Η εβδομάδα που διανύουμε θα μείνει στην οικονομική ιστορία ως η στιγμή που η γεωπολιτική σκακιέρα αναποδογύρισε βίαια, παρασύροντας μαζί της την αγοραστική δύναμη εκατομμυρίων πολιτών.

Το πετρέλαιο, έχοντας σπάσει το φράγμα των 110 δολαρίων, δεν είναι πλέον απλώς ένα εμπόρευμα· είναι ένας μηχανισμός αναδιανομής παγκόσμιας ισχύος.

Ο «ρυθμιστής» Τραμπ και το καταριανό «σοκ»

Η αλληλουχία των γεγονότων που ξεκίνησε την περασμένη Κυριακή με τις απειλές του Προέδρου Τραμπ δημιούργησε ένα κλίμα πανικού που η Ευρώπη είχε να ζήσει από τις πρώτες ημέρες της ουκρανικής κρίσης.

Η κίνηση του Κατάρ να κηρύξει «ανωτέρα βία» και να αναστείλει τις εξαγωγές LNG, επικαλούμενο τεχνικά προβλήματα στη μεγαλύτερη εγκατάσταση του κόσμου, δεν θεωρείται από τους αναλυτές τυχαία συγκυρία. Πολλοί βλέπουν πίσω από αυτή τη «σύμπτωση» μια προσπάθεια πίεσης προς την Ευρώπη, η οποία βρίσκεται πλέον σε καθεστώς ενεργειακής ομηρείας.

Σε αυτό το κενό εισβάλλουν με ορμή οι ΗΠΑ. Με την υποδομή των 107 εκατομμυρίων τόνων να αποτελεί το μοναδικό άμεσο σωσίβιο για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, ο Λευκός Οίκος γίνεται ο απόλυτος «διαχειριστής» της επιβίωσης της Γηραιάς Ηπείρου. Η τιμή που θα κληθεί να πληρώσει η Ευρώπη δεν θα είναι μόνο οικονομική (σε δολάρια ή γουάν), αλλά κυρίως πολιτική.

Η νομισματική αντεπίθεση της Μόσχας

Η απόφαση της Ρωσίας να απαιτήσει την πληρωμή των ενεργειακών συμβολαίων σε κινεζικό γουάν αποτελεί την ταφόπλακα στην εποχή της μονοκρατορίας του δολαρίου στις ενεργειακές συναλλαγές με την Ευρώπη.

Αυτή η μετατόπιση αναγκάζει τις ευρωπαϊκές τράπεζες και το ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών σε μια επώδυνη και κοστοβόρα προσαρμογή, η οποία τελικά μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή. Η γεωπολιτική αυτή κίνηση συνδέει άρρηκτα την τύχη της ευρωπαϊκής θέρμανσης με τις διαθέσεις του Πεκίνου και της Μόσχας, δημιουργώντας ένα νέο «σιδηρούν παραπέτασμα», αυτή τη φορά ενεργειακό και νομισματικό.

Η ακτινογραφία της ακρίβειας: οι αριθμοί που σοκάρουν

Για να αντιληφθεί κάποιος το μέγεθος της ανισότητας και της οικονομικής πίεσης, αρκεί μια ματιά στις τιμές των καυσίμων ανά τον κόσμο. Οι διαφορές είναι χαοτικές και αποδεικνύουν ότι η ενέργεια είναι το απόλυτο εργαλείο κοινωνικού διαχωρισμού.

1. Το χάσμα στη βενζίνη

Στην Ελλάδα, η τιμή των 2,037 ευρώ ανά λίτρο μας κατατάσσει στις πιο ακριβές χώρες παγκοσμίως, πολύ πάνω από τον μέσο όρο των ΗΠΑ (0,976 ευρώ) ή ακόμα και της Κύπρου (1,498 ευρώ).

● Η κορυφή της ακρίβειας: Το Χονγκ Κονγκ αγγίζει τα 3,498 ευρώ, το Μαλάουι τα 2,463 και η Νορβηγία τα 2,36.

● Ο αντίποδας: Στη Λιβύη η βενζίνη πωλείται προς 0,02 ευρώ και στο Ιράν προς 0,025. Η σύγκριση αυτή δείχνει ότι ένας Έλληνας πληρώνει για ένα λίτρο βενζίνη όσο ένας Λίβυος για 100 λίτρα.

2. Ντίζελ κίνησης: ο εχθρός της εφοδιαστικής αλυσίδας

Το ντίζελ κίνησης, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της μεταφοράς προϊόντων, στην Ελλάδα βρίσκεται στα 2,055 ευρώ. Για να καταλάβουμε την πίεση που δέχεται η εγχώρια παραγωγή, στη Ρωσία το ίδιο καύσιμο κοστίζει 0,829 και στις ΗΠΑ 1,223. Η απόσταση αυτή δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τα ελληνικά προϊόντα στις διεθνείς αγορές.

3. Πετρέλαιο θέρμανσης: το κόστος της επιβίωσης

Παρά τον περιορισμένο αριθμό στοιχείων, η Ελλάδα με 1,639 ευρώ βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση από το Ηνωμένο Βασίλειο (1,572) και τη Γαλλία (1,661), ενώ η Μάλτα καταφέρνει να κρατά την τιμή στο 1,00 ευρώ, προσφέροντας μια σημαντική ανάσα στους πολίτες της.

Το ελληνικό σχέδιο «πολέμου»

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Αθήνα έχει θέσει σε εφαρμογή τα εθνικά σχέδια έκτακτης ανάγκης. Δεν πρόκειται πλέον για σενάρια επί χάρτου, αλλά για μια προετοιμασία «πολεμικού» τύπου.

● Επίπεδα κρίσης: Το Εθνικό Σχέδιο Έκτακτης Δράσης προβλέπει τρία επίπεδα. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε μεταξύ «έγκαιρης προειδοποίησης» και «επιφυλακής».

● Το σενάριο του δελτίου: Αν οι ροές από το LNG και τους αγωγούς μειωθούν περαιτέρω, το επόμενο στάδιο είναι ο υποχρεωτικός περιορισμός κατανάλωσης. Αυτό μεταφράζεται σε «σβήσιμο» της βαριάς βιομηχανίας για ορισμένες ώρες της ημέρας και, στο χειρότερο σενάριο, την επιβολή δελτίου καυσίμων. Προτεραιότητα θα δοθεί στα νοσοκομεία, την Ελληνική Αστυνομία, την Πυροσβεστική και τις κρίσιμες υποδομές ύδρευσης.

● Ηλεκτρικό ρεύμα: Επειδή το φυσικό αέριο τροφοδοτεί το ρεύμα μας, η επιστροφή στον λιγνίτη είναι πλέον μονόδρομος. Οι λιγνιτικές μονάδες δουλεύουν στο «κόκκινο», ενώ οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί λειτουργούν ως εφεδρεία για την αποφυγή κυλιόμενων διακοπών ρεύματος σε αστικές περιοχές.

Η «βόμβα» στα ράφια μετά το Πάσχα

Το μεγάλο ερώτημα των αναγνωστών είναι τι θα συμβεί στο καλάθι του νοικοκυριού. Τα νέα δεν είναι ευχάριστα. Παρότι ο πληθωρισμός του Μαρτίου έδειξε μια πλασματική συγκράτηση στο 3,3%, ο «ενεργειακός πληθωρισμός» λειτουργεί με χρονοκαθυστέρηση.

Οι άνθρωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι το κόστος μεταφοράς των προϊόντων που διακινούνται αυτές τις ημέρες θα αποτυπωθεί στις τιμές των σούπερ μάρκετ αμέσως μετά την εορταστική περίοδο. Το κόστος ψύξης, αποθήκευσης και διανομής έχει αυξηθεί κατά 20% – 25% λόγω της ανόδου του ντίζελ και του ρεύματος. Αυτό σημαίνει ότι το 1,5% του κλαδικού πληθωρισμού στα τρόφιμα είναι η «ηρεμία πριν από την καταιγίδα».

Η οικονομία των «pass» και τα ομόλογα

Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε μια οικονομία που αναπνέει με «κουπόνια». Το Fuel Pass, το Market Pass και οι λοιπές επιδοτήσεις είναι τα μόνα που κρατούν την κοινωνική συνοχή, όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση χτυπά το καμπανάκι του κινδύνου. Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων αυξάνονται, καθώς οι αγορές φοβούνται ότι η δημοσιονομική χαλάρωση για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους θα οδηγήσει σε νέο εκτροχιασμό. Οι συστάσεις για «δημοσιονομική συγκράτηση» σημαίνουν πρακτικά ότι τα περιθώρια για νέα «passes» εξαντλούνται.

Μια μόνιμη διαταραχή

Ακόμη και αν η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν εκτονωθεί αύριο, η «κανονικότητα» είναι μια λέξη που πρέπει να ξεχάσουμε. Οι αλυσίδες εφοδιασμού έχουν υποστεί δομικές βλάβες. Οι νέες εμπορικές διαδρομές είναι μακρύτερες και ακριβότερες. Η ενέργεια χρησιμοποιείται πλέον ως μέσο επιβολής κυριαρχίας και ο Έλληνας πολίτης βρίσκεται στο κέντρο αυτής της δίνης, πληρώνοντας το τίμημα μιας γεωπολιτικής αναδιάταξης που μόλις ξεκίνησε.

Διαβάστε επίσης:

Στενό του Ορμούζ: Γιατί το πετρέλαιο θα παραμείνει ακριβό για μήνες, παρά την εκεχειρία

Ψηφιακό δελτίο αποστολής: Πότε απαιτείται και τι αλλάζει στην πράξη για επαγγελματίες και επιχειρήσεις

«Αλμυρό» το πασχαλινό τραπέζι – Φόβοι και για νέες αυξήσεις αν επιμείνει η γεωπολιτική αστάθεια

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.