι στόχοι μας είναι οι στόχοι μας», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ. «Εμείς θα καθορίσουμε τον ρυθμό με τον οποίο θα επιτευχθούν».

Το Axios καταγράφει τέσσερα καίρια ερωτήματα που ενδέχεται να καθορίσουν την επόμενη φάση της σύγκρουσης.

Ο «κόμπος» στο Στενό του Ορμούζ και οι παγκόσμιες συνέπειες

Στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, με το βασικό ερώτημα να αφορά το αν και πότε θα επανέλθει η ναυσιπλοΐα στα προπολεμικά επίπεδα.

Η Τεχεράνη έχει εντείνει τις απειλές κατά πλοίων που θεωρεί εχθρικά, ενώ πληροφορίες κάνουν λόγο ακόμη και για χρήση ναρκών στη θαλάσσια περιοχή. Το αποτέλεσμα είναι μια ασφυκτική κατάσταση που έχει ουσιαστικά παραλύσει τη διέλευση, προκαλώντας αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και σημαντική αύξηση στις τιμές των καυσίμων.

Δεδομένου ότι περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα –με βασικούς αποδέκτες τις αγορές της Ασίας– η σημασία του είναι στρατηγική. Όσο το Στενό παραμένει κλειστό, ο Τραμπ δεν μπορεί να κηρύξει νίκη και να τερματίσει τον πόλεμο, ακόμη κι αν το επιθυμεί.

Η στάση του ίδιου έχει κινηθεί σε διαφορετικές κατευθύνσεις: Από την αναζήτηση συνδρομής συμμάχων για την αποκατάσταση της διέλευσης, μέχρι τον ισχυρισμό ότι οι ΗΠΑ μπορούν να δράσουν μόνες τους, ή ακόμη και να αποχωρήσουν χωρίς λύση. Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη στο Ορμούζ θεωρείται καθοριστική για τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Το ενδεχόμενο χερσαίας εμπλοκής των ΗΠΑ

Ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά το κατά πόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προχωρήσουν σε ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων – ένα σενάριο που θα σηματοδοτούσε δραματική αλλαγή στην πορεία του πολέμου.

Παρότι έχουν ήδη φτάσει χιλιάδες Αμερικανοί πεζοναύτες στον Περσικό Κόλπο, δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής εισβολή στο έδαφος του Ιράν.

«Δεν πρόκειται να στείλω στρατεύματα πουθενά», δήλωσε ο Τραμπ την Πέμπτη σε δημοσιογράφους, προσθέτοντας, όμως, ότι δεν θα το έλεγε ακόμη κι αν σχεδίαζε κάτι τέτοιο.

Στα πιθανά σενάρια περιλαμβάνονται επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε υπόγειες εγκαταστάσεις υψηλής ασφάλειας, με στόχο την κατάληψη ιρανικών πυρηνικών υλικών. Παράλληλα, εξετάζονται πιο επιθετικές επιλογές που θα μπορούσαν να πιέσουν το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ.

Μεταξύ αυτών, έχει αναφερθεί ακόμη και το ενδεχόμενο κατάληψης του νησιού Χαργκ, από όπου διέρχεται το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.

Το αίνιγμα του πυρηνικού προγράμματος

Στον πυρήνα της στρατηγικής των ΗΠΑ βρίσκεται η εξουδετέρωση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, που αποτελεί βασικό στόχο της επιχείρησης Epic Fury.

Οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις έχουν ήδη πλήξει πυρηνικές εγκαταστάσεις, τόσο κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου τον Ιούνιο, όσο και στην τρέχουσα φάση των συγκρούσεων. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε την Πέμπτη ότι το Ιράν δεν διαθέτει πλέον τη δυνατότητά εμπλουτισμού ουρανίου.

Ωστόσο, κρίσιμα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα, κυρίως σε ό,τι αφορά στην τύχη των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν είτε την καταστροφή, είτε την απομάκρυνσή τους, μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων ή πιθανών διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον στοχεύει στην αποδυνάμωση του ιρανικού ναυτικού, την εξάλειψη του πυραυλικού προγράμματος και τη διακοπή της χρηματοδότησης προς συμμαχικές παραστρατιωτικές οργανώσεις.

Η μάχη για την εξουσία στην Τεχεράνη

Καθοριστικός παράγοντας για την επόμενη ημέρα είναι και το ποιος θα έχει τον έλεγχο στο Ιράν. Μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, την ηγεσία ανέλαβε ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Ο Τραμπ, ο οποίος δήλωσε αποκλειστικά στο Axios ότι θέλει να έχει ρόλο στην επιλογή της νέας ηγεσίας του Ιράν, φέρεται να αντιμετωπίζει αρνητικά αυτή την εξέλιξη.

Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ εμφανίζεται να στοχοποιεί τον Μοτζτάμπα, ο οποίος δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσιες εμφανίσεις και φέρεται να έχει τραυματιστεί στις αρχές του πολέμου. Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω μετά τη δολοφονία του Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής της εθνικής ασφάλειας του Ιράν, νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα.

Ο Λαριτζανί συγκαταλέγεται μεταξύ πολλών υψηλόβαθμων αξιωματούχων που έχουν χάσει τη ζωή τους στη διάρκεια της σύγκρουσης, με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους να δηλώνουν ότι παραμένει ασαφές ποιος λαμβάνει τις κρίσιμες αποφάσεις στην Τεχεράνη.

Το αν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα καταφέρει να επιβιώσει πολιτικά και να εδραιώσει την εξουσία του αποτελεί κομβικό ερώτημα. Το Ισραήλ έχει διαμηνύσει ότι επιδιώκει να δημιουργήσει τις συνθήκες για αλλαγή καθεστώτος, ενώ ο Τραμπ έχει καλέσει τον ιρανικό λαό να εξεγερθεί, χωρίς όμως να θέτει ρητά την ανατροπή του καθεστώτος ως επίσημο στόχο.

Διαβάστε επίσης:

Ελληνόκτητο το πρώτο φορτηγό πλοίο που πέρασε τα Στενά του Ορμούζ με ενεργό σήμα εντοπισμού από τις 2 Μαρτίου

Νικόλ Μαλλιωτάκη: Ανησυχητική η ανάπτυξη F-16 της Τουρκίας στα κατεχόμενα – Πίεση για οριστική άρση του εμπάργκο όπλων προς την Κύπρο

Τραγωδία στην Κωνσταντινούπολη: Νεκρός 21χρονος ποδοσφαιριστής – Του έστησαν ενέδρα και τον πυροβόλησαν στο στήθος (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.