Παρά τις αλλεπάλληλες ρυθμίσεις των τελευταίων ετών, το ιδιωτικό χρέος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο επίμονες και επικίνδυνες ωρολογιακές βόμβες για την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Το συνολικό ύψος των οφειλών προς Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων έχει πλέον ξεπεράσει τα 240 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η πληγή της υπερχρέωσης όχι μόνο δεν έχει κλείσει, αλλά εξακολουθεί να βαθαίνει.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση προωθεί ένα νέο πακέτο επτά παρεμβάσεων, το οποίο παρουσιάζεται ως μια νέα ευκαιρία για περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο οφειλέτες. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν νέα ρύθμιση 72 δόσεων για χρέη προς Εφορία και ΕΦΚΑ, διευκολύνσεις για δανειολήπτες σε ελβετικό φράγκο, αύξηση του ακατάσχετου ορίου τραπεζικών καταθέσεων, δυνατότητα άρσης κατασχέσεων σε λογαριασμούς, διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ενισχυμένη προστασία της κύριας κατοικίας και ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων.

Πρόκειται αναμφίβολα για μέτρα που μπορούν να προσφέρουν ανάσες σε χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια η ανάγκη θέσπισής τους αποκαλύπτει ότι ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας εξακολουθεί να αδυνατεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις, παρά την πολυδιαφημισμένη επιστροφή της οικονομίας σε ρυθμούς ανάπτυξης.

Η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά ληξιπρόθεσμα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση και τον ΕΦΚΑ που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι θα λειτουργήσει ως δίχτυ ασφαλείας για όσους βρέθηκαν εκτός προηγούμενων ρυθμίσεων ή δεν κατάφεραν να παραμείνουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι πολλές ρυθμίσεις καταλήγουν να χάνονται στην πορεία, καθώς η πίεση από την ακρίβεια, το στεγαστικό κόστος και τη φορολογία εξανεμίζει τα περιθώρια των οικογενειακών προϋπολογισμών.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος μετατρέπεται σταδιακά στο βασικό εργαλείο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους. Η δυνατότητα ένταξης ακόμη και ενήμερων οφειλών, οι έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και οι έως 420 δόσεις για δάνεια σε τράπεζες και servicers αποτελούν σημαντικές διευκολύνσεις. Την ίδια στιγμή όμως αναδεικνύουν και το μέγεθος του προβλήματος. Όταν το κράτος χρειάζεται να προβλέπει αποπληρωμή σε ορίζοντα έως και 35 ετών, ουσιαστικά παραδέχεται ότι ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας δεν μπορεί να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις του με τους συνήθεις όρους της αγοράς.

Στο μέτωπο των καταθέσεων, η αύξηση του ακατάσχετου ορίου από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ και η δυνατότητα ξεμπλοκαρίσματος δεσμευμένων λογαριασμών θεωρούνται θετικές παρεμβάσεις. Για χιλιάδες επαγγελματίες και μισθωτούς που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με κατασχέσεις, τα μέτρα αυτά μπορούν να αποκαταστήσουν στοιχειώδη πρόσβαση στη ρευστότητα. Ωστόσο, δεν αλλάζουν το γεγονός ότι η αναγκαστική είσπραξη οφειλών έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε βασικό εργαλείο ενίσχυσης των δημόσιων εσόδων.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα πρόβλεψη για την κύρια κατοικία. Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού θα δίνεται η δυνατότητα εξαίρεσης της πρώτης κατοικίας από τη ρευστοποίηση, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με αντάλλαγμα την αξιοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων. Παράλληλα, το φθινόπωρο αναμένεται να ενεργοποιηθεί ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος προορίζεται να λειτουργήσει ως η τελευταία γραμμή άμυνας για περίπου 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους.

Το γεγονός όμως ότι απαιτείται η δημιουργία ενός τέτοιου μηχανισμού αποτελεί από μόνο του ένδειξη του μεγέθους του προβλήματος. Δεκαπέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, χιλιάδες πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο απώλειας της κατοικίας τους, ενώ η αγορά ακινήτων καταγράφει ιστορικά υψηλές τιμές και η πρόσβαση στη στέγη γίνεται ολοένα δυσκολότερη.

Οι νέες ρυθμίσεις μπορούν να δώσουν χρόνο, να προσφέρουν ανακούφιση και να αποτρέψουν ακραίες καταστάσεις. Δύσκολα όμως μπορούν να κρύψουν τη μεγάλη εικόνα. Το ιδιωτικό χρέος των 240 δισ. ευρώ παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα βαρίδια της οικονομίας, αποκαλύπτοντας ότι πίσω από τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης εξακολουθεί να υπάρχει μια κοινωνία που κουβαλά ακόμη τα βάρη της προηγούμενης δεκαπενταετίας.

Διαβάστε επίσης:

Σαφάρι από την Εφορία για αναδρομικά και «ξεχασμένες» αποδοχές στις δηλώσεις του 2023

Παρά την επέκταση της ψηφιακής κάρτας, η εργασιακή παραβατικότητα παραμένει πάνω από το 27%

Ψηφιακό «κόσκινο» για 7 εκατ. ιδιοκτήτες: Μέσα στο επόμενο δεκαήμερο η πρεμιέρα του ΜΙΔΑ – Όλες οι ανατροπές στα ακίνητα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.