Η νέα αμερικανική κλιμάκωση στο Ιράν εντείνει τα ερωτήματα για τη στρατηγική των ΗΠΑ – Τι δεν μπορεί να χωνέψει ο Τραμπ

Takeaways by to pontiki AI

• Οι συνεχιζόμενες αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν και οι πρόσφατες απώλειες Αμερικανών στρατιωτικών εντείνουν την αβεβαιότητα σχετικά με τον τελικό στρατηγικό στόχο της κυβέρνησης Τραμπ.
• Η κλιμάκωση των επιχειρήσεων έπεται του ιρανικού ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που έχει προκαλέσει δραματική μείωση στη διεθνή ναυσιπλοΐα και το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
• Παρά την εντατικοποίηση των αμερικανικών πληγμάτων, η Τεχεράνη διατηρεί επιχειρησιακές δυνατότητες, ενώ η απουσία σαφούς σχεδίου εξόδου από τη σύγκρουση προκαλεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις εντός των Ηνωμένων Πολιτειών.
• Η κυβέρνηση παραμένει αντιμέτωπη με το δίλημμα της συνέχισης της στρατιωτικής πίεσης χωρίς να έχει διασφαλίσει την αποκατάσταση της ασφάλειας στη θαλάσσια περιοχή ή την αποτροπή των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν.

Οι νέες απώλειες Αμερικανών στρατιωτικών και η επανεκκίνηση των αμερικανικών αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο από την αρχή της σύγκρουσης: Ποιος είναι ο τελικός στόχος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και πώς σκοπεύει να τον πετύχει;

Από την έναρξη του πολέμου, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει με σαφήνεια τη στρατηγική της. Η επιστροφή σε εκτεταμένους βομβαρδισμούς, μετά την ένατη συνεχόμενη νύχτα αεροπορικών επιδρομών, ενισχύει την αβεβαιότητα γύρω από τις πραγματικές επιδιώξεις της Ουάσιγκτον.

Όλα δείχνουν ότι ο Τραμπ επέλεξε να κλιμακώσει εκ νέου τις επιχειρήσεις επειδή δεν μπορεί να αποδεχθεί το σημαντικότερο έως τώρα στρατηγικό κέρδος της Τεχεράνης: τον ουσιαστικό έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει εξηγήσει γιατί θεωρεί ότι η νέα στρατιωτική πίεση θα αποδώσει περισσότερο από τις προηγούμενες επιχειρήσεις.

Την ίδια ώρα, η αύξηση των αμερικανικών πληγμάτων και η διεύρυνση των ιρανικών αντιποίνων αυξάνουν τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Χαρακτηριστική ήταν η επίθεση σε αμερικανική βάση στην Ιορδανία, κατά την οποία σκοτώθηκαν δύο Αμερικανοί στρατιωτικοί και ένας ακόμη αγνοείται.

Το γεγονός ότι η Τεχεράνη κατάφερε να πλήξει αμερικανικές δυνάμεις σε μια χώρα πιο απομακρυσμένη από το Ιράν σε σχέση με τους στόχους στον Περσικό Κόλπο δείχνει ότι εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές επιχειρησιακές δυνατότητες, παρά τις εβδομάδες αμερικανικών βομβαρδισμών.

Παράλληλα, το Ιράν κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι έπληξαν υπό κατασκευή πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής και προειδοποίησε για «ανάλογη απάντηση», ενώ το Ισραήλ ξεκαθάρισε ότι είναι έτοιμο να επαναλάβει άμεσα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εφόσον δεχθεί επίθεση.

Παρότι η σύγκρουση δεν έχει εξελιχθεί ακόμη σε έναν ακόμη «ατελείωτο πόλεμο» στη Μέση Ανατολή – κάτι που ο Τραμπ είχε δεσμευθεί ότι θα απέφευγε – απέχει πολύ από το να μπορεί να χαρακτηριστεί περιορισμένη ή σύντομη.

Το δίλημμα του Λευκού Οίκου

Δεν είναι σαφές κατά πόσο ο νέος γύρος επιθέσεων μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τους στρατηγικούς υπολογισμούς της Τεχεράνης, εκτός εάν υπάρξει κάποια απρόβλεπτη πολιτική ανατροπή στο εσωτερικό του Ιράν.

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει διευκρινίσει εάν οι επιχειρήσεις περιορίζονται στην εξουδετέρωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνατοτήτων που απειλούν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ ή εάν προετοιμάζει το έδαφος για ευρύτερη στρατιωτική επέμβαση, ακόμη και με ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.

Παραμένει επίσης ασαφές εάν η Ουάσιγκτον εξετάζει πλέον και επιθέσεις σε μη στρατιωτικές υποδομές, με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση της ιρανικής οικονομίας και του κρατικού μηχανισμού.

Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να αντέξει τις διεθνείς οικονομικές επιπτώσεις που προκαλεί η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, μέχρι οι αμερικανικές πιέσεις να αποδώσουν.

Η σημασία του διακυβεύματος είναι μεγάλη. Πριν από την έναρξη του πολέμου, η ναυσιπλοΐα στα Στενά ήταν ανεμπόδιστη. Αν ο Τραμπ δεν καταφέρει να αποκαταστήσει αυτή την κατάσταση, κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία ως υπεύθυνος μιας σοβαρής στρατηγικής αποτυχίας.

Ωστόσο, οι επιλογές του εμφανίζονται περιορισμένες, καθώς το ιρανικό καθεστώς δείχνει αποφασισμένο να συνεχίσει την αντιπαράθεση.

Ενδεικτικό της ασάφειας που επικρατεί ήταν και το πρόσφατο διάγγελμα του Αμερικανού προέδρου, στο οποίο απέφυγε ουσιαστικά να αναφερθεί στον πόλεμο, επιλέγοντας να επικεντρωθεί σε καταγγελίες για το εκλογικό σύστημα των ΗΠΑ.

Αυξάνονται οι αμερικανικές απώλειες

Οι ανθρώπινες απώλειες των ΗΠΑ δεν συγκρίνονται με εκείνες των πολέμων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Ωστόσο, κάθε νέος θάνατος αυξάνει την πίεση προς την πολιτική ηγεσία να αποδείξει ότι ο σκοπός της στρατιωτικής επιχείρησης δικαιολογεί το κόστος.

Την Παρασκευή, δύο Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν σε ιρανικό πλήγμα στην Ιορδανία, ενώ ένας ακόμη αγνοείται. Το Σάββατο, ένας Αμερικανός στρατιώτης έχασε τη ζωή του στο βόρειο Ιράκ κατά την εξουδετέρωση πυρομαχικών από καταρριφθέν ιρανικό drone. Οι συνολικές αμερικανικές απώλειες ανέρχονται πλέον σε 17 νεκρούς.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε τους θανάτους «τραγικούς», δηλώνοντας ότι θα επικοινωνήσει με τις οικογένειες των θυμάτων.

Τη σαφέστερη μέχρι στιγμής περιγραφή των αμερικανικών στόχων έδωσε ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο οποίος υποστήριξε ότι η προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι «να περιοριστεί η δυνατότητα του Ιράν να κρατά όμηρο το παγκόσμιο εμπόριο και να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων».

Την ίδια ώρα, στοιχεία της υπηρεσίας MarineTraffic δείχνουν ότι η διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ έχει μειωθεί δραματικά. Στις 16 Ιουλίου καταγράφηκαν μόλις οκτώ διελεύσεις, έναντι περίπου 116 ημερησίως πριν από την έναρξη της σύγκρουσης.

Διχασμός στην Ουάσιγκτον

Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Μάικλ Μακόλ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν το στρατιωτικό πλεονέκτημα πριν διακοπούν οι επιχειρήσεις για να επιδιωχθεί συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Αντίθετα, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μαρκ Γουόρνερ κατηγόρησε τον Τραμπ ότι οδήγησε τη χώρα σε έναν «πόλεμο επιλογής», επιμένοντας πως δεν υπήρχε άμεση απειλή από το Ιράν.

Από την άλλη πλευρά, ο επίσης Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Φέτερμαν, ο οποίος έχει διαφοροποιηθεί από μεγάλο μέρος του κόμματός του, τάχθηκε υπέρ της συνέχισης της στρατιωτικής πίεσης προς την Τεχεράνη.

Υπάρχει στρατηγική εξόδου;

Το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Ακόμη κι αν οι αμερικανικές επιθέσεις περιορίσουν προσωρινά τις ιρανικές δυνατότητες, η εποχή των drones και των πυραύλων σημαίνει ότι ακόμη και περιορισμένες επιθέσεις αρκούν για να αποτρέψουν τη διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Η πολιτική αντιπαράθεση στις ΗΠΑ μπορεί να ενισχύσει τους Δημοκρατικούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, όμως δεν προσφέρει λύση στο πρόβλημα. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρήσουν χωρίς να έχουν αποκαταστήσει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, η παγκόσμια οικονομία θα συνεχίσει να εξαρτάται από τις κινήσεις της Τεχεράνης.

Από την άλλη πλευρά, η συνέχιση των αεροπορικών επιδρομών δεν εγγυάται ότι η απειλή θα εξαλειφθεί οριστικά, ενώ η απουσία μιας βιώσιμης διεθνούς συμφωνίας αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το Ιράν να επανεκκινήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ίσως αυτή ακριβώς η έλλειψη μιας ξεκάθαρης διεξόδου να εξηγεί τη σημερινή στρατηγική του Τραμπ: συνεχή κλιμάκωση, χωρίς σαφές σχέδιο τερματισμού της σύγκρουσης.

Όπως σχολίασε ο απόστρατος ναύαρχος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού Τζέιμς Σταυρίδης, η Τεχεράνη, παρότι δεν διαθέτει τα ισχυρότερα «χαρτιά», καταφέρνει να παραμένει στον ανταγωνισμό, επιδιώκοντας να πείσει την Ουάσιγκτον ότι το κόστος της συνέχισης του πολέμου θα ξεπεράσει τελικά το όφελος.

Διαβάστε επίσης:

Επιθέσεις του Ιράν σε Μπαχρέιν και Κουβέιτ

Επίθεση σε 4 ελληνόκτητα πλοία σε κόλπο του Ομάν και Μαύρη Θάλασσα: Καλά στην υγεία τους οι Έλληνες ναυτικοί

Ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας κήρυξαν οι Χούθι 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.