Νέα ένταση για τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Αντικρουόμενοι ισχυρισμοί για Ορμούζ, πυρηνικό πρόγραμμα και αποδεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια

Η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί πρόσθετες δεσμεύσεις που δεν περιλαμβάνονται στο μνημόνιο κατανόησης που δόθηκε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα. Η Τεχεράνη απορρίπτει τους αμερικανικούς ισχυρισμούς, ενώ οι αντιφάσεις και οι προηγούμενες αμφισβητούμενες δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς τροφοδοτούν αμφιβολίες για το ποια εκδοχή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Οι διαφωνίες για τις πυρηνικές επιθεωρήσεις

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε την Τρίτη μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί «πλήρως και ολοκληρωτικά» πυρηνικές επιθεωρήσεις «στο υψηλότερο επίπεδο» και μάλιστα «επ’ άπειρον».

«Αυτό θα διασφαλίσει την “πυρηνική ειλικρίνεια”. Αν δεν είχαν συμφωνήσει σε αυτό, δεν θα υπήρχαν περαιτέρω διαπραγματεύσεις», ανέφερε.

Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Ελβετία, έκανε λόγο για «σημαντικό ορόσημο», υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να επιτρέψει την πρόσβαση επιθεωρητών του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ).

Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε ότι η συνεργασία με τον ΔΟΑΕ θα συνεχιστεί σύμφωνα με τις υφιστάμενες διαδικασίες, υπογραμμίζοντας ότι δεν έχουν αναληφθεί νέες δεσμεύσεις και ότι δεν έχει συμφωνηθεί πρόσβαση των επιθεωρητών σε σοβαρά κατεστραμμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Σημειώνεται ότι ο ΔΟΑΕ ήδη διαθέτει περιορισμένη πρόσβαση στο Ιράν, ενώ εκτεταμένες επιθεωρήσεις αποτελούσαν βασικό στοιχείο της πυρηνικής συμφωνίας της κυβέρνησης Ομπάμα, από την οποία αποχώρησε ο Τραμπ.

Παρά τις διαψεύσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος επέμεινε αργότερα την ίδια ημέρα ότι υπάρχει συμφωνία για «100% επιθεωρήσεις», προσθέτοντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα ακύρωνε αμέσως τις συνομιλίες.

Διαμάχη για τα αποδεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια

Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει επίσης ότι τα δισεκατομμύρια δολάρια ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που θα αποδεσμευθούν στο πλαίσιο μιας συμφωνίας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά αμερικανικών προϊόντων.

Ο Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι ο επικεφαλής διαπραγματευτής Τζάρεντ Κούσνερ έχει εκπονήσει σχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι δαπάνες θα εγκρίνονται από τις ΗΠΑ και το Κατάρ, ενώ τα χρήματα θα κατευθυνθούν στην αγορά αμερικανικής σόγιας, καλαμποκιού και σιταριού προς όφελος του ιρανικού λαού.

Αντίστοιχη θέση εξέφρασε και ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικλ Γουόλτς, ενώ ο Τραμπ ανέφερε ότι τα κεφάλαια θα τελούν υπό αμερικανικό έλεγχο και θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και ιατρικών προμηθειών από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, ο ίδιος ο Γουόλτς παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι ο τρόπος με τον οποίο θα ελέγχονται τα χρήματα αποτελεί ακόμη αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ο πρεσβευτής του Ιράν στον ΟΗΕ, Αλί Μπαχρεϊνί, απέρριψε κατηγορηματικά οποιαδήποτε ξένη εμπλοκή στη διαχείριση των κεφαλαίων, τονίζοντας ότι μόνο η Τεχεράνη αποφασίζει για τη χρήση των περιουσιακών της στοιχείων.

Στενά του Ορμούζ: Διαφωνία και για τα τέλη διέλευσης

Το μνημόνιο κατανόησης προβλέπει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ θα είναι χωρίς χρεώσεις για διάστημα 60 ημερών.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η ελεύθερη διέλευση θα είναι μόνιμη, επιμένοντας ότι το θέμα έχει διευθετηθεί.

Από την πλευρά της, η Τεχεράνη δεν έχει επιβεβαιώσει κάτι τέτοιο. Αντίθετα, έχει προαναγγείλει την επιβολή τελών για ορισμένες υπηρεσίες, ενώ σύμφωνα με δημοσιεύματα έχει ήδη δρομολογήσει σχετικό σχέδιο.

Το γεγονός ότι το MOU προβλέπει απαλλαγή από χρεώσεις μόνο για 60 ημέρες υποδηλώνει ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό. Μάλιστα, ο Τραμπ απείλησε πρόσφατα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να «αναλάβουν τον έλεγχο» των Στενών και να επιβάλλουν οι ίδιες χρεώσεις διέλευσης.

Ερωτήματα για την αξιοπιστία της αμερικανικής πλευράς

Παρότι οι σχέσεις με αυταρχικά καθεστώτα, όπως το Ιράν, συνοδεύονται συχνά από αμφισβήτηση των επίσημων δηλώσεων, οι επικριτές επισημαίνουν ότι και η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα αξιοπιστίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επανειλημμένα υποστηρίξει επί περισσότερο από δύο μήνες ότι η συμφωνία με το Ιράν ήταν προ των πυλών και ότι η Τεχεράνη είχε ήδη αποδεχθεί όλες τις αμερικανικές απαιτήσεις, κάτι που τελικά δεν επιβεβαιώθηκε.

Ανάλογες αμφισβητήσεις είχαν προκύψει και για τους ισχυρισμούς περί ολοκληρωτικής καταστροφής του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος μετά τις αμερικανικές επιδρομές του προηγούμενου έτους, καθώς μεταγενέστερες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών δεν επιβεβαίωσαν τις σχετικές δηλώσεις.

Πριν από τη δημοσιοποίηση του MOU, ο Τραμπ είχε διαψεύσει την ύπαρξη ταμείου ανασυγκρότησης ύψους 300 δισ. δολαρίων με χρηματοδότηση από χώρες του Κόλπου, ωστόσο η πρόβλεψη αυτή περιλαμβανόταν τελικά στο κείμενο.

Παράλληλα, η κυβέρνηση και ο Τζέι Ντι Βανς είχαν απορρίψει ως «προπαγάνδα» πληροφορίες που μετέδιδαν ιρανικά μέσα ενημέρωσης και είχαν δημοσιευθεί σε προσχέδιο που παρουσίασε το CNN, όμως αρκετά από τα σημεία αυτά ενσωματώθηκαν τελικά στην τελική μορφή του εγγράφου.

Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι ορισμένες δεσμεύσεις δεν αποτυπώθηκαν δημοσίως εξαιτίας της ευαίσθητης πολιτικής κατάστασης στο Ιράν και αφήνει να εννοηθεί ότι υπάρχουν και άτυπες συμφωνίες. Ωστόσο, η επίκληση εμπιστοσύνης προς την αμερικανική πλευρά ενδέχεται να μην αρκεί, καθώς και στο εσωτερικό των ΗΠΑ οι πολιτικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.

Διαβάστε επίσης:

Γερμανία: Αστυνομικοί πυροβόλησαν άνδρα που τους επιτέθηκε με αιχμηρό αντικείμενο (Video)

Πούτιν: Το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για πόλεμο εναντίον της Ρωσίας

Ο Τραμπ επιμένει ότι το Ιράν συμφώνησε με τους πυρηνικούς επιθεωρητές, λέει ότι η Τεχεράνη «κάνει λάθος» που το αρνείται

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.