Μόνο κυρίαρχα κράτη μπορούν να συνάπτουν συμφωνίες ειρήνης

Κάθε αναλυτής, κάθε διαμορφωτής κοινής γνώμης έχει τον τρόπο του και επιλέγει την αφετηρία της ανάλυσής του για τα διεθνή γεγονότα.

Ο δημοκρατικά εκλεγμένος κυβερνήτης και ο διπλωμάτης, λειτουργός του Δημοσίου, υποχρεώνονται να αναλύουν τα γεγονότα λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος των προκλήσεων, τα ιστορικά γεγονότα, το νομικό πλαίσιο που απαιτείται για τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ των κρατών, που διαμορφώνονται από

• το εύθραυστο Διεθνές Δίκαιο, 
• το ισχυρότερο ευρωπαϊκό κεκτημένο, 
• την ισχύ των εμπλεκομένων μερών και τους διεθνείς συσχετισμούς δυνάμεων, 

χωρίς να παραβλέπεται η παραβατική συμπεριφορά αναθεωρητικών ηγεσιών, διεθνών τρομοκρατών και «κατά φαντασίαν» περιφερειακών υπερδυνάμεων. 

Μέσα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον:

• Καμία ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να εμπιστευτεί την Τουρκία όσο διατηρείται το casus belli, παρά τη σημασία της Διακήρυξης των Αθηνών και την εκφρασμένη πολιτική βούληση Μητσοτάκη – Ερντογάν για ουσιαστικές διμερείς σχέσεις.
• Καμία κυβέρνηση στο Ισραήλ δεν μπορεί να νιώσει ασφαλής και να εγγυηθεί την ασφάλεια των πολιτών της όσο το Ιράν, οι εταίροι και οι πληρεξούσιοί του δεν δεσμεύονται να σεβαστούν την κυριαρχία του Ισραήλ. Ακόμη και στη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν δεν δεσμεύεται η Τεχεράνη ότι «δεν θα εξαφανίσει το Ισραήλ από προσώπου γης».
• Καμία κυπριακή κυβέρνηση δεν εμπιστεύεται συνομιλίες για το Κυπριακό όσο ο Ερντογάν και το πολιτικό τουρκικό σύστημα δεν σέβεται την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνεχίζοντας τις απειλές για να επιβληθεί λύση δύο κρατών.
• Καμία παλαιστινιακή ηγεσία δεν θα διαπραγματευτεί ειρήνη όσο δεν εφαρμόζονται οι αποφάσεις του ΟΗΕ, ώστε και οι Παλαιστίνιοι να ζουν με ασφάλεια, ακριβώς όπως απαιτεί η Ιερουσαλήμ για τους πολίτες της.
• Καμία κυβέρνηση στον Κόλπο δεν νιώθει ασφαλής όσο Άγκυρα και Τεχεράνη διαγκωνίζονται για να ηγηθούν στον αραβικό κόσμο, παρότι Τουρκία και Ιράν δεν είναι αραβικά κράτη.
• Καμία κυβέρνηση στην Ε.Ε. δεν μπορεί να διαπραγματευθεί με Άγκυρα και Τεχεράνη, όσο οι δύο πρωτεύουσες συνεχίζουν να παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο υποκινώντας τρομοκρατία στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο.

Άκριτες απαιτήσεις

Οι κάθε είδους αναλυτές εύκολα παραμερίζουν την πραγματική ιρανική απειλή κατά του Ισραήλ καταγγέλλοντας τη βιαιότητα των ισραηλινών επιχειρήσεων. Άκριτα απαιτούν να συναφθεί συμφωνία με τη Χεζμπολάχ, παρότι γνωρίζουν ότι μόνο κυρίαρχα κράτη, όπως το Ισραήλ και ο Λίβανος, μπορούν να συνάψουν συμφωνία ειρήνης. 

Η Χεζμπολάχ, ως συμμετέχουσα στο πολιτικό γίγνεσθαι του Λιβάνου και στον λιβανικό στρατό, οφείλει τελικά, αφού παρουσιάσει τις απόψεις της, δημοκρατικά να προσαρμόσει την πολιτική της σε ό,τι συμφέρει το σύνολο των Λιβανέζων. Η διεθνής κοινότητα δεν έχει περιθώριο, αλλά και νομικά δεν της επιτρέπεται να συζητά ισότιμα με κάθε παραβάτη του διεθνούς δικαίου, κάθε βιαστή της διεθνούς ισορροπίας, κάθε τρομοκράτη.

Εγχώριοι και διεθνείς αναλυτές θεωρούν ορθό η Τουρκία να αξιολογείται μόνο στη βάση της στρατιωτικής σημασίας της. Αβασάνιστα ακόμη και καλοδιαβασμένοι αναλυτές επιλέγουν συνειδητά να παραμερίζουν τη στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, την παραβίαση των αποφάσεων του ΟΗΕ, το Σύνταγμα της ενιαίας Κυπριακής Δημοκρατίας, που προβλέπει ένα κράτος με αυξημένες αρμοδιότητες σε δήμους και περιφέρειες.

Σιωπά η ενιαία Ευρώπη μας όταν η Τουρκία επιτίθεται στη Γαλλία για τη στρατηγική της συμμαχία με την Κύπρο. Ελλάδα, Γαλλία, Γερμανία συνεργάστηκαν αποτελεσματικά ακόμη και πριν από το 1986, ώστε η Κυπριακή Δημοκρατία να καταστεί πλήρες μέλος της Ε.Ε.

Άκριτα ενεργούν οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης όταν δεν τολμούν με στεντόρεια φωνή να προβάλουν την επιτυχημένη κυπριακή προεδρία στην Ε.Ε. και την ευρύτερη στρατηγική του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας για λύση του Κυπριακού στο πλαίσιο της Ε.Ε. με άμεση εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου αξιοποιώντας ό,τι έχει επιτευχθεί στον ΟΗΕ.

Συνέπεια και σταθερότητα

Προς έκπληξη των «ευαίσθητων» Ευρωπαίων διανοητών, στους οποίους συγκαταλέγονται και γνωστοί Έλληνες, η Αθήνα κινείται σε όλα τα πεδία της πολιτικής και της διπλωματίας με συνέπεια και σταθερότητα. Κυβέρνηση, υπουργείο Εξωτερικών και πρωθυπουργός έχουν συνειδητοποιήσει ότι η τουρκική αναθεωρητική πολιτική στρέφεται κατά των ευρωπαϊκών συμφερόντων και θίγει κυρίως την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια. 

Αντίθετα προς τις ελληνικές επιλογές, διαπιστωμένα πλέον η Άγκυρα, κυρίως τις τελευταίες εβδομάδες, με τις πολιτικές της, γενικές και εξειδικευμένες, συνεχίζει να ναρκοθετεί κάθε ευρωπαϊκή διπλωματική και γεωστρατηγική στόχευση.

ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα και κατά περίσταση το Ηνωμένο Βασίλειο διαπιστώνουν ότι η πολιτική της Τουρκίας και οι ευκαιριακές τοποθετήσεις Ερντογάν συνεχίζουν να συντηρούν αντιπαραγωγική ακαμψία έναντι της ευρωατλαντικής στρατηγικής. 

Το Διεθνές Δίκαιο και οι στρατηγικές συνεργασίες υποχρεώνουν τους συνομιλητές της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ να αντιταχθούν σε οτιδήποτε ναρκοθετεί το συνολικό κοινό εγχείρημα. Ατυχώς η Άγκυρα επιλέγει να ταυτίζεται με αυταρχικές κυβερνήσεις και τρομοκρατικές ομάδες. Ο Πρόεδρος Ερντογάν πιστεύει ότι με τις επιλογές του θα δημιουργήσει ωφέλιμο χώρο για την Τουρκία (Lebensraum). Απογοητεύεται καθημερινώς, κυρίως επειδή διαπιστώνει ότι κάθε πολιτική του επιλογή στρέφεται κατά της χώρας του. 

Οι πρόσφατες δηλώσεις αξιωματούχων των ΗΠΑ, της Ε.Ε., του Γάλλου Προέδρου για μία φορά ακόμη διαμηνύουν στον Τούρκο Πρόεδρο και στα στελέχη της κυβέρνησής του ότι οι μεθοδεύσεις «ανατολίτικου παζαριού» χάνουν έδαφος.

Τουρκικοί τακτικισμοί

Η Τουρκία, αλλά κυρίως σύμμαχοι και εταίροι αντιλαμβάνονται ότι οι τακτικισμοί του υπουργού Εξωτερικών, του υπουργού Άμυνας της Τουρκίας τείνουν να προσομοιάσουν στις εσωτερικές πολιτικές διενέξεις του Ιράν, στο οποίο άλλα δηλώνει ο Πρόεδρος, άλλα ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, άλλα οι πρόεδροι των κοινοβουλευτικών επιτροπών, άλλα οι Φρουροί της Επανάστασης και άλλα οι ηγέτες των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, είτε από θρησκευτική συνέπεια είτε από ΝΑΤΟϊκή σκοπιμότητα, για να επιβραδύνει τα χειρότερα, ολοκληρώνει, στο πλαίσιο της τουρκικής νομοθεσίας για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τις μεταπτυχιακές σπουδές, την επαναλειτουργία της Χάλκης. Η τουρκική απόφαση καλύφθηκε από μεγάλα διεθνή δίκτυα. Ίσως θεωρείται ότι ο ηγέτης της Τουρκίας αρχίζει και πάλι να κινείται με σεβασμό προς τη θρησκευτική διαφορετικότητα.

Τη λεπτή απόχρωση που προσθέτει ο Ερντογάν στην πολιτική του δεν μπορούμε να αναλύσουμε μόνο με άκρατο λαϊκισμό. Κάθε βήμα, που διευκολύνει την επικοινωνία των Αθηνών με την Άγκυρα, αποτελεί μία ακόμη αναβάθμιση της διπλωματίας και της διπλωματίας των θρησκειών. Η εφαρμογή του δικαίου, διεθνούς και εγχωρίου, που δεν συγκρούεται με τη Λωζάννη και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, διευρύνει και πολλαπλασιάζει επικοινωνιακούς διαύλους, ακόμη και στην κορύφωση των διεθνών προκλήσεων.

Πολιτικός ορθολογισμός

Η Ελλάδα με συνέπεια και πολιτικό ορθολογισμό προωθεί τις εθνικές προτεραιότητες. Συνεχίζει τις προσπάθειες διαμόρφωσης των διεθνών και διμερών σχέσεων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, το ευρωπαϊκό κεκτημένο, τη Συνθήκη της Λωζάννης, τη Διακήρυξη των Αθηνών. 

Με τις επιλογές της η χώρα μας υποστηρίζει ενεργά την κοινά αποδεκτή βάση του Διεθνούς Δικαίου που αποζητούν Ουκρανία, Παλαιστίνη, Ισραήλ, Κύπρος, Ιράν, Λίβανος ώστε να σταθεροποιηθεί ξανά η διεθνής κοινότητα, έστω και αν μονιμότερη διεθνής ειρήνη παραμένει μία μακρινή, αλλά μεγάλη προσδοκία για όλο τον πολιτισμένο κόσμο.

Δεν αποτελεί λοιπόν μία απρόσεκτη ή ενδοτική στρατηγική η συναντίληψη που εκφράζει η χώρα μας με το Ισραήλ για ασφαλή διαβίωση χωρίς να παραμερίζει τα δικαιώματα των Παλαιστινίων και τη δίκαιη απαίτησή τους για την απόκτηση του ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους.

Επίσης πρέπει να κατανοήσουμε στην Ελλάδα ότι δεν στρέφεται εναντίον μας η τουρκική διεκδίκηση δύο ΝΑΤΟϊκών στρατηγείων, στην Κωνσταντινούπολη και στα Άδανα. 

Ομοίως στην Τουρκία πολιτικοί αλλά και κόμματα οφείλουν να αντιληφθούν ότι δεν αποτελεί απειλή για την Τουρκία η συμπερίληψη νησιών του Αιγαίου στον ΝΑΤΟϊκό σχεδιασμό. Εξάλλου στρατηγικές συμμαχίες χωρών της Ε.Ε. με τρίτες χώρες, των οποίων οι ένοπλες δυνάμεις (Κατάρ, Ισραήλ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) συμμετέχουν στις ασκήσεις του ΝΑΤΟ, ενδυναμώνουν την αμυντική δυνατότητα της Συμμαχίας. 

Στην επιδίωξη ενίσχυσης της ΝΑΤΟϊκής άμυνας συμπεριλαμβάνεται και η πιθανότητα δημιουργίας στρατηγείου της ατλαντικής συμμαχίας στα Άδανα. Η Άγκυρα θα υποχρεωθεί από τις προβλέψεις ασφάλειας που επιβάλλει το ΝΑΤΟ, μεταξύ πολλών σημαντικών μεταρρυθμίσεων, να επιβάλει visa έναντι τρίτων χωρών που εισέρχονται και κινούνται ελεύθερα στο έδαφος και διά του εδάφους της Τουρκίας, παρότι προέρχονται από χώρες που με διεθνή και ΝΑΤΟϊκά κριτήρια χαρακτηρίζονται υψηλού τρομοκρατικού κινδύνου. 

Αν η Τουρκία επιθυμεί πραγματικά την προσαρμογή της στις απαιτήσεις ασφάλειας του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., θα διαπιστώσει ότι όλες οι μεταρρυθμίσεις για την κοινή άμυνα και ασφάλεια θα είναι και προς όφελος όλων των Τούρκων πολιτών.

Η πολυπλοκότητα των διεθνών σχέσεων ορίζεται από τα εθνικά συμφέροντα, τις διεθνείς συμμαχίες, τους κοινούς γεωστρατηγικούς στόχους, αλλά και όλα τα πιθανά ή απίθανα σενάρια που απεργάζονται διάφορα κέντρα.

Κάθε βήμα που κερδίζει η διεθνής διπλωματία αποτελεί ήττα του αυταρχισμού, του αναθεωρητισμού και της διεθνούς τρομοκρατίας. Ο ιστορικός κάποτε θα γράψει, αν ακόμη υπάρχει η ανάγκη, με την ασφάλεια της απόστασης από τα γεγονότα ποιος νίκησε και ποιος ηττήθηκε. 

Στην καθημερινότητά μας όμως οι επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις θα αναδείξουν αν στον αιώνα μας ο προβληματισμός «ήττα – νίκη» ενδιαφέρει περισσότερο από την προσπάθεια αμοιβαίου κέρδους (win – win), που μάλλον απασχολεί όλο και περισσότερο τις σύγχρονες δημοκρατικές ηγεσίες του κόσμου… 

Και αν κάποιοι από τους διεθνείς δρώντες δεν γνωρίζουν ή δεν προσαρμόζονται στους κανόνες του διεθνούς παιγνίου, τότε ακόμη και από το επιστημονικό εγχειρίδιο (manual) προβλέπεται το σκληρό διαπραγματευτικό ζίου – ζίτσου (Getting to Yes, Getting Past NO, κατά Roger Fisher). 

Διαβάστε επίσης

Τουρκία: Το πρόβλημα της Δύσης – Ο Ερντογάν δοκιμάζει τα όρια της ευρωατλαντικής συμμαχίας

Ο κρατικός… Κανένας είναι παρών και στη Θράκη

Η φαιδρά πορτοκαλέα και το… «θερμό καλοκαίρι» – Οι κινήσεις της Άγκυρας

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.