Αποτίμηση των καιρού που επικράτησε το πρώτο πεντάμηνο του 2026 κάνει ο γνωστός μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς.

Όπως παρατηρεί σε άρθρο του το 2026 ξεκίνησε με σαφώς υψηλότερες θερμοκρασίες. Ο Ιανουάριος κινήθηκε στους 1,68 βαθμούς Κελσίου πάνω και ο Φεβρουάριος στους 2,2 βαθμούς Κελσίου πάνω .  Ο Μάρτιος ήταν πιο κοντά στις κανονικές τιμές, ενώ τον Απρίλιο η θερμοκρασία ήταν ελαφρώς υψηλότερη. Τη διαφορά έκανε ο Μάιος, με τη θερμοκρασία να είναι χαμηλότερη στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας. 

Το άθρο του Θεόδωρου Κολυδά

«Η ολοκλήρωση του Μαΐου μάς δίνει πλέον τη δυνατότητα να δούμε συνολικά την εικόνα του πρώτου πενταμήνου του 2026 στην Ελλάδα, όχι αποσπασματικά μήνα προς μήνα, αλλά με ενιαία μεθοδολογία και κοινή περίοδο σύγκρισης.

Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα επανάλυσης ERAS / Copernicus – ECMWF, με υπολογισμό αποκλίσεων από την κλιματική περίοδο 30 ετών από το 1991-2020, ενώ παράλληλα αξιοποιήθηκαν στοιχεία από επιλεγμένους συνοπτικούς ελληνικούς σταθμούς της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ) για παρατηρησιακό έλεγχο. Η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερη αξία. Το ERA5 μας δίνει πλήρη χωρική εικόνα για όλη τη χώρα, ακόμη και σε περιοχές όπου δεν υπάρχει πυκνό δίκτυο σταθμών. Από την άλλη πλευρά, οι σταθμοί SYNΟΡ βοηθούν να ελέγξουμε αν η γενική εικόνα που αποτυπώνεται στους χάρτες συμφωνεί με την πραγματική παρατήρηση σε βασικά σημεία της χώρας. Έτσι, η ανάλυση δεν στηρίζεται μόνο σε ένα πλεγματικό προϊόν, αλλά ούτε και αποκλειστικά σε λίγους σταθμούς.

Η γενική εικόνα του πενταμήνου

Το πρώτο πεντάμηνο του 2026 δεν είχε ενιαίο χαρακτήρα. Οι δύο πρώτοι μήνες, Ιανουάριος και Φεβρουάριος, ήταν καθαρά θερμότεροι από τα κανονικά επίπεδα της περιόδου 1991-2020. Ο Μάρτιος κινήθηκε πιο κοντά στις κανονικές τιμές, ο Απρίλιος παρουσίασε ήπια θετική θερμοκρασιακή απόκλιση, ενώ ο Μάιος διαφοροποιήθηκε καθαρά, εμφανίζοντας αρνητική θερμοκρασιακή απόκλιση στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, όπως αναφέραμε και στο προηγούμενο άρθρο μας.

Ως προς τον υετό, η εικόνα ήταν περισσότερο σύνθετη. Οι μέσες τιμές του πενταμήνου δείχνουν ότι αρκετοί μήνες είχαν υετό πάνω από τα κανονικά επίπεδα, όμως η χωρική κατανομή δεν ήταν ομοιόμορφη. Ιδιαίτερα στον υετό, ο εθνικός μέσος όρος μπορεί να κρύβει μεγάλες τοπικές αντιθέσεις: άλλες περιοχές δέχθηκαν πολύ περισσότερες βροχές από το κανονικό, ενώ άλλες παρέμειναν ξηρότερες.

Ιανουάριο 2026: Θερμός και σχετικά υγρός μήνας

Ο Ιανουάριος του 2026 ήταν καθαρά θερμότερος από την κλιματική περίοδο 1991-2020. Η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση στο πεδίο ανάλυσης υπολογίστηκε περίπου στους +1,68°C, με τις αποκλίσεις να κυμαίνονται από +0,77°C έως +2,90°C. Είναι σημαντικό ότι το 100% της περιοχής ανάλυσης εμφάνισε απόκλιση πάνω από +0,5°C, ενώ το 98,1% κινήθηκε πάνω από +1°C. Αυτό σημαίνει ότι δεν επρόκειτο για ένα τοπικό επεισόδιο θερμότερων συνθηκών, αλλά για έναν μήνα με εκτεταμένη θετική θερμοκρασιακή απόκλιση. Στον υετό, ο Ιανουάριος κινήθηκε κατά μέσο όρο στο 135,3% της κανονικής τιμής. Δηλαδή, συνολικά ήταν υγρότερος από το κανονικό. Ωστόσο, η εικόνα δεν ήταν παντού ίδια. Περίπου το 53,6% της χώρας εμφάνισε υετό πάνω από το 125% του κανονικού, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό, περίπου 10%, βρέθηκε κάτω από το 75%. Αυτό δείχνει έναν μήνα γενικά υγρό, αλλά με περιοχές που δεν ακολούθησαν την ίδια συμπεριφορά.

Φεβρουάριος 2026: Ο θερμότερος μήνας του πεντάμηνου ως προς την απόκλιση

Ο Φεβρουάριος ήταν ο μήνας με τη μεγαλύτερη θετική θερμοκρασιακή απόκλιση στο πρώτο πεντάμηνο. Η μέση απόκλιση έφτασε τους 2, 22 deg * C με ελάχιστη χωρική απόκλιση 0, 61 deg * C και μέγιστη περίπου 3, 90 deg * C Και εδώ η θετική απόκλιση ήταν σχεδόν καθολική: το 100% της περιοχής κινήθηκε πάνω από 0, 5 deg * C ενώ το 99,6% ξεπέρασε T_{0} + 1 deg * C Αυτό είναι ένα ισχυρό εύρημα, διότι δείχνει ότι ο Φεβρουάριος δεν ήταν απλώς «λίγο ήπιος», αλλά σαφώς θερμότερος σε σχέση με το σύγχρονο κλιματικό κανονικό 1991-2020. Τέτοιου τύπου αποκλίσεις, όταν καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη τη χώρα, έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εποχική αποτίμηση του χειμώνα. Ως προς τον υετό, ο Φεβρουάριος ήταν επίσης πάνω από τα κανονικά επίπεδα, με μέση τιμή περίπου 152,4% του κανονικού. Το 60% της περιοχής ανάλυσης είχε υετό πάνω από το 125%, ενώ περίπου 10,6% κινήθηκε κάτω από το 75%. Επομένως, ο Φεβρουάριος συνδύασε δύο χαρακτηριστικά: ήταν και πολύ θερμός για την εποχή, αλλά και αρκετά υγρός σε μεγάλο μέρος της χώρας.

Μάρτιος 2026: Κοντά στα κανονικά θερμοκρασιακά, με έντονες υετικές αντιθέσεις

Ο Μάρτιος διαφοροποιήθηκε σημαντικά από τους δύο πρώτους μήνες. Η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση ήταν μόλις 0.34 deg * C δηλαδή πολύ κοντά στα κανονικά επίπεδα. Οι χωρικές αποκλίσεις κυμάνθηκαν από 1, 0 deg * C έως +2,14°C, γεγονός που δείχνει ότι υπήρχαν περιοχές ψυχρότερες από το κανονικό και άλλες θερμότερες. Μόνο το 34,1% της περιοχής εμφάνισε θερμοκρασιακή απόκλιση πάνω από 0,5 deg * C ενώ μόλις το 4,7% ξεπέρασε το 1 deg * C Αντίθετα, περίπου 3,6% της περιοχής είχε απόκλιση κάτω από 0, 5 deg * C Με απλά λόγια, ο Μάρτιος δεν ακολούθησε το έντονα θερμό μοτίβο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου, αλλά κινήθηκε πολύ πιο κοντά στο κλιματικό κανονικό. Στον υετό, η μέση τιμή ήταν 105,9% του κανονικού, δηλαδή πολύ κοντά στο μέσο επίπεδο της περιόδου 1991-2020. Όμως αυτός ο μέσος όρος κρύβει σημαντική ανομοιογένεια. Περίπου 31,7% της χώρας είχε υετό κάτω από το 75% του κανονικού, 40,2% κινήθηκε μεταξύ 75% και 125%, ενώ 28,1% ξεπέρασε το 125%. Ο Μάρτιος, επομένως, ήταν χαρακτηριστικός μήνας χωρικών αντιθέσεων: συνολικά κοντά στο κανονικό, αλλά με περιοχές αρκετά ξηρότερες και άλλες σαφώς υγρότερες.Κολυδάς: Από τον θερμό χειμώνα στον ψυχρό Μάιο – Η κλιματική εικόνα του πρώτου πενταμήνου του 2026

Απρίλιος 2026: Ήπια θερμός αλλά πολύ υγρός

Ο Απρίλιος είχε μέση θερμοκρασιακή απόκλιση +0,58°C, άρα ήταν ελαφρώς θερμότερος από την περίοδο 1991-2020. Οι αποκλίσεις κυμάνθηκαν από -1,16°C έως +2,17°C, δείχνοντας και πάλι χωρική διαφοροποίηση. Το 66,2% της περιοχής είχε απόκλιση πάνω από +0,5°C, ενώ το 20,7% ξεπέρασε το +1°C. Παράλληλα, περίπου 5,6% της περιοχής είχε απόκλιση κάτω από -0,5°C. Η πιο εντυπωσιακή όμως εικόνα του Απριλίου αφορά τον υετό. Η μέση τιμή έφτασε στο 206% του κανονικού, δηλαδή περίπου διπλάσια από την κλιματική τιμή της περιόδου 1991-2020. Το 71,8% της περιοχής είχε υετά πάνω από το 125% του κανονικού, ενώ μόνο το 6,2% βρέθηκε κάτω από το 75%. Αυτό καθιστά τον Απρίλιο τον πιο υγρό μήνα του πενταμήνου σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα. Είναι όμως σημαντικό να τονιστεί ότι τα πολύ υψηλά ποσοστά υετού μπορεί σε κάποιες περιοχές να επηρεάζονται από τοπικά ισχυρά επεισόδια βροχής. Γι’ αυτό, στην ερμηνεία του υετού χρειάζεται πάντα προσοχή, ιδιαίτερα στην Ελλάδα όπου η ορογραφία, η θαλάσσια επίδραση και οι τοπικές καταιγίδες μπορούν να δημιουργήσουν μεγάλες αποστάσεις ακόμη και σε μικρές γεωγραφικές περιοχές.

Μάιος 2026: Ψυχρότερο από το κανονικό, με μέσο υετό κοντά στα κανονικά αλλά ανομοιόμορφα κατανεμημένο

Ο Μάιος ήταν ο μήνας που άλλαξε τη συνολική εικόνα του πενταμήνου. Σε αντίθεση με τους προηγούμενους μήνες, παρουσίασε αρνητική μέση θερμοκρασιακή απόκλιση, περίπου -0,59°C. Οι αποκλίσεις κυμάνθηκαν από -2,68°C έως +0,43°C, Αξιοσημείωτο είναι ότι το 0% της περιοχής εμφάνισε απόκλιση πάνω από +0,5°C, ενώ το 46,7% είχε απόκλιση κάτω από -0,5°C. Αυτό δείχνει ότι ο Μάιος 2026 ήταν σαφώς πιο ψυχρός από τους προηγούμενους μήνες σε σχέση με το κανονικό. Δεν ήταν απλώς μια πρόσκαιρη αίσθηση δροσιάς, αλλά μια αποτύπωση που φαίνεται καθαρά στα δεδομένα ERA5. Τα μεγάλα κλιματικά κέντρα απέτυχαν στο σύνολό τους, να προσδιορίσουν αυτή τη τάση των χαμηλότερων τιμών από τα κανονικά επίπεδα. Ως προς τον υετό, η μέση τιμή ήταν 108,7% του κανονικού, δηλαδή κοντά αλλά ελαφρώς πάνω από την κλιματική τιμή. Ωστόσο, και εδώ η χωρική εικόνα ήταν ανομοιογενής. Περίπου 31,1% της χώρας είχε υετό κάτω από το 75% του κανονικού, 37,6% κινήθηκε μεταξύ 75% και 125%, ενώ 31,3% ξεπέρασε το 125%. Άρα ο Μάιος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ενιαία υγρός ή ξηρός για όλη τη χώρα. Ήταν ένας μήνας με σημαντικές τοπικές διαφοροποιήσεις.

Τι δείχνουν οι Συπνοπτικοί Σταθμοί της ΕΜΥ

Τα στοιχεία των σταθμών SYNOP απο την ΕΜΥ χρησιμοποιήθηκαν συμπληρωματικά μέσω του δικτύου Ogimet, ώστε να υπάρχει παρατηρησιακός έλεγχος των αποτελεσμάτων. Η σταθμική εικόνα επιβεβαιώνει τη βασική ακολουθία που δείχνει το ERA5: θερμότεροι οι πρώτοι δύο μήνες, πιο κοντά στα κανονικά ο Μάρτιος, ήπια θετικός ο Απρίλιος και ψυχρότερος ο Μάιος, Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην ερμηνεία των σταθμών της Αττικής, καθώς το Ελληνικό σε ορισμένες περιπτώσεις δεν έδινε πλήρη θερμοκρασιακή εικόνα. Για τον λόγο αυτό προστέθηκαν και οι σταθμοί Τατοΐου και Ελευσίνας, ώστε η περιοχή της Αττικής να αποτυπώνεται πληρέστερα. Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα του γιατί η σταθμική ανάλυση πρέπει να συνοδεύεται πάντα από έλεγχο πληρότητας και ποιότητας δεδομένων.

Συμπέρασμα

Το πρώτο πεντάμηνο του 2026 στην Ελλάδα χαρακτηρίστηκε από έντονες εναλλαγές. Ο Ιανουάριος και κυρίως ο Φεβρουάριος ήταν θερμότεροι από τα κανονικά επίπεδα, με σχεδόν καθολική θετική απόκλιση σε όλη τη χώρα. Ο Μάρτιος επανέφερε τη θερμοκρασιακή εικόνα πιο κοντά στις κανονικές τιμές, ο Απρίλιος ήταν ελαφρώς θερμότερος αλλά ιδιαίτερα υγρός, ενώ ο Μάιος παρουσίασε καθαρή αρνητική θερμοκρασιακή απόκλιση. Στον υετό, η συνολική εικόνα δείχνει ότι αρκετοί μήνες κινήθηκαν πάνω από τα κανονικά επίπεδα, ιδιαίτερα ο Απρίλιος. Ωστόσο, η βροχόπτωση δεν κατανεμήθηκε ομοιόμορφα. Η Ελλάδα παρουσίασε έντονες χωρικές αντιθέσεις, με περιοχές που δέχθηκαν πολύ περισσότερες βροχές από το κανονικό και άλλες που παρέμειναν ξηρότερες. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αποτίμηση ενός μήνα ως «θερμού», «ψυχρού», «ξηρού» ή «υγρού» έχει αξία μόνο όταν συνοδεύεται από σαφή περίοδο αναφοράς, χωρική ανάλυση και έλεγχο με πραγματικές παρατηρήσεις. Η συνδυαστική χρήση ERA5 και SYNOP δίνει μια πιο ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη εικόνα, αποφεύγοντας τις υπεραπλουστεύσεις και βοηθώντας να κατανοήσουμε καλύτερα την πραγματική κλιματική συμπεριφορά της χώρας στο πρώτο πεντάμηνο του 2026.

Πηγές δεδομένων και μεθοδολογία

Η χωρική ανάλυση βασίστηκε στα δεδομένα επανάλυσης ERAS του Copernicus Climate Change Service /ECMWF. Για κάθε μήνα υπολογίστηκαν η μέση θερμοκρασία 2m, ο συνολικός μηνιαίος υετός, η απόκλιση θερμοκρασίας από την περίοδο 1991-2020 και το ποσοστό υετού ως προς την αντίστοιχη κλιματική τιμή. Για παρατηρησιακό έλεγχο χρησιμοποιήθηκαν ημερήσια στοιχεία SYNOP από τη βάση OGIMET, ενώ ως θεσμική αναφορά λαμβάνεται υπόψη το εθνικό δίκτυο και τα κλιματολογικά στοιχεία της ΕΜΥ. Η χρήση της περιόδου 1991-2020 ακολουθεί τη διεθνή πρακτική υπολογισμού κλιματικών κανονικών τιμών σύμφωνα με τις οδηγίες του WMO».

Διαβάστε επίσης

Καιρός: Ζέστη σε όλη τη χώρα, μέχρι 34 βαθμούς ο υδράργυρος – Πού θα σημειωθούν μεμονωμένες καταιγίδες (videos)

Γαλλία: Η χώρα βίωσε την πιο ζεστή άνοιξη που έχει καταγραφεί ποτέ (photo)

ΟΗΕ: «Πιθανότητα 80%» να δημιουργηθεί ένα επεισόδιο El Niño φέτος το καλοκαίρι (photos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.