Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ για απομάκρυνση των συστημάτων Patriot από την Κάρπαθο και τον Έβρο παρουσιάστηκε ως αποτέλεσμα της αποκλιμάκωσης της κρίσης ΗΠΑ–Ιράν. Ως μια τεχνική, προσωρινή αναδιάταξη που ολοκλήρωσε τον κύκλο της.

Μόνο που τα ίδια τα γεγονότα αποδυναμώνουν αυτή την εξήγηση. Αν πράγματι η βαλλιστική απειλή του Ιράν έχει μειωθεί τόσο ώστε να μην απαιτείται αυξημένη επιφυλακή στην Ανατολική Μεσόγειο, τότε γιατί οι ελληνικοί Patriot παραμένουν στη Σαουδική Αραβία; Και γιατί η Γερμανία στέλνει νέες συστοιχίες Patriot στην Τουρκία για την ενίσχυση της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ;

Η ιρανική απειλή, προφανώς, δεν εξαφανίστηκε. Απλώς η Αθήνα αποφάσισε ότι δεν χρειάζεται πλέον ελληνική αντιπυραυλική παρουσία στην Κάρπαθο και στον Έβρο. Και αυτό είναι πολιτική επιλογή. Όχι τεχνική λεπτομέρεια.

Κάρπαθος – Κύπρος

Η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει την απομάκρυνση των Patriot σαν απλή λήξη έκτακτης επιφυλακής. Όμως η ίδια η ανάπτυξή τους στην Κάρπαθο αποδεικνύει το αντίθετο.

Οι Patriot μεταφέρθηκαν εκεί μετά το πλήγμα με drone στη βρετανική βάση Ακρωτηρίου στην Κύπρο. Η Κάρπαθος επιλέχθηκε επειδή αποτελεί κρίσιμο σημείο επιτήρησης και αεράμυνας στο τόξο Κρήτη–Κάρπαθος–Κύπρος–Ανατολική Μεσόγειος.

Την ίδια περίοδο, η Αθήνα έστελνε φρεγάτες προς την Κύπρο και ελληνικά F-16 στην Πάφο, επιχειρώντας να εκπέμψει μήνυμα αυξημένης στρατηγικής παρουσίας στην περιοχή. Σήμερα, όμως, η εικόνα αντιστρέφεται.

Οι Patriot αποσύρονται από την Κάρπαθο, ενώ η Κύπρος παραμένει μέσα στο γεωπολιτικό πεδίο της κρίσης Μέσης Ανατολής. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν αποσύρει απλώς ένα οπλικό σύστημα. Αποδυναμώνει το μήνυμα ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει την Κύπρο ως οργανικό τμήμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.

Σιωπηρή αποστρατιωτικοποίηση

Η Άγκυρα επιμένει εδώ και χρόνια ότι τα ελληνικά νησιά είναι «παρανόμως στρατιωτικοποιημένα» κατά παράβαση διεθνών συνθηκών. Πρόκειται φυσικά για αναθεωρητική τουρκική ερμηνεία, που επιχειρεί να αποσυνδέσει την ελληνική άμυνα από τη μόνιμη τουρκική απειλή απέναντι στα νησιά.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η Αθήνα ακολουθεί μια πολιτική σιωπηρής μερικής αποστρατιωτικοποίησης χωρίς να το παραδέχεται δημόσια. Με αφορμή τη μεταφορά ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων από τα νησιά στην Ουκρανία, κρίσιμα αμυντικά μέσα απομακρύνθηκαν από το ελληνικό νησιωτικό πλέγμα χωρίς ουσιαστική αντικατάσταση.

Η κυβέρνηση παρουσίασε τις κινήσεις αυτές ως «εκσυγχρονισμό» και αναδιάταξη. Όμως τα συστήματα που έφυγαν ουδέποτε αντικαταστάθηκαν πλήρως.

Το αποτέλεσμα; Η Ελλάδα δείχνει σταδιακά να αφαιρεί στρώματα αποτροπής από περιοχές που η ίδια η Τουρκία θέτει στο επίκεντρο των διεκδικήσεών της.

Το πραγματικό πρόβλημα

Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ έρχεται ακριβώς τη στιγμή που η Άγκυρα προχωρά στη θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», μέσω νομοσχεδίου που επιχειρεί να μετατρέψει τις τουρκικές διεκδικήσεις σε επίσημο κρατικό δόγμα.

Απέναντι σε αυτή την εξέλιξη, η Αθήνα εκπέμπει εικόνα στρατιωτικής αναδίπλωσης. Όχι επειδή η απομάκρυνση δύο συστοιχιών αλλάζει μόνη της την ισορροπία δυνάμεων, αλλά επειδή στην εξωτερική πολιτική τα σύμβολα, ο χρόνος και τα μηνύματα έχουν σημασία.

Η Κάρπαθος και ο Έβρος δεν είναι ουδέτερα σημεία στον χάρτη. Είναι περιοχές υψηλού συμβολισμού απέναντι στην Τουρκία. Και όμως, την ώρα που η Τουρκία ενισχύεται με νατοϊκές αντιαεροπορικές δυνατότητες και επιχειρεί να θεσμοθετήσει τη «Γαλάζια Πατρίδα», η Ελλάδα αποσύρει μέσα αποτροπής από τα δικά της κρίσιμα μέτωπα.

Η κυβέρνηση πιθανότατα θεωρεί ότι έτσι προστατεύει το αφήγημα των «ήρεμων νερών». Μόνο που η Άγκυρα δεν λειτουργεί με όρους επικοινωνιακής ηρεμίας. Λειτουργεί με όρους ισχύος και συσχετισμών.

Η Άγκυρα δεν διαβάζει αποκλιμάκωση. Διαβάζει νευρικότητα. Διαβάζει φόβο πολιτικού κόστους. Διαβάζει μια χώρα που προσπαθεί συνεχώς να αποδείξει ότι “δεν προκαλεί”.

Το πιο ανησυχητικό, λοιπόν, δεν είναι η μετακίνηση των Patriot.

Είναι η στρατηγική νοοτροπία πίσω από αυτήν: η αντίληψη ότι η αποφυγή της έντασης είναι από μόνη της στρατηγική. Ενώ πολύ συχνά είναι απλώς ο προθάλαμος της επόμενης κρίσης.

Διαβάστε επίσης:

Κατρίνης: Πατριωτική ευθύνη είναι να χαράζεις κόκκινες γραμμές πριν χτυπήσει το τηλέφωνο στις 3 το πρωί

Νέα επίθεση Σαμαρά κατά της κυβέρνησης για την απόσυρση των Patriot από την Κάρπαθο: «Ας ξυπνήσουμε, επιτέλους»

Καρυστιανού και Αυγερινός υπέβαλαν μήνυση στον Καραχάλιο για το «κόμμα με εντολή Μόσχας»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.