Τo ψηφιακό κράτος που «κυνηγάει» τους πολίτες του

Takeaways by to pontiki AI

• Ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του ελληνικού κράτους κατάργησε τις ουρές στα δημόσια γραφεία, μεταφέροντας όμως το βάρος της συνεχούς διοικητικής συμμόρφωσης απευθείας στον πολίτη.
• Η ανάγκη για διαρκή ενημέρωση στοιχείων, επιβεβαίωση δεδομένων και διεκπεραίωση ηλεκτρονικών διαδικασιών δημιουργεί μια νέα μορφή αόρατης γραφειοκρατίας που απαιτεί χρόνο και συνεχή εγρήγορση.
• Ο χρόνος που δαπανούν οι πολίτες στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες για τη διευθέτηση γραφειοκρατικών υποχρεώσεων μεταφράζεται σε έναν αόρατο φόρο, ο οποίος στερεί πολύτιμες ώρες από την προσωπική ζωή και την παραγωγική δραστηριότητα.
• Υπολογίζεται ότι ο μέσος πολίτης αφιερώνει ετησίως δεκάδες ώρες σε διοικητικές εργασίες, με το οικονομικό κόστος αυτής της απασχόλησης να εκτιμάται τουλάχιστον στα πεντακόσια ευρώ ανά άτομο.

Είμαστε στο Terminator 6 ή 10: Η ψηφιακή καθημερινότητα δίνει λύσεις στους πολίτες, αλλά τελικά απαιτεί περισσότερα απ’ αυτούς απ’ ότι στις ουρές των δημοσίων γραφείων της δεκαετίας του ’80. Η αόρατη γραφειοκρατία που ακολουθεί τον Έλληνα πολίτη από τη γέννηση μέχρι τη σύνταξη. Και διαμορφώνει μια καθημερινότητα που μετατρέπεται σε μια ατέρμονη άσκηση συμμόρφωσης Πόσες φορές τον χρόνο καλούμαστε να δηλώσουμε, να πληρώσουμε, να ενημερώσουμε ή να αποδείξουμε κάτι στο ελληνικό Δημόσιο, σε τηλέφωνα που δεν απαντούν ποτέ και σε ηλεκτρονικές διευκρινίσεις που είναι ασαφείς; Κάτι σαν να πάρεις σε ασφαλιστική που δεν θέλει να σε πληρώσει…

Πριν από τριάντα χρόνια ο Έλληνας πολίτης περίμενε την ημέρα που το ελληνικό Δημόσιο θα εκσυγχρονιζόταν. Ένα κράτος χωρίς ουρές, χωρίς σφραγίδες, χωρίς δεκάδες πιστοποιητικά και πολύωρες επισκέψεις στις δημόσιες υπηρεσίες αποτελούσε το όραμα μιας ολόκληρης γενιάς. Σήμερα, το όραμα αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό πραγματοποιηθεί. Το κράτος έγινε ψηφιακό, οι υπηρεσίες μεταφέρθηκαν στην οθόνη του υπολογιστή ή του κινητού τηλεφώνου και εκατοντάδες διαδικασίες ολοκληρώνονται πλέον με λίγα «κλικ».

Όμως μαζί με την ψηφιοποίηση ήρθε και κάτι άλλο: η συνεχής υποχρέωση του πολίτη να δηλώνει, να ενημερώνει, να αποδεικνύει, να επιβεβαιώνει και να συμμορφώνεται. Δεν χρειάζεται πλέον να περιμένει στην ουρά μιας ΔΟΥ. Το κράτος βρίσκεται διαρκώς δίπλα του, μέσα από ειδοποιήσεις, ηλεκτρονικές πλατφόρμες, προθεσμίες, διασταυρώσεις και αυτοματοποιημένους ελέγχους. Συχνά, δε, ακόμη κι αν έχει μια παράβαση στάθμευσης χάνει τη δυνατότητά του να εκδώσει φορολογική ενημερότητα. Ακόμη κι αν οι οφειλές τους προς την ΑΑΔΕ είναι μηδενικές.

Από το κράτος των σφραγίδων στο κράτος των διασταυρώσεων

Η Ελλάδα, λοιπόν, έκανε ένα τεράστιο ψηφιακό βήμα τα τελευταία χρόνια, αλλά το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην τεχνολογία. Βρίσκεται στην κουλτούρα που τη συνοδεύει. Η φιλοσοφία του σύγχρονου ελληνικού κράτους μοιάζει ολοένα και περισσότερο να βασίζεται σε μία αρχή: ο πολίτης οφείλει συνεχώς να αποδεικνύει ότι είναι απολύτως και συνέχεια συνεπής. Αλλιώς του κατάσχονται λογαριασμοί και σπίτια.

Η καθημερινότητα ενός μέσου Έλληνα

Ας δούμε την πραγματικότητα, ακολουθώντας έναν μέσο φορολογούμενο, που δηλώνει κάθε χρόνο το εισόδημά του: Ελέγχει τα προσυμπληρωμένα στοιχεία. Διορθώνει λάθη. Υποβάλλει τροποποιητικές δηλώσεις όταν χρειάζεται. Παρακολουθεί τον ΕΝΦΙΑ. Παρακολουθεί το Ε9. Ενημερώνει κάθε αλλαγή στην ακίνητη περιουσία. Πληρώνει τέλη κυκλοφορίας. Ελέγχει το ασφαλιστικό του προφίλ. Παρακολουθεί τις ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις. Χρησιμοποιεί το gov.gr. όπου οποιοδήποτε σφάλμα του απαγορεύει να προχωρεί σε άλλες διαδικασίες. Ενημερώνει στοιχεία επικοινωνίας. Δηλώνει IBAN. Δηλώνει μισθωτήρια. Δηλώνει ενδεχόμενες φιλοξενίες. Δηλώνει γονικές παροχές. Δηλώνει δωρεές. Δηλώνει μεταβιβάσεις. Ενημερώνει Κτηματολόγιο. Ενημερώνει Δήμο. Ενημερώνει ασφαλιστικό φορέα.

Εξαιρετικά. Καμία ουρά σε γκισε. Απλώς ο πολίτης βρίσκεται σε μία δική του ουρά μόνος του και δαπανά χρόνο Κάθε μία από αυτές τις υποχρεώσεις μπορεί να είναι λογική από μόνη της. Όλες μαζί όμως συνθέτουν μια ίσως χειρότερη πραγματικότητα.

Ο αόρατος φόρος του χρόνου των 150 εκατ. ωρών που «δαπανούν» οι Έλληνες στις πλατφόρμες για να υπηρετούν το δημόσιο…

Υπάρχει ένα κόστος της γραφειοκρατίας που δεν εμφανίζεται σε κανέναν κρατικό προϋπολογισμό και δεν καταγράφεται σε κανένα φορολογικό έντυπο. Είναι ο χρόνος που αφιερώνει ο πολίτης για να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του κράτους. Ο χρόνος αυτός είναι ένας αόρατος φόρος που δεν πληρώνεται σε ευρώ, αλλά πληρώνεται σε ώρες ζωής.

Ένας μέσος πολίτης, ακόμη και χωρίς να έχει επιχειρηματική δραστηριότητα, καλείται κάθε χρόνο να αφιερώσει χρόνο για φορολογικές δηλώσεις, ενημέρωση στοιχείων, ηλεκτρονικές αιτήσεις, ασφαλιστικές διαδικασίες, θέματα ακίνητης περιουσίας, οχήματα, οικογενειακές μεταβολές και μια σειρά μικρότερων διοικητικών ενεργειών.

Αν υπολογίσουμε συντηρητικά ότι ένας πολίτης αφιερώνει μόλις 30 λεπτά την εβδομάδα (στην πιο χαλαρή περίπτωση) για την παρακολούθηση διοικητικών υποχρεώσεων, ενημερώσεις, αναζητήσεις πληροφοριών και ψηφιακές διαδικασίες, προκύπτουν περίπου 26 ώρες τον χρόνο. Για πολλούς πολίτες όμως η πραγματική επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη.

Ένας ιδιοκτήτης ακινήτου, ένας γονέας με παιδιά, ένας ελεύθερος επαγγελματίας ή κάποιος που έχει οποιαδήποτε σύνθετη φορολογική κατάσταση μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τις 50 έως 100 ώρες ετησίως σε διοικητικές διαδικασίες. Με μια συντηρητική αποτίμηση της αξίας μιας ώρας εργασίας ή παραγωγικού χρόνου στα 10 ευρώ, οι 50 ώρες ετήσιας διοικητικής ενασχόλησης αντιστοιχούν σε περίπου 500 ευρώ ανά πολίτη. Και αυτό είναι το minimum.

Για έναν ελεύθερο επαγγελματία ή έναν μικρό επιχειρηματία, το κόστος μπορεί να είναι πολλαπλάσιο, καθώς κάθε ώρα που αφιερώνεται σε διοικητικές διαδικασίες είναι μια ώρα που δεν αφιερώνεται στην παραγωγή, στην εξυπηρέτηση πελατών ή στην ανάπτυξη της επιχείρησης.

Αν ένας ενεργός πληθυσμός περίπου 5 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ελλάδα αφιερώνει κατά μέσο όρο ακόμη και 30 ώρες τον χρόνο σε διοικητικές υποχρεώσεις, τότε μιλάμε για περίπου 150 εκατομμύρια ώρες που δεν κατευθύνονται στην εργασία, στην οικογένεια, στην ξεκούραση ή στην οικονομική δραστηριότητα.

…και τα κατ’ ελάχιστον 500 ευρώ που μας χρωστά το κράτος για τις υπηρεσίες μας

Ένας μέσος πολίτης, ακόμη και χωρίς να έχει επιχειρηματική δραστηριότητα, καλείται κάθε χρόνο να αφιερώσει χρόνο για φορολογικές δηλώσεις, ενημέρωση στοιχείων, ηλεκτρονικές αιτήσεις, ασφαλιστικές διαδικασίες, θέματα ακίνητης περιουσίας, οχήματα, οικογενειακές μεταβολές και μια σειρά μικρότερων διοικητικών ενεργειών. Αν υπολογίσουμε συντηρητικά ότι ένας πολίτης αφιερώνει μόλις 30 λεπτά την εβδομάδα για την παρακολούθηση διοικητικών υποχρεώσεων, ενημερώσεις, αναζητήσεις πληροφοριών και ψηφιακές διαδικασίες, προκύπτουν περίπου 26 ώρες τον χρόνο.

Για πολλούς πολίτες όμως η πραγματική επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη. Ένας ιδιοκτήτης ακινήτου, ένας γονέας με παιδιά, ένας ελεύθερος επαγγελματίας ή κάποιος που έχει οποιαδήποτε σύνθετη φορολογική κατάσταση μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τις 50 έως 100 ώρες ετησίως σε διοικητικές διαδικασίες.

Με μια συντηρητική αποτίμηση της αξίας μιας ώρας εργασίας ή παραγωγικού χρόνου στα 10 ευρώ, οι 50 ώρες ετήσιας διοικητικής ενασχόλησης αντιστοιχούν σε περίπου 500 ευρώ ανά πολίτη.

Διαβάστε επίσης:

Διακοπές με το σταγονόμετρο για τους Έλληνες: Σχεδόν οι μισοί δεν μπορούν να κάνουν ούτε μία εβδομάδα – Στη δεύτερη χειρότερη θέση της ΕΕ η χώρα

Νέο σύστημα προστίμων από την Επιθεώρηση Εργασίας: Πώς θα υπολογίζονται οι κυρώσεις – Έως 50.000 ευρώ για επικίνδυνες παραβάσεις

Ενεργειακός εφιάλτης από το φθινόπωρο: Στα χαμηλότερα επίπεδα πολλών ετών τα ευρωπαϊκά αποθέματα 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.