Την προσδοκία των Ηνωμένων Πολιτειών για πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου, της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, εξέφρασε ο Ντόναλντ Τραμπ, μία ημέρα μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου.

Την ίδια ώρα, η ιστορική συμφωνία προκαλεί έντονες αντιδράσεις, με υποστηρικτές να τη χαρακτηρίζουν «συμφωνία του αιώνα» και επικριτές να τη θεωρούν στρατηγική νίκη του Ιράν.

Τραμπ: «Αναμένουμε πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον αναμένει «πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι προσηλωμένες στην ειρήνη και ενθαρρύνουμε όλους στη Μέση Ανατολή να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους ώστε να επιτρέψουν στις διαπραγματεύσεις μας να εξελιχθούν ομαλά».

«Αναμένουμε πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου, της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ», υπογράμμισε.

Σε προηγούμενη ανάρτησή του, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία με το Ιράν «νίκη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες, απαντώντας στις επικρίσεις όσων τη θεωρούν υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη.

Χαμενεΐ: «Ενέκρινα τη συμφωνία για να διασφαλιστούν τα δικαιώματα του Ιράν»

Ο ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ανακοίνωσε ότι ενέκρινε το μνημόνιο συνεννόησης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, παρότι, όπως ανέφερε, διατηρούσε διαφορετική άποψη.

Όπως εξήγησε σε μήνυμά του προς τον ιρανικό λαό, έλαβε διαβεβαιώσεις από τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και άλλους ανώτατους αξιωματούχους ότι θα διασφαλιστούν τα δικαιώματα του Ιράν και του λεγόμενου «Μετώπου της Αντίστασης».

Παράλληλα, επισήμανε ότι ο Πεζεσκιάν, υπό την ιδιότητά του ως επικεφαλής του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ανέλαβε την ευθύνη να διασφαλίσει τα συμφέροντα της χώρας, ενώ δεσμεύθηκε ότι δεν θα αποδεχθεί υπερβολικές απαιτήσεις από την Ουάσινγκτον.

Διευκρίνισε επίσης ότι οι μελλοντικές απευθείας διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ δεν συνιστούν αποδοχή των αμερικανικών θέσεων.

Η πρώτη συμφωνία μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979

Η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποτελεί την πρώτη που υπογράφεται μεταξύ Αμερικανού και Ιρανού προέδρου μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν την Τετάρτη το πρωτόκολλο των 14 σημείων στις Βερσαλλίες, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της G7, τερματίζοντας τον πόλεμο που είχε ξεκινήσει στις 28 Φεβρουαρίου.

Η συμφωνία προβλέπει παράταση της κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, προκειμένου να δημιουργηθεί το απαραίτητο πλαίσιο για διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν σε μόνιμη διευθέτηση και θα αντιμετωπίσουν ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Σαρκίς Ναούμ: «Η πιθανότητα επιτυχίας υπερέχει του κινδύνου αποτυχίας»

Ο Λιβανέζος πολιτικός σχολιαστής Σαρκίς Ναούμ χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη ευκαιρία» για τις δύο πλευρές.

«Για την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, είναι μια μεγάλη ευκαιρία – η συμφωνία του αιώνα, από την οποία δεν υπάρχει πισωγύρισμα», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «η πιθανότητα επιτυχίας υπερέχει του κινδύνου αποτυχίας», καθώς το Ιράν δεν μπορεί να αντέξει περαιτέρω οικονομικές κυρώσεις, ενώ ο Τραμπ δεν έχει κίνητρο να εμπλακεί σε έναν νέο πόλεμο.

Ισραηλινοί αναλυτές: «Στρατηγική καταστροφή για το Ισραήλ»

Η συμφωνία αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη ανησυχία στο Ισραήλ.

Ο Ισραηλινός αναλυτής Ντάνι Σιτρίνοβιτς, ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, τη χαρακτήρισε «στρατηγική καταστροφή».

«Πήγαμε να ανατρέψουμε το καθεστώς με τη στήριξη των ΗΠΑ και καταλήξαμε με την Ουάσινγκτον να νομιμοποιεί και να ενισχύει αυτό το ίδιο καθεστώς που θέλαμε να ρίξουμε», δήλωσε.

Κατά την εκτίμησή του, η συμφωνία δεν ικανοποιεί κανένα από τα βασικά αιτήματα του Ισραήλ, καθώς δεν προβλέπει περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή στους περιφερειακούς συμμάχους του, ούτε περιλαμβάνει σαφές σχέδιο διάλυσης των πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Υποστήριξε επίσης ότι η συμφωνία υπονομεύει το αφήγημα του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για το Ιράν και αναδεικνύει τα όρια της επιρροής του στην Ουάσινγκτον.

«Όλα είναι άσχημα. Και θα χειροτερεύσουν», προέβλεψε.

Το Ιράν ως ο μεγάλος κερδισμένος

Αναλυτές εκτιμούν ότι, εφόσον η συμφωνία εφαρμοστεί, το Ιράν εξασφαλίζει σημαντικά οφέλη, όπως τον τερματισμό του πολέμου, τη σταδιακή άρση των κυρώσεων, την επανεκκίνηση των εξαγωγών πετρελαίου και την πρόσβαση σε κεφάλαια για την ανοικοδόμηση της χώρας.

Παράλληλα, θεωρείται ότι ενισχύεται η διεθνής νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Αντίθετα, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πέτυχαν βασικούς στόχους που μοιράζονταν με το Ισραήλ, όπως η ανατροπή του καθεστώτος, η διάλυση του πυρηνικού προγράμματος και ο περιορισμός της περιφερειακής επιρροής της Τεχεράνης.

Ο πόλεμος που προηγήθηκε της συμφωνίας

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, σκοτώνοντας από την πρώτη ημέρα τον τότε ανώτατο ηγέτη της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη του καθεστώτος.

Η σύγκρουση κλιμακώθηκε στη συνέχεια, προκαλώντας περισσότερους από 7.000 θανάτους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, ενώ οδήγησε σε άνοδο των τιμών της ενέργειας και σε αυξημένες ανησυχίες για επισιτιστική κρίση στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η επόμενη ημέρα στον Λίβανο

Η συμφωνία επηρεάζει άμεσα και τον Λίβανο, καθώς εντάσσει τη χώρα στο ευρύτερο πλαίσιο των αμερικανοϊρανικών σχέσεων και παρατείνει για 60 ημέρες την κατάπαυση του πυρός.

Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν είχε προειδοποιήσει ότι το Ιράν δεν μπορεί να διαπραγματεύεται εξ ονόματος της χώρας του για ζητήματα όπως η κατάπαυση του πυρός και η αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότο.

Από την άλλη πλευρά, πηγές προσκείμενες στη Χεζμπολάχ υποστηρίζουν ότι ο δίαυλος επικοινωνίας ΗΠΑ – Ιράν ενισχύει τη θέση του Λιβάνου, καθώς επιτρέπει σε Ουάσινγκτον και Τεχεράνη να ασκήσουν επιρροή στους συμμάχους τους με στόχο μια συνολική λύση.

Άλεξ Βατάνκα: «Δεν είναι το τέλος, είναι μόνο η αρχή»

Ο ειδικός σε θέματα Ιράν Άλεξ Βατάνκα, συνεργάτης του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον, εκτίμησε ότι η συμφωνία αποτελεί τη λιγότερο επώδυνη επιλογή μετά από χρόνια αποτυχημένων πιέσεων.

«Προσπάθησαν να καταβάλουν το Ιράν στρατιωτικά. Δεν τα κατάφεραν. Η εναλλακτική λύση θα ήταν καταστροφική. Ένας ευρύτερος πόλεμος θα μπορούσε να ρημάξει τον Κόλπο για δεκαετίες», δήλωσε.

Όπως σημείωσε, η πραγματική δοκιμασία θα αφορά την εφαρμογή της συμφωνίας, τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις που παραμένουν ανοιχτές και τις αντιδράσεις που θα προκληθούν στην περιοχή.

«Είναι κάτι μεγάλο, αλλά δεν είναι το τέλος. Είναι μόνο η αρχή», τόνισε.

Ανησυχία για τον ρόλο του Ισραήλ

Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι το Ισραήλ αποτελεί τον βασικό αστάθμητο παράγοντα για την επιτυχία της συμφωνίας.

Παρότι εκτιμούν ότι είναι δύσκολο να ανατραπεί μια διαδικασία που τελεί υπό την πολιτική αιγίδα του Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι, ιδιαίτερα στο λιβανικό μέτωπο.

«Το Ισραήλ έχει απομονωθεί μετά τον πόλεμο αυτό, τόσο στην περιοχή όσο και στον κόσμο», δήλωσε Ιρανός αξιωματούχος υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Ένας δεύτερος Ιρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι η Τεχεράνη πέτυχε τους στόχους της χωρίς να εγκαταλείψει τους συμμάχους της.

«Το Ιράν πήρε αυτό που ήθελε. Δεν εγκαταλείψαμε τους φίλους μας, όπως τη Χεζμπολάχ. Ήμασταν προετοιμασμένοι ακόμη και να αποχωρήσουμε από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να επιστρέψουμε στον πόλεμο εξαιτίας τους», ανέφερε.

Οι επικρίσεις των ΜΜΕ

Το Fox News, το τηλεοπτικό δίκτυο που προτιμά ο Ρεπουμπλικάνος, δεν μάσησε τα λόγια του. Έδωσε διαίτερη έμφαση σε όσους “υποστηρίζουν ότι το πλαίσιο συμφωνίας προσφέρει στο Ιράν τεράστια οικονομικά οφέλη, χωρίς να απαιτείται η αποξήλωση των πυρηνικών του υποδομών”.Play Video

“Αν και η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συμφωνία ως σημαντική επιτυχία, επικριτές της υποστηρίζουν ότι οι παραχωρήσεις που έγιναν προς το Ιράν υπερβαίνουν κατά πολύ τις δεσμεύσεις που εξασφαλίστηκαν ως αντάλλαγμα”, μετέδωσε το Fox.

“Ο Λευκός Οίκος αποδέχθηκε αυτή την παράταση της εκεχειρίας, η οποία δεν ικανοποιούσε κανέναν από τους στόχους του πριν τον πόλεμο, ενώ ταυτόχρονα έκανε τεράστιες οικονομικές παραχωρήσεις στην Τεχεράνη”, σχολίασε από την πλευρά του το τηλεοπτικό δίκτυο MS Now (πρώην MSNBC) που πρόσκειται στο Δημοκρατικό Κόμμα.

“Τώρα η κυβέρνηση προσπαθεί απεγνωσμένα να υποστηρίξει το αντίθετο. Με απλά λόγια, ο Τραμπ ξεγελάστηκε από τους Ιρανούς και κανείς δεν πείθεται από το εναλλακτικό του αφήγημα”, πρόσθεσε.

Η συμφωνία αποτελεί “το μεγαλύτερο στοίχημα της εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του προέδρου”, εκτίμησε η Wall Street Journal, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ “θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αντίδραση των γερακιών (…) , που υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος παραχωρεί πολύ περισσότερα από όσα εξασφαλίζει”.

Όσο για την Ισλαμική Δημοκρατία βγαίνει αποδυναμωμένη από τη σύγκρουση, όμως το κείμενο που υπεγράφη “δεν μοιάζει σε τίποτα με έγγραφο συνθηκολόγησης”, σχολίασε η εφημερίδα New York Times που βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο του Ρεπουμπλικάνου προέδρου.

“Οι Ιρανοί βγήκαν από μια σύγκρουση (…) έχοντας ωστόσο πολλούς λόγους να αισθάνονται ικανοποίηση”, πρόσθεσε η εφημερίδα, εκτιμώντας ότι “απέδειξαν ότι μπορούν να χρησιμοποιούν το οικονομικό χάος ως όπλο”.

Ο Τραμπ είχε αναφερθεί στην αρχή του πολέμου στο ενδεχόμενο να καταρρεύσει το ιρανικό καθεστώς. Στη συνέχεια στην πιθανότητα να επικρατήσουν ηγέτες περισσότερο διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν.

“Στην πραγματικότητα ο Τραμπ μάλλον ενίσχυσε τη νέα ηγεσία”, εκτίμησε η εφημερίδα. Ακόμη χειρότερα, η Τεχεράνη έχει σήμερα περισσότερους αντικειμενικούς λόγους από ό,τι στο παρελθόν να επιδιώξει την απόκτηση του πυρηνικού όπλου, υποστήριξε.

Για περισσότερες από δύο δεκαετίες το Ιράν παρέμεινε “στο κατώφλι” της απόκτησης πυρηνικού όπλου, προκειμένου να αποτρέπει τους εχθρούς του, όμως έγινε στόχος βομβαρδισμών τον Ιούνιο του 2025 και δέχθηκε νέα επίθεση τον Φεβρουάριο, συνόψισαν οι New York Times. Οι ηγέτες του “ενδέχεται πλέον να αναρωτιούνται αν ακολουθούσαν τη σωστή πυρηνική στρατηγική”.

Το δημόσιο ραδιοφωνικό δίκτυο NPR απαρίθμησε τον καταστροφικό ανθρώπινο απολογισμό μιας σύγκρουσης που “έφερε αντιμέτωπη την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο με έναν πολύ ασθενέστερο αντίπαλο, ο οποίος όμως διέθετε μεγάλη στρατηγική δεξιοτεχνία”.

“Αυτό αποδυνάμωσε επίσης το μήνυμα για την αγοραστική δύναμη το οποίο η κυβέρνηση προσπαθούσε να προωθήσει ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών” του Νοεμβρίου, πρόσθεσε.

Άλλωστε σε ουσιαστικό επίπεδο τίποτα δεν έχει επιλυθεί. Το NBC, όπως και άλλα μέσα ενημέρωσης, συνέκρινε το μνημόνιο κατανόησης με την προηγούμενη συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, γνωστή ως JCPOA, η οποία είχε υπογραφεί το 2015 επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα.

“Το μνημόνιο του Τραμπ δεν είναι παρά ένα ‘πλαίσιο’, καθώς τα περισσότερα από τα σημαντικά ζητήματα παραμένουν προς επίλυση σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις. Αντίθετα η πυρηνική συμφωνία του 2015 ήταν ένα λεπτομερές κείμενο το οποίο καταρτίστηκε μέσα σε διάστημα δύο ετών”, ανέφερε το τηλεοπτικό δίκτυο.

Διαβάστε επίσης:

Ο αμερικανικός στρατός τερματίζει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών

Τραγωδία στην Ιταλία: Νεκρός 11χρονος που έκανε ποδήλατο και παρασύρθηκε από απορριμματοφόρο

Είναι η συμφωνία Τραμπ με το Ιράν καλύτερη από αυτή του Ομπάμα; – Δείτε τη σύγκριση των δύο κειμένων

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.