Η παρουσίαση της ιδρυτικής διακήρυξης της Μαρίας Καρυστιανού στο Ολύμπιον της Θεσσαλονίκης για το νέο κόμμα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», δεν ήταν μία συνηθισμένη κομματική εκδήλωση, ούτε απλώς μια παρουσίαση κόμματος. Από τη σκηνοθεσία και τα σύμβολα μέχρι τις αναφορές στην αρχαία Ελλάδα και τη σύνθεση του ακροατηρίου, υπήρξαν αρκετές λεπτομέρειες που αξίζουν προσοχής. Ήταν μια προσεκτικά σκηνοθετημένη πολιτική αφήγηση, με μουσικές επιλογές, συμβολισμούς, βίντεο και πρόσωπα που επιλέχθηκαν για να εκπέμψουν συγκεκριμένα μηνύματα.

1. Η εκδήλωση θύμιζε περισσότερο πολιτικό «κίνημα» παρά κομματικό συνέδριο

Όσοι βρέθηκαν στο Ολύμπιον περιγράφουν μια ατμόσφαιρα που παρέπεμπε περισσότερο σε συγκέντρωση πολιτών και λιγότερο σε κλασική κομματική ιδρυτική εκδήλωση. Η επιλογή της λέξης «Κίνημα Πολιτών» δεν ήταν τυχαία και διαπέρασε όλη τη διοργάνωση.

2. Το περιστέρι ήταν παντού

Το λευκό περιστέρι με το κλαδί ελιάς κυριάρχησε στη σκηνή, στα βίντεο, στα γραφικά και στο υλικό της εκδήλωσης. Πρόκειται προφανώς για τη βασική οπτική ταυτότητα του νέου φορέα, με εμφανή αναφορά στην ειρήνη, τη συμφιλίωση και την αναγέννηση.

3. Απέφυγε συνειδητά τους όρους «Αριστερά», «Κεντροαριστερά» και «Δεξιά»

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία ήταν ότι η Καρυστιανού δεν επιχείρησε να τοποθετήσει το νέο κόμμα στον παραδοσιακό πολιτικό χάρτη. Οι αναφορές της ήταν σχεδόν αποκλειστικά σε έννοιες όπως «δημοκρατία», «δικαιοσύνη», «αξιοπρέπεια» και «πολίτες».

4. Η λέξη «ελπίδα» ακούστηκε δεκάδες φορές

Όπως ακριβώς ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 είχε οικοδομήσει το αφήγημά του γύρω από την «ελπίδα», έτσι και η Καρυστιανού επέλεξε να χτίσει ολόκληρη την πολιτική της αφήγηση γύρω από τον ίδιο όρο. Δεν είναι τυχαίο ότι η λέξη μπήκε και στην επίσημη ονομασία του κόμματος.

5. Η Θεσσαλονίκη επιλέχθηκε συνειδητά

Η ιδρυτική εκδήλωση δεν έγινε στην Αθήνα αλλά στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για μία πόλη με ιδιαίτερο συμβολισμό για την ίδια, καθώς συνδέεται άμεσα με την τραγωδία των Τεμπών και την αφετηρία της δημόσιας παρουσίας της.

6. Η σκιά των Τεμπών ήταν παντού, χωρίς να κυριαρχεί ρητά

Παρότι η εκδήλωση αφορούσε ένα νέο πολιτικό εγχείρημα, ήταν εμφανές ότι η ηθική και πολιτική νομιμοποίηση της Καρυστιανού εξακολουθεί να πηγάζει από τον αγώνα των συγγενών των θυμάτων των Τεμπών. Ακόμη και όταν δεν γινόταν ευθεία αναφορά, το υπόβαθρο ήταν διαρκώς παρόν.

7. Οι αναφορές στην αρχαία ελληνική δημοκρατία

Σε αρκετά σημεία της διακήρυξης και της ομιλίας υπήρξαν αναφορές στη συμμετοχή των πολιτών, στην άμεση δημοκρατία και στην ανάγκη επαναφοράς της πολιτικής στους πολίτες. Είναι ένα στοιχείο που πιθανότατα θα αποτελέσει κεντρικό ιδεολογικό άξονα του νέου φορέα.

8. Η προσπάθεια να εμφανιστεί ως κάτι «νέο»

Η Καρυστιανού έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη υπέρβασης του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος. Η ρητορική της παρέπεμπε συχνά σε αντισυστημικό λόγο, χωρίς όμως να υιοθετεί ακραίους τόνους ή να στοχοποιεί συγκεκριμένο ιδεολογικό χώρο.

9. Το κοινό είχε διαφορετική σύνθεση από ένα τυπικό κομματικό ακροατήριο

Παρόντες ήταν άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και πολιτικών αφετηριών, αρκετοί από τους οποίους δεν έχουν εμφανή κομματική διαδρομή. Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο για τις πραγματικές δυνατότητες του εγχειρήματος.

10. Το μεγάλο στοίχημα δεν ήταν η χθεσινή βραδιά αλλά η επόμενη μέρα

Η εκδήλωση έδωσε εικόνα δυναμικής, αλλά πλέον αρχίζει το δύσκολο κομμάτι: η μετατροπή ενός ισχυρού κοινωνικού συμβόλου σε οργανωμένο πολιτικό φορέα με στελέχη, πρόγραμμα, τοπικές οργανώσεις και σαφή πολιτική ταυτότητα. Εκεί θα κριθεί αν η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό πολιτικό παίκτη ή αν θα παραμείνει ένα κίνημα διαμαρτυρίας με περιορισμένο ορίζοντα.

11. Η Κατερίνα Μουτσάτσου δεν ήταν μια τυχαία επιλογή

Η παρουσία της ηθοποιού Κατερίνας Μουτσάτσου ως συμπαρουσιάστριας αποτέλεσε από μόνη της πολιτικό μήνυμα. Η Μουτσάτσου είχε γίνει γνωστή διεθνώς από το βίντεο «I am Hellene» στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, ένα βίντεο με έντονο αντισυστημικό και πατριωτικό πρόσημο. Η επιλογή της έμοιαζε να απευθύνεται σε ένα κοινό που βλέπει την Ελλάδα ως χώρα που αδικήθηκε από πολιτικές και οικονομικές ελίτ.

12. Ο Θανάσης Αυγερινός βρέθηκε στο επίκεντρο

Ο δημοσιογράφος Θανάσης Αυγερινός δεν ήταν απλώς παρών. Ήταν κεντρικός παρουσιαστής της εκδήλωσης, γεγονός που επιβεβαίωσε τον κομβικό ρόλο που φαίνεται να έχει στο εγχείρημα. Η επιλογή του δεν πέρασε απαρατήρητη, καθώς εδώ και μήνες βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικών αντιπαραθέσεων γύρω από τη σχέση του με τη Ρωσία και τις θέσεις του για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

13. Το βίντεο με τους Έλληνες της διασποράς

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν τα βίντεο με μηνύματα υποστήριξης από Έλληνες του εξωτερικού. Το μήνυμα ήταν σαφές: η Καρυστιανού επιχειρεί να εμφανιστεί ως μια προσωπικότητα που υπερβαίνει τα στενά ελληνικά σύνορα και εκφράζει ένα ευρύτερο κομμάτι του παγκόσμιου ελληνισμού.

14. Οι «ανώνυμοι πολίτες» είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά κόμματα που γεμίζουν τα βίντεό τους με στελέχη και πολιτικούς, στην εκδήλωση προβλήθηκαν μαρτυρίες πολιτών, ανθρώπων της καθημερινότητας και υποστηρικτών του εγχειρήματος. Ήταν μια συνειδητή προσπάθεια να δοθεί η εικόνα ενός κινήματος «από τα κάτω».

15. Η αιχμή για τους επικοινωνιολόγους

Από τις πιο συζητημένες ατάκες της βραδιάς ήταν η αναφορά της Καρυστιανού στους επαγγελματίες της πολιτικής επικοινωνίας. Το νόημα ήταν ότι «οι επικοινωνιολόγοι δεν μπορούν να κρύψουν την αλήθεια» και ότι η κοινωνία δεν πείθεται πλέον από κατασκευασμένες εικόνες. Το χειροκρότημα που ακολούθησε ήταν από τα πιο έντονα της εκδήλωσης.

16. Τα τραγούδια δεν επιλέχθηκαν τυχαία

Οι μουσικές επιλογές είχαν έντονο συναισθηματικό φορτίο. Κυριάρχησαν τραγούδια που παρέπεμπαν σε αγώνα, ελπίδα, αξιοπρέπεια και συλλογική δράση. Δεν υπήρξε η κλασική «κομματική» μουσική αισθητική, αλλά περισσότερο ένα ύφος που θύμιζε κοινωνικό κίνημα ή μεγάλη συναυλία αλληλεγγύης.

17. Η γλώσσα της εκδήλωσης παρέπεμπε συχνά σε κοινωνικό κίνημα

Ακόμη και οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν στη σκηνή ήταν διαφορετικές από τις συνηθισμένες κομματικές εκφράσεις. Ακούστηκαν πολύ περισσότερο λέξεις όπως «άνθρωποι», «κοινωνία», «αξιοπρέπεια», «συμμετοχή» και λιγότερο όροι όπως «εκλογές», «ποσοστά» ή «κυβέρνηση».

18. Οι γιγαντοοθόνες στην Αριστοτέλους

Η απόφαση να στηθούν γιγαντοοθόνες έξω από το Ολύμπιον ήταν μια εικόνα που θύμιζε περισσότερο προεκλογική συγκέντρωση μεγάλου κόμματος παρά ιδρυτική εκδήλωση ενός νέου πολιτικού φορέα. Το επιτελείο της ήθελε να δείξει από την πρώτη ημέρα εικόνα μαζικότητας.

19. Η απάντηση στην κριτική περί «φυτευτών»

Λίγες ημέρες πριν την εκδήλωση η Καρυστιανού είχε μιλήσει για προσπάθειες υπονόμευσης και παρουσία «φυτευτών». Στο Ολύμπιον επανήλθε εμμέσως στο θέμα, παρουσιάζοντας το εγχείρημα ως κάτι που δέχεται επιθέσεις επειδή απειλεί το υπάρχον πολιτικό σύστημα.

20. Το πιο δυνατό χειροκρότημα δεν αφορούσε εκλογές

Ενδιαφέρον έχει ότι τα πιο θερμά χειροκροτήματα δεν καταγράφηκαν όταν έγινε αναφορά σε πολιτικές φιλοδοξίες ή εκλογικούς στόχους, αλλά όταν η συζήτηση επέστρεψε στα Τέμπη, στη δικαιοσύνη και στη λογοδοσία. Ίσως αυτό να είναι και το σημαντικότερο πολιτικό μήνυμα της βραδιάς: η πολιτική δυναμική της Καρυστιανού εξακολουθεί να αντλείται πρωτίστως από το ηθικό κεφάλαιο που δημιούργησε η υπόθεση των Τεμπών και δευτερευόντως από την κομματική της ταυτότητα.

Bonus tip1: Η απουσία των «βαριών ονομάτων»

Ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της βραδιάς ήταν ποιοι δεν ήταν εκεί. Δεν υπήρξαν πρώην υπουργοί, ιστορικά κομματικά στελέχη ή γνωστές πολιτικές φυσιογνωμίες πρώτης γραμμής. Η Καρυστιανού έδειξε ότι, τουλάχιστον στην εκκίνηση, θέλει το εγχείρημα να ταυτίζεται πρωτίστως με την ίδια και με τους πολίτες που τη στηρίζουν, όχι με πρόσωπα του παλιού πολιτικού συστήματος.

Bonus tip2: Στο παρασκήνιο πολλοί παρατήρησαν ότι η εκδήλωση είχε περισσότερο χαρακτηριστικά παρουσίασης προεδρικής υποψηφιότητας παρά ενός συλλογικού κομματικού εγχειρήματος. Η σκηνή, τα βίντεο, τα γραφικά, η κεντρικότητα του προσώπου της Καρυστιανού και η περιορισμένη παρουσία άλλων πρωταγωνιστών έδιναν την αίσθηση ότι το brand του νέου φορέα είναι, τουλάχιστον προς το παρόν, η ίδια η Μαρία Καρυστιανού.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης από τη Λευκωσία: «Ελλάδα και Κύπρος στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων»

Αραμπατζή: Δεν υπάρχει ούτε μια πράξη μου που να συνιστά αδίκημα

Κόντρα Ανδρουλάκη – Φλωρίδη για υποκλοπές και ΟΠΕΚΕΠΕ με σφήνα Κωνσταντοπούλου 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.