Το πετρέλαιο «δεν πάει» απλώς προς τα πάνω ή προς τα κάτω. Πάει προς μια εποχή όπου κανείς δεν μπορεί να το κρατήσει σταθερό.

Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) από τον ΟΠΕΚ δεν είναι μια τεχνική διόρθωση ποσοστώσεων. Είναι μια πολιτική δήλωση ισχύος. Δεν αφορά μόνο τα βαρέλια που θα μπουν στην αγορά, αλλά το ποιος αποφασίζει για αυτά. Και αυτό αλλάζει.

Στην επιφάνεια, η κίνηση στρέφεται κατά της  Σαουδικής Αραβίας, η οποία για δεκαετίες λειτουργεί ως ο βασικός ρυθμιστής του ΟΠΕΚ. Σε δεύτερο επίπεδο όμως, η εξέλιξη αγγίζει και τις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι επειδή χάνουν έναν «εξαρτημένο σύμμαχο», αλλά επειδή αποδυναμώνεται ένας μηχανισμός μέσω του οποίου μπορούσαν να επηρεάζουν, μέσω της σχέσης εξάρτησης και συντονισμού με το σαουδαραβικό κέντρο ισχύος, την ενεργειακή ισορροπία.

Και στο φόντο αυτού του παγκόσμιου κάδρου, σχεδόν αθόρυβα, διακρίνεται κάτι ακόμη: ένα προσεκτικό, αλλά σαφές άνοιγμα προς την Κίνα.

Η αποδέσμευση από το Ριάντ

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν αποχωρούν από τον ΟΠΕΚ επειδή απορρίπτουν τον συντονισμό. Αποχωρούν επειδή αρνούνται πλέον να λειτουργούν εντός ενός πλαισίου που περιορίζει τη δική τους δυναμική προς όφελος (Σ. Αραβία/ ΗΠΑ, κατά κύριο λόγο) άλλων.

Τα ΑΕΗ, έχουν επενδύσει, έχουν αυξήσει την παραγωγική τους ικανότητα, διαθέτουν τεχνογνωσία και ρευστότητα. Η επιλογή τους είναι καθαρή:

·        περισσότερη παραγωγή

·        μεγαλύτερο μερίδιο

·         λιγότερη πειθαρχία

·        Το συμπέρασμα είναι σαφές:
το Ριάντ — και κατ’ επέκταση η δυνατότητα έμμεσης επιρροής των ΗΠΑ — παύει να θεωρείται αυτονόητος συντονιστής του Κόλπου.

Προς το παρόν, οι εξελίξεις δεν οδηγούν στο συμπέρασμα μιας ρήξης. Η πιο βάσιμη εκτίμηση είναι ότι βρισκόμαστε σε μια διαδικασία μετάβασης από  σκληρή ιεραρχία σε ανταγωνιστική συνύπαρξη. Οι σύμμαχοι παραμένουν σύμμαχοι, αλλά παύουν να χορεύουν  με τον ίδιο ρυθμό.

Η απώλεια ελέγχου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν τυπικά τον έλεγχο του ΟΠΕΚ. Είχαν όμως κάτι εξίσου κρίσιμο: Τον ΟΠΕΚ ως έναν προβλέψιμο μηχανισμό που μπορούσε να ρυθμίζει τις διακυμάνσεις της αγοράς.

Η Σαουδική Αραβία λειτουργούσε ως αυτός ο ρυθμιστής. Μέσα από τον ΟΠΕΚ μπορούσε να μειώνει ή να αυξάνει την παραγωγή, επηρεάζοντας συνολικά την αγορά.

Με την αποχώρηση των ΗΑΕ:

• μειώνεται η συνοχή του μηχανισμού
• αυξάνεται η πιθανότητα αποκλίσεων στην παραγωγή
• περιορίζεται η δυνατότητα άτυπου συντονισμού

Το αποτέλεσμα δεν είναι άμεση κρίση. Είναι πιο σύνθετο:
λιγότερος έλεγχος, περισσότερη μεταβλητότητα, μικρότερη δυνατότητα παρέμβασης.

 Με άλλα λόγια: δεν πλήττεται ευθέως η ισχύς των ΗΠΑ — αλλά η αρχιτεκτονική μέσω της οποίας την ασκούν.

Το μήνυμα προς το Πεκίνο

Η αποχώρηση των ΗΑΕ από ΟΠΕΚ  δεν συνοδεύεται από δηλώσεις γεωπολιτικής αναδιάταξης. Οι συνέπειες της κίνησής τους είναι προφανείς καθώς δείχνουν ότι μπορούν:

• να κινηθούν εκτός αυστηρά ελεγχόμενων (ΟΠΕΚ) σχημάτων
• να πουλούν όπου και σε όποιον θέλουν  
• να λειτουργήσου, τελικά,  ως ανεξάρτητος ενεργειακός παίκτης

Και αυτό αφορά άμεσα την Κίνα γιατί:

• περισσότερος ανταγωνισμός σημαίνει καλύτερες τιμές
• λιγότερος συντονισμός σημαίνει μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ

Αλλά υπάρχει και κάτι βαθύτερο: η Κίνα δεν θέλει μόνο φθηνή ενέργεια — θέλει ενέργεια εκτός ελεγχόμενων (από τις ΗΠΑ) μηχανισμών.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα ΗΑΕ στέλνουν ένα σαφές μήνυμα χωρίς να το διατυπώνουν: είμαστε διαθέσιμοι ως ευέλικτος, αξιόπιστος προμηθευτής σε έναν πιο ανοιχτό ενεργειακό κόσμο.

Συμπέρασμα: Η αποχώρηση των ΗΑΕ  δεν διαλύει τον ΟΠΕΚ — αλλά τον αποδυναμώνει. Δεν προκαλεί άμεσα κρίση. Δεν αλλάζει από μόνη της τις τιμές, αλλά:

·        διαβρώνει τη συνοχή

·        αποδυναμώνει τον κεντρικό (Σ.Αραβια/ ΗΠΑ) ρυθμιστή

·        ενισχύει τον ανταγωνισμό
και ανοίγει χώρο για νέες ισορροπίες

Σε έναν κόσμο όπου τα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν και οι μεγάλες δυνάμεις ήδη πιέζουν την αγορά, αυτή η εξέλιξη λειτουργεί ως επιταχυντής. Το αποτέλεσμα δεν είναι χάος. Είναι κάτι πιο σύνθετο και πιο επικίνδυνο: μια αγορά λιγότερο ελεγχόμενη και ένα γεωπολιτικό σύστημα όπου οι σύμμαχοι παραμένουν σύμμαχοι — αλλά ο ρυθμός δεν δίνεται πλέον από έναν.

Διαβάστε επίσης:

«Η συνεχιζόμενη θαλάσσια πειρατεία των ΗΠΑ θα πάρει πρωτοφανή απάντηση» προειδοποιεί η Τεχεράνη – «Η υπομονή έχει όρια»

Λονδίνο: H στιγμή της επίθεσης με μαχαίρι στο Golders Green – Βίντεο ντοκουμέντο

Ημέρα της Νίκης: Μικρότερη και χωρίς τεθωρακισμένα ή πυραυλικά συστήματα η παρέλαση στη Μόσχα εν μέσω φόβων για επίθεση από την Ουκρανία

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.