Σαν να ανοίγει ξανά ένα παλιό συρτάρι γεμάτο «ξεχασμένα» χαρτιά, το κράτος επιστρέφει αυτή τη φορά με scanner και… μνήμη. Το νέο Μητρώο Ακινήτων μπαίνει σε λειτουργία και μαζί του αρχίζει ένα γενικό ξεσκαρτάρισμα: ποιος έχει τι, πού βρίσκεται και –κυρίως– τι δεν είχε δηλωθεί μέχρι σήμερα.

Χωρίς πολλές ανακοινώσεις, η ΑΑΔΕ καλεί εκατομμύρια ιδιοκτήτες να ρίξουν μια δεύτερη ματιά στην περιουσιακή τους εικόνα. Όχι για τα μάτια του κόσμου, αλλά γιατί αυτή τη φορά τα στοιχεία δεν θα μένουν αποσπασματικά. Θα «δένουν» μεταξύ τους, δημιουργώντας έναν πλήρη ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο.

Η φιλοσοφία του νέου συστήματος βασίζεται στην πλήρη αποτύπωση και στη σύνδεση πληροφοριών που μέχρι σήμερα βρίσκονταν διάσπαρτες. Από τα βασικά χαρακτηριστικά –όπως επιφάνεια, όροφος και τοποθεσία– μέχρι την πραγματική χρήση του ακινήτου, αν δηλαδή είναι μισθωμένο, κενό ή ιδιοκατοικούμενο, όλα περνούν από «κόσκινο». Σε αυτό το νέο περιβάλλον, τα δεδομένα αποκτούν συνοχή και επιτρέπουν για πρώτη φορά μια συνολική εικόνα της ακίνητης περιουσίας στη χώρα.

Το Μητρώο διασυνδέεται με κρίσιμες βάσεις δεδομένων, όπως το Εθνικό Κτηματολόγιο, τον ΔΕΔΔΗΕ και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, επιτρέποντας διασταυρώσεις που μέχρι σήμερα δεν ήταν εφικτές. Έτσι, οι αποκλίσεις ανάμεσα σε δηλώσεις και πραγματικά δεδομένα εντοπίζονται άμεσα και με μεγαλύτερη ακρίβεια.

Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται κυρίως περιπτώσεις ακινήτων που εμφανίζονται σε άλλες υπηρεσίες αλλά όχι στην εφορία. Αν ένα ακίνητο δεν έχει δηλωθεί στο Ε9, τότε δεν έχει επιβληθεί ούτε ο ΕΝΦΙΑ ή άλλοι φόροι προηγούμενων ετών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι έλεγχοι αναμένεται να είναι αυστηροί, με τα πρόστιμα να θεωρούνται σχεδόν βέβαια. Από την άλλη πλευρά, για μικρότερες αποκλίσεις εκτιμάται ότι θα υπάρξει πιο ευέλικτη αντιμετώπιση, με στόχο τη διόρθωση και όχι την τιμωρία.

Αλλαγές έρχονται και στον αγροτικό τομέα, όπου για χρόνια επικρατούσε μια ιδιότυπη «γκρίζα» κατάσταση. Ανταλλαγές χωραφιών, προφορικές συμφωνίες και δηλώσεις χωρίς σαφή αντιστοίχιση δημιουργούσαν ένα περιβάλλον που δύσκολα μπορούσε να ελεγχθεί. Ιδιαίτερα σε περιοχές με κατακερματισμένη γη, οι πρακτικές αυτές είχαν σχεδόν παγιωθεί ως κανόνας.

Με το νέο σύστημα, κάθε παραγωγός θα πρέπει να δηλώνει με ακρίβεια τόσο τα ιδιόκτητα όσο και τα μισθωμένα ή παραχωρημένα αγροτεμάχια. Η καταγραφή αυτή δεν είναι τυπική διαδικασία, καθώς συνδέεται άμεσα με τις αγροτικές επιδοτήσεις. Μόνο οι εκτάσεις που εμφανίζονται σωστά στο Μητρώο θα λαμβάνονται υπόψη για την καταβολή ενισχύσεων, γεγονός που καθιστά την ακρίβεια των στοιχείων κρίσιμο παράγοντα για το εισόδημα των παραγωγών.

Την ίδια στιγμή, το ζήτημα των ενοικίων μετατίθεται χρονικά, αλλά παραμένει στο τραπέζι. Η υποχρεωτική πληρωμή μέσω τραπεζών παίρνει παράταση και μεταφέρεται για την 1η Οκτωβρίου, καθώς θα ενσωματωθεί πλήρως στη λειτουργία του Μητρώου. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς τεχνική, αλλά επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά τόσο των ενοικιαστών όσο και των ιδιοκτητών.

Όταν τεθεί σε εφαρμογή, οι πληρωμές σε μετρητά θα αρχίσουν να έχουν ουσιαστικές συνέπειες. Οι ενοικιαστές που δεν χρησιμοποιούν τραπεζικά μέσα θα κινδυνεύουν να χάσουν επιδόματα και ενισχύσεις που σχετίζονται με τη στέγαση. Από την άλλη πλευρά, οι ιδιοκτήτες που συνεχίζουν να εισπράττουν μετρητά θα επιβαρυνθούν φορολογικά, καθώς θα χάσουν εκπτώσεις στο εισόδημα από μισθώματα.

Συνολικά, το νέο Μητρώο δεν αλλάζει μόνο τον τρόπο καταγραφής της ακίνητης περιουσίας, αλλά και τη συνολική εικόνα της αγοράς. Με λιγότερα «τυφλά σημεία» και περισσότερες διασταυρώσεις, το περιθώριο για αδήλωτα στοιχεία περιορίζεται σημαντικά. Και μαζί του, φαίνεται να κλείνει ένας κύκλος πρακτικών που για χρόνια λειτουργούσαν στο περιθώριο της επίσημης καταγραφής.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι πολίτες θα ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της νέας ψηφιακής πραγματικότητας. Σε κάθε περίπτωση, το τοπίο στα ακίνητα αλλάζει – και αυτή τη φορά δείχνει να αλλάζει σε βάθος.

Διαβάστε επίσης:

«Καμπανάκι» από τον Τζερόμ Πάουελ: Η Fed δεν διαθέτει εργαλεία για να αντιμετωπίσει μια βραχυπρόθεσμη ενεργειακή κρίση

Πιερρακάκης: Εάν οι συνθήκες το απαιτήσουν, θα εξαντλήσουμε κάθε δημοσιονομικό περιθώριο, ώστε κανένας να μη μείνει απροστάτευτος

ΔΝΤ: Το «σοκ» του πολέμου στο Ιράν επιδεινώνει τις προοπτικές – «Μονόδρομος» ο υψηλότερος πληθωρισμός και η μικρότερη ανάπτυξη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.