Ενώ στην Ελλάδα η συζήτηση γύρω από τα νέα πολιτικά εγχειρήματα επικεντρώνεται κυρίως στις δημοσκοπήσεις, στις Βρυξέλλες, το Λονδίνο και την Ουάσιγκτον το ενδιαφέρον στρέφεται σε ένα διαφορετικό ερώτημα: μπορεί η Ελλάδα να εισέρχεται σε μια νέα φάση πολιτικής αναδιάταξης με πρωταγωνιστές που εκφράζουν τη φθορά του υφιστάμενου κομματικού συστήματος;

Για αρκετούς Ευρωπαίους αναλυτές, η πιθανή επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο προσκήνιο δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή πολιτική επανεμφάνιση. Αξιολογείται ως μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής τάσης, όπου προσωπικότητες με κυβερνητική εμπειρία επιχειρούν να επανατοποθετηθούν σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης κοινωνικής δυσαρέσκειας και μειωμένης εμπιστοσύνης προς τα παραδοσιακά κόμματα.

Ο Mark Leonard, ιδρυτής του European Council on Foreign Relations, έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η ευρωπαϊκή Κεντροαριστερά βρίσκεται σε φάση βαθιάς αναζήτησης νέας ταυτότητας, καθώς οι παραδοσιακές πολιτικές διαιρέσεις χάνουν τη δύναμή τους. Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική περίπτωση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο Τσίπρας παραμένει ένας από τους ελάχιστους ηγέτες της ευρωπαϊκής Αριστεράς που έχει συνδυάσει αντισυστημική άνοδο με πραγματική κυβερνητική εμπειρία.

Ακόμη και αναλυτές που υπήρξαν ιδιαίτερα επικριτικοί απέναντι στην περίοδο 2015–2019 αναγνωρίζουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός διαθέτει ένα χαρακτηριστικό που σπανίζει στο σημερινό πολιτικό περιβάλλον: πολιτικό βάρος και διεθνή αναγνωρισιμότητα, έστω κι αν δεν μπόρεσε να επανεκλεγεί και αποχώρησε από το ίδιο του το κόμμα.

Όπως παρατηρεί ο Mujtaba Rahman της Eurasia Group, οι πολιτικοί που επιστρέφουν μετά από μια περίοδο σχετικής αποχής δεν κρίνονται μόνο από το παρελθόν τους αλλά και από την ικανότητά τους να προσφέρουν μια πειστική αφήγηση για το μέλλον. Στην περίπτωση του Τσίπρα, το ενδιαφέρον των αναλυτών εστιάζεται ακριβώς στο κατά πόσο μπορεί να μετασχηματίσει την εμπειρία διακυβέρνησης σε μια νέα πολιτική πρόταση που να απαντά στις σημερινές προκλήσεις της Ελλάδας και της Ευρώπης. Κάτι που για τους Έλληνες θα φανεί τις προσεχείς εβδομάδες.

Σε ότι αφορά τους ευρωπαίους, πρώην αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις του 2015 έχει ήδη σημειώσει ότι: «Δεν υπάρχει εχθρότητα απέναντι στον Τσίπρα στις Βρυξέλλες. Υπάρχει όμως μνήμη».

Η περίπτωση Μαρία…

Στους ίδιους κύκλους, η Μαρία Καρυστιανού αντιμετωπίζεται ως διαφορετικό φαινόμενο. Η κοινωνική απήχηση που έχει αποκτήσει μετά την τραγωδία των Τεμπών αναγνωρίζεται σχεδόν καθολικά.

Ωστόσο, αναλυτές όπως ο Ivan Krastev του Centre for Liberal Strategies και μόνιμος συνεργάτης του Institute for Human Sciences στη Βιέννη επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι η ευρωπαϊκή πολιτική εισέρχεται σε μια εποχή όπου η ηθική νομιμοποίηση και η κοινωνική αγανάκτηση μπορούν να δημιουργήσουν ισχυρά πολιτικά ρεύματα, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτόματα ότι παράγονται βιώσιμες κυβερνητικές εναλλακτικές.

Αυτή ακριβώς είναι και η βασική διαφορά που πολλοί Ευρωπαίοι αναλυτές εντοπίζουν μεταξύ των δύο εγχειρημάτων.Ο Τσίπρας αξιολογείται ως πολιτικός που έχει ήδη δοκιμαστεί στην εξουσία και αναζητά μια δεύτερη πολιτική φάση. Η Καρυστιανού αξιολογείται ως φορέας μιας ισχυρής κοινωνικής απαίτησης για λογοδοσία και αλλαγή, χωρίς να έχει ακόμη διαμορφώσει πλήρως το πολιτικό και προγραμματικό πλαίσιο αυτής της αλλαγής. Όπως παρατηρεί αναλυτής του European Policy Centre: «Η ηθική νομιμοποίηση είναι εξαιρετικό καύσιμο για την είσοδο στην πολιτική. Δεν αρκεί για τη διακυβέρνηση.»

Σε ιδιωτικές συζητήσεις στις Βρυξέλλες, η συζήτηση είναι λιγότερο ιδεολογική απ’ ό,τι συχνά παρουσιάζεται στην Ελλάδα. Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν τα νέα σχήματα μπορούν να συγκεντρώσουν ψήφους. Είναι αν μπορούν να δημιουργήσουν αυτό που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αποκαλούν “governing capacity” – δηλαδή επαρκή στελέχωση, θεσμική επάρκεια και ικανότητα εφαρμογής πολιτικών.

Το κοινό στοιχείο που εντοπίζουν σχεδόν όλοι οι αναλυτές δεν αφορά τα πρόσωπα αλλά το πολιτικό περιβάλλον. Η Ελλάδα, σύμφωνα με αναλύσεις του LSE και του EUISS, εισέρχεται σε περίοδο όπου η πολιτική ζήτηση για αλλαγή αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά πειστικών κυβερνητικών προτάσεων.

Τι λένε πίσω από τις «κλειστές πόρτες»

Σε κλειστές συζητήσεις στελεχών που αναφέρονται υπό καθεστώς ανωνυμίας, η γλώσσα γίνεται πιο σκληρή. Ένας αναλυτής μεγάλης τράπεζας στις Βρυξέλλες εκτιμά πως «αγορά δεν ανησυχεί ακόμη για το ποιος θα κερδίσει. Ανησυχεί για το αν υπάρχει επαρκής δεξαμενή στελεχών πίσω από τα νέα σχήματα.»
Άλλος Ευρωπαίος διπλωμάτης στις Βρυξέλλες, ερωτώμενος σχετικά off the record shme;ivse: «Η πολιτική αξιοπιστία δεν μετριέται από τις συγκεντρώσεις αλλά από τις δύσκολες αποφάσεις που είσαι πρόθυμος να πάρεις.» Και ένας ανώτερος αναλυτής που παρακολουθεί τη Νότια Ευρώπη καταλήγει: «Το πρόβλημα δεν είναι ότι εμφανίζονται νέα κόμματα. Το πρόβλημα είναι ότι κανένα από αυτά δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι μπορεί να μετατραπεί σε αυτό που η Ευρώπη θεωρεί κυβερνητικό φορέα.»

Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και οι πιο επιφυλακτικοί αναλυτές αναγνωρίζουν ότι η παρουσία Τσίπρα μεταβάλλει τους όρους της συζήτησης. Όπως σημειώνει πρώην ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί μαζί του, είναι ένας από τους λίγους Έλληνες πολιτικούς που μπορούν να προκαλέσουν πραγματική αναδιάταξη του πολιτικού χώρου».

Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που το ενδιαφέρον για την Ελλάδα έχει αυξηθεί ξανά σε ορισμένα ευρωπαϊκά κέντρα ανάλυσης. Όχι επειδή οι εξελίξεις θεωρούνται προδιαγεγραμμένες, αλλά επειδή για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια φαίνεται να διαμορφώνεται ένα πολιτικό πεδίο στο οποίο τίθενται εκ νέου ερωτήματα για το ποιος μπορεί να εκφράσει την επόμενη φάση της ελληνικής Κεντροαριστεράς και ποιος μπορεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε κυβερνητική πρόταση. Η ευρωπαϊκή ετυμηγορία παραμένει ανοιχτή. Το ενδιαφέρον είναι υπαρκτό. Ο ενθουσιασμός, όμως, συνοδεύεται από προσεκτική αναμονή.

Διαβάστε επίσης:

Πυρά Κωνσταντοπούλου σε Τσίπρα για την διάλυση της ΚΟ της Νέας Αριστεράς: «Διαλύει την αντιπολίτευση γιατί εξυπηρετεί σκοτεινά συμφέροντα»

Μήνυμα Μαξίμου σε δελφίνους, Σαμαρά και… ΠΑΣΟΚ: Πρωθυπουργός γίνεται ο αρχηγός του πρώτου κόμματος – Το αφήγημα της αυτοδυναμίας

Θέμα Φάμελλου στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ βάζει ο Παππάς

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.