Ο Τραμπ αναζητά διέξοδο από τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά η σύγκρουση διευρύνεται

Λίγο μετά τις 10 το πρωί της Τετάρτης, μια αντιπροσωπεία Σαουδαράβων αξιωματούχων έφτασε στη Δυτική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου μεταφέροντας ένα μήνυμα προς την αμερικανική κυβέρνηση.

Ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, Χαλίντ μπιν Σαλμάν, ο οποίος πραγματοποιούσε μη ανακοινωθείσα επίσκεψη στην Ουάσιγκτον, μετέφερε τόσο στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ όσο και στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς το μήνυμα του αδελφού του, του ισχυρού πρίγκιπα διαδόχου του βασιλείου, ότι η Σαουδική Αραβία επιθυμεί την αποκλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν — και ότι η παράταση της σύγκρουσης ενέχει σοβαρούς κινδύνους, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις συζητήσεις.

Μία ημέρα νωρίτερα, ένας άλλος απεσταλμένος είχε περάσει από την ίδια πόρτα μεταφέροντας ένα διαφορετικό μήνυμα. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθισμένος μαζί με τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, εξέφρασε αμφιβολίες ότι η διπλωματία με το Ιράν θα μπορούσε να αποδώσει, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους. Αντίθετα, οι δύο ηγέτες συζήτησαν επιλογές άσκησης πίεσης προς το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της επανέναρξης ενός πολέμου πλήρους κλίμακας, ανέφεραν οι ίδιοι αξιωματούχοι.

Οι διαδοχικές συναντήσεις αυτής της εβδομάδας είχαν προγραμματιστεί συμπτωματικά. Ωστόσο, αναδεικνύουν τις διαφορετικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο Τραμπ καθώς αναζητά μια διέξοδο από μια σύγκρουση που έχει ξεπεράσει κατά πολύ το χρονοδιάγραμμα που ο ίδιος είχε θέσει.

Καθώς αυξάνεται η πίεση από Ρεπουμπλικανούς συμμάχους του για τον τερματισμό του πολέμου, η σύγκρουση φαίνεται στην πραγματικότητα να διευρύνεται, με νέα μέτωπα να ανοίγουν και σχεδόν όλες τις χώρες της περιοχής να εμπλέκονται πλέον. Οι διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε αδιέξοδο στην καλύτερη περίπτωση· ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η επανέναρξη άμεσων συνομιλιών με το Ιράν δεν φαίνεται επικείμενη.

Παρά τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι το Ιράν «ικετεύει» για μια συμφωνία που θα τερματίσει τη βία, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι στελέχη του καθεστώτος εμφανίζονται πιο αποφασισμένα από ποτέ να χρησιμοποιήσουν ως μοχλό πίεσης τα Στενά του Ορμούζ και να εκτοξεύουν πυραύλους εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων.

Ο Τραμπ έχει εκνευριστεί από την απροθυμία της Τεχεράνης να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του, γεγονός που έχει οδηγήσει σε οργισμένες συσκέψεις πίσω από κλειστές πόρτες και τηλεφωνικές επικοινωνίες με συμμάχους του γεμάτες ένταση και ύβρεις, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους. Την Παρασκευή συγκάλεσε το υπουργικό του συμβούλιο στο Καμπ Ντέιβιντ, πιθανώς ελπίζοντας να αντλήσει έμπνευση από τον ιστορικό ρόλο της προεδρικής κατοικίας σε επιτυχημένες διπλωματικές προσπάθειες στη Μέση Ανατολή.

«Νομίζω ότι απλώς θέλουμε να νικήσουμε», δήλωσε ο πρόεδρος όταν ρωτήθηκε πώς σχεδιάζει να αναβιώσει τις στάσιμες διπλωματικές προσπάθειες, δίνοντας ελάχιστες ενδείξεις για το πώς σκοπεύει να προχωρήσει. «Θα αποδυναμωθούν. Ίσως τώρα γίνουν λίγο ισχυρότεροι. Μετά θα αποδυναμωθούν. Και στη συνέχεια θα ξεθωριάσουν».

Οι συνεχιζόμενες απειλές από το Ιράν έχουν αναγκάσει τον Τραμπ να αλλάξει τα δικά του σχέδια, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την αλλαγή αεροσκάφους του Air Force One κατά την επιστροφή του από την Τουρκία νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Η αλλαγή έγινε λόγω αυξημένων απειλών από το γειτονικό Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους, ενώ η μετέπειτα δημοσιότητα γύρω από το θέμα εξόργισε και έφερε σε δύσκολη θέση τον πρόεδρο.

Πολλοί από τους συμμάχους του Τραμπ ανησυχούν πλέον ότι ο πόλεμος με το Ιράν απειλεί να απορροφήσει πλήρως την προεδρία του και μαζί τις πιθανότητες των Ρεπουμπλικανών στις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές, σύμφωνα με στελέχη του κόμματος. Δημοσκόπηση του CNN αυτή την εβδομάδα έδειξε ότι μόλις το 28% των Αμερικανών εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τον πόλεμο.

Ο Τραμπ αντιμέτωπος με νέο δίλημμα καθώς αυξάνεται η πίεση για το άνοιγμα των Στενών

Οι επιλογές για κλιμάκωση της σύγκρουσης έχουν παρουσιαστεί στον Τραμπ και έχουν συζητηθεί εκτενώς, ενώ περισσότερα στρατιωτικά μέσα μεταφέρθηκαν στην περιοχή εν αναμονή της έγκρισης από τον πρόεδρο. Ένα σχέδιο που εκπόνησε η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ θα περιλάμβανε σφοδρούς βομβαρδισμούς διάρκειας μίας ή δύο εβδομάδων με στόχο την εξουδετέρωση των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

Όταν ρωτήθηκε την Παρασκευή αν σχεδίαζε να «πάει δυνατά» με την κλιμάκωση, ο Τραμπ απάντησε ότι έχει ήδη ακολουθήσει αυτή την πορεία. «Πηγαίνουμε δυνατά. Έχουμε ήδη πάει δυνατά», επέμεινε.

Κατά τη διάρκεια ακρόασης στο Καπιτώλιο την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, παραδέχθηκε ότι είναι απίθανο ο Τραμπ να μπορέσει να επιτύχει όλους τους στόχους που είχε θέσει προηγουμένως για τον πόλεμο μόνο με αεροπορικούς βομβαρδισμούς.

«Η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της», δήλωσε ο Κέιν στους βουλευτές.

Ο Τραμπ έχει μέχρι στιγμής αποφύγει να προχωρήσει, εν μέρει αφού άκουσε τις ανησυχίες του Κέιν σχετικά με τη μείωση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών αναχαιτιστικών πυραύλων. Άλλοι αξιωματούχοι έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες για τον κίνδυνο υψηλών απωλειών μεταξύ αμάχων, εάν ο Τραμπ υλοποιούσε τις απειλές του να πλήξει υποδομές όπως γέφυρες και μονάδες αφαλάτωσης νερού.

«Ποιον βλάπτω εκεί; Βλάπτω τους ανθρώπους, οπότε δεν θέλω να το κάνω», δήλωσε ο πρόεδρος σε συνέντευξή του στο Fox News αυτή την εβδομάδα.

Σε αυτό το στάδιο, οι διπλωματικές συζητήσεις μεταξύ περιφερειακών παραγόντων επικεντρώνονται σε μια βραχυπρόθεσμη συμφωνία με στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις συνομιλίες. Μια τέτοια εξέλιξη θα επέτρεπε στον Τραμπ να παρουσιάσει μια νίκη. Η θαλάσσια αυτή οδός έχει καταστεί το επίκεντρο της σύγκρουσης, μετά το γεγονός ότι ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε εντελώς διαφορετικές ερμηνείες για το πώς αντιμετωπίστηκε το ζήτημα στο περσινό μνημόνιο κατανόησης.

Οι Ρεπουμπλικανοί, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό έχουν στηρίξει τον Τραμπ καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης αλλά ανησυχούν ολοένα περισσότερο ότι οι υψηλότερες τιμές καυσίμων θα μπορούσαν να βλάψουν το κόμμα τους στις ενδιάμεσες εκλογές, έχουν μεταφέρει σε ιδιωτικές συνομιλίες τη σημασία του ανοίγματος της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού, σύμφωνα με στελέχη του κόμματος.

«Προφανώς, θέλουμε επιτυχία σε αυτό το ζήτημα. Πιστεύουμε ότι έχουμε επιτύχει υψηλό επίπεδο στρατιωτικής επιτυχίας εκεί», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο επικεφαλής της πλειοψηφίας στη Γερουσία, Τζον Θουν. «Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ είναι κάτι που προφανώς ο πρόεδρος και η ομάδα του προσπαθούν να συνεχίσουν να διαπραγματεύονται και ελπίζουμε ότι σύντομα θα καταλήξουν σε ένα αποτέλεσμα ή μια λύση».

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι το Ιράν «θα συνεχίσει να πληρώνει» έως ότου προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τρόπο που να αποδέχεται ο Τραμπ. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν και εκείνοι το παραβίασαν, πυροβόλησαν εναντίον εμπορικών πλοίων και σκότωσαν Αμερικανούς στρατιώτες. Ο πρόεδρος Τραμπ δεν πρόκειται να μείνει άπραγος και να επιτρέψει να συνεχιστεί αυτή η τρομοκρατική συμπεριφορά. Το Ιράν θα συνεχίσει να πληρώνει έως ότου προσέλθει στο τραπέζι με έναν τρόπο που ο πρόεδρος Τραμπ θεωρεί ουσιαστικό», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λίβιτ.

Οι διαιρέσεις στην ηγεσία του Ιράν εντείνουν τους φόβους για παρατεταμένο πόλεμο

Καθώς μεσολαβητές, μεταξύ των οποίων το Κατάρ και το Πακιστάν, εργάζονται πυρετωδώς για την επανέναρξη των διπλωματικών συνομιλιών, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ενεργών διαπραγματεύσεων. Αντίθετα, αξιωματούχοι φοβούνται πλέον ότι οι ισχυροί Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν έχουν τον πλήρη έλεγχο της λήψης αποφάσεων, αφήνοντας τα πολιτικά πρόσωπα με τα οποία συνομιλούν οι ΗΠΑ ως απλές βιτρίνες.

Τα εσωτερικά δυναμικά στο ίδιο το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης περιπλέκουν περαιτέρω την κατάσταση, καθώς μια μικρή ομάδα ανώτατων διοικητών ανταγωνίζεται για τον έλεγχο. Αυτή η δυναμική αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους Αμερικανοί αξιωματούχοι και περιφερειακοί εταίροι φοβούνται ότι η σύγκρουση είναι πιθανό να παραταθεί.

Στο Οβάλ Γραφείο αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ υπαινίχθηκε τη διαίρεση, λέγοντας ότι οι απόπειρες ιρανικών επιθέσεων εναντίον αμερικανικών θέσεων δεν προήλθαν από την ομάδα των συνομιλητών με τους οποίους προσπαθεί να έρθει σε επαφή.

«Ήταν διαφορετική ομάδα από αυτή με την οποία έχουμε επαφές», επέμεινε. «Έχουν ήδη ζητήσει συγγνώμη».

Ο Τραμπ έχει παραπονεθεί ότι είναι δύσκολο να γνωρίζει ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις μέσα στο Ιράν και συχνά αμφισβητεί την ικανότητα ΗΠΑ και Τεχεράνης να καταλήξουν σε οποιαδήποτε συμφωνία.

«Οι άνθρωποι θέλουν να μιλήσουν, αλλά παραβιάζουν τόσο συχνά τα λόγια τους», είπε την Παρασκευή στο Καμπ Ντέιβιντ. «Το μόνο που κάνουν είναι να με θυμώνουν. Ξέρετε, απλώς με κάνουν να θυμώνω».

Παρόλα αυτά, ο κορυφαίος απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ, και ο γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, έχουν εκφράσει την πεποίθηση ότι μια συμφωνία είναι εφικτή.

Κατά τη συνάντηση του Τραμπ με τον Νετανιάχου αυτή την εβδομάδα — στην οποία συμμετείχαν ο Γουίτκοφ και άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι — ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εμφανίστηκε δύσπιστος ότι η διπλωματία με το Ιράν θα μπορούσε να λειτουργήσει και το είπε στον Τραμπ, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους που γνωρίζουν τη συνάντηση.

Αντίθετα, οι δύο άνδρες συζήτησαν διάφορες επιλογές για την αύξηση της πίεσης προς το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της εντατικοποίησης των στρατιωτικών πληγμάτων και των οικονομικών μέτρων. Ο Νετανιάχου διαβεβαίωσε τον Τραμπ ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ήταν ο τελικός λήπτης των αποφάσεων, σε μια προσπάθεια να αντικρούσει τις εκτιμήσεις ότι το Ισραήλ επιχειρεί να τον ωθήσει προς την επανέναρξη του πολέμου.

«Μιλάμε για το τι πρέπει να κάνουμε — δεν υπάρχει λύση βγαλμένη από εγχειρίδιο», δήλωσε αργότερα Ισραηλινός αξιωματούχος που συμμετείχε στη συνάντηση.

Την επόμενη ημέρα, ο επισκέπτης του Τραμπ από τη Σαουδική Αραβία παρουσίασε την εκτίμηση του βασιλείου για τη σύγκρουση. Η επίσκεψη του πρίγκιπα Χαλίντ — στενού συνεργάτη του πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, του de facto ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας — ήταν σύντομη και είχε αρχικά προγραμματιστεί για την προηγούμενη εβδομάδα. Αναχώρησε από την Ουάσιγκτον λίγο μετά την έξοδό του από τον Λευκό Οίκο.

Παρά τις νέες κοινές επιχειρήσεις ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας εναντίον πολιτοφυλακών στο Ιράκ που υποστηρίζονται από το Ιράν αυτή την εβδομάδα, η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να επιθυμεί την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, δήλωσε ο υπουργός Άμυνας στον Βανς, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τη συζήτηση. Η σαουδαραβική στρατιωτική δράση είχε στόχο να καταστήσει σαφές ότι το βασίλειο θα υπερασπιστεί τον εαυτό του και ότι οι επιθέσεις εναντίον πολιτικών υποδομών του αποτελούν κόκκινη γραμμή που δεν θα μείνει αναπάντητη, ανέφεραν οι ίδιες πηγές. Είχε επίσης στόχο να στείλει το μήνυμα στις φιλοϊρανικές οργανώσεις ότι αυτός δεν είναι δικός τους πόλεμος.

Η εκτίμηση της Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τις πηγές, είναι ότι το Ιράν θα επιδιώξει να δημιουργήσει πλεονέκτημα μέσω της κλιμάκωσης και θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ και την Υεμένη για τον σκοπό αυτό.

«Το βασικό μήνυμα του υπουργού… είναι ότι ο Νετανιάχου είναι αυτός που πιέζει για κλιμάκωση, ενώ το βασίλειο θέλει αποκλιμάκωση», δήλωσε στο CNN πηγή που γνωρίζει τη συζήτηση.

Δεν είναι σαφές τι ακριβώς αποκόμισε ο Τραμπ από τις συναντήσεις αυτές, αν και λίγες ώρες αργότερα υποστήριξε ότι η διευρυνόμενη σύγκρουση — στην οποία πλέον εμπλέκονται νέοι παράγοντες όπως η Αίγυπτος και η Σαουδική Αραβία — σύντομα θα οδηγηθεί σε λύση.

«Θα μπει σε τάξη», δήλωσε την Τετάρτη, προαναγγέλλοντας ένα ακόμη βράδυ αντιποίνων: «Είναι η σειρά μας και θα δούμε αν θα φτάσουμε σε συμφωνία κάποια στιγμή. Αλλά θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά».

Σήμερα, Παρασκευή, φάνηκε να υπονοεί ότι οι συνεχιζόμενες αμερικανικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν είναι απίθανο να τερματιστούν σύντομα, προαναγγέλλοντας μια στρατηγική συνέχισης των πληγμάτων έως ότου το Ιράν επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Θα τους πλήττουμε πολύ σκληρά και, ξέρετε, κάποια στιγμή θα πουν: “Απλώς δεν μπορούμε να το αντέξουμε άλλο”», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου.

Διαβάστε επίσης

Χαμάς: Συμφωνία για αφοπλισμό στη Γάζα – Τι προβλέπει η δεύτερη φάση της εκεχειρίας

Κύπρος: Σύλληψη Αζέρου για κατασκοπεία υπέρ των Φρουρών της Επανάστασης – Παρακολουθούσε τη βάση στο Ακρωτήρι

Δραματικές στιγμές στη Θέουτα: Τουλάχιστον 18 μετανάστες νεκροί – Στα ακρά οι σχέσεις Ισπανίας και Ιταλίας (video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.