Φωτιές: Το Politico «καίει» το απαρχαιωμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Ελλάδας

Takeaways by to pontiki AI

• Η Διεύθυνση Διερεύνησης Εγκλημάτων Εμπρησμού αναφέρει ότι το παλαιωμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Ελλάδας ευθύνεται για μεγάλο ποσοστό των καταστροφικότερων δασικών πυρκαγιών, παρά το μικρό πλήθος των περιστατικών.
• Οι πυρκαγιές αυτές εκδηλώνονται συχνά υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες, προκαλώντας ταχεία εξάπλωση και σημαντικές υλικές ή ανθρώπινες απώλειες.
• Ο ΔΕΔΔΗΕ αμφισβητεί τα στοιχεία αυτά, υποστηρίζοντας ότι το δίκτυο ευθύνεται για ένα πολύ μικρό μέρος των συνολικών πυρκαγιών και καταγγέλλοντας προσπάθειες στοχοποίησής του.
• Παρά τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες για υπογειοποίηση καλωδίων μέσω κονδυλίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ειδικοί και φορείς ζητούν ταχύτερα μέτρα συντήρησης και ενίσχυση της διαφάνειας για την αποτελεσματική πρόληψη μελλοντικών καταστροφών.

Οι σπινθήρες που προέρχονται από το απαρχαιωμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Ελλάδας ευθύνονται για ένα δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό των πιο καταστροφικών δασικών πυρκαγιών της χώρας, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Διεύθυνσης Διερεύνησης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Ελλάδας και στοιχεία από πρόσφατες έρευνες για πυρκαγιές.

Αν και οι υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας ευθύνονται μόνο για ένα μικρό ποσοστό των περιστατικών δασικών πυρκαγιών, οι πυρκαγιές που προκαλούνται από το δίκτυο συχνά ξεσπούν υπό τις πιο επικίνδυνες συνθήκες – κατά τη διάρκεια ισχυρών ανέμων, σε περιόδους υψηλής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και συχνά σε απομακρυσμένες, επιρρεπείς σε πυρκαγιές περιοχές – γεγονός που τις καθιστά πιο επιρρεπείς σε ταχεία εξάπλωση και καταστροφικές συνέπειες, όπως σημειώνει το Politico.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Διερεύνησης Εγκλημάτων Εμπρησμού, οι πυρκαγιές που συνδέονται με το ηλεκτρικό δίκτυο αντιπροσωπεύουν περίπου το 75% της έκτασης που κάηκε στην Ελλάδα φέτος. Δύο θανατηφόρες πυρκαγιές στα τέλη Ιουλίου — μία στη δυτική Αττική και μία στο νησί της Κρήτης — συνδέθηκαν επίσης με το ηλεκτρικό δίκτυο, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά ευρήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας. Οι πυρκαγιές κατέστρεψαν περισσότερα από 36.000 εκτάρια και στοίχισαν τη ζωή σε τέσσερα άτομα.

«Έξι στις δέκα μεγάλες πυρκαγιές και το 55% της έκτασης που κάηκε το 2025 προκλήθηκαν από το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε ο Ηλίας Τζιρίτης, συντονιστής δράσεων για τις δασικές πυρκαγιές στο World Wildlife Fund Ελλάδας. «Στατιστικά μιλώντας, η πλειονότητα των πυρκαγιών μπορεί να μην ξεκινά από το ηλεκτρικό δίκτυο, αλλά αυτές είναι που προκαλούν τις πιο μεγάλες και καταστροφικές πυρκαγιές».

Τα χαλαρά ή κρεμασμένα ηλεκτροφόρα καλώδια, η βλάστηση που έρχεται σε επαφή με τα καλώδια, η συσσώρευση σκόνης στον εξοπλισμό μεταφοράς και άλλα παρόμοια προβλήματα μπορούν όλα να προκαλέσουν σπινθήρες. Ο κίνδυνος αυξάνεται κατά τη διάρκεια ισχυρών ανέμων και περιόδων υψηλής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, όταν οι παλαιές υποδομές υπόκεινται σε μεγαλύτερη καταπόνηση.

Μεγάλο μέρος του ηλεκτρικού δικτύου της Ελλάδας εγκαταστάθηκε πριν από δεκαετίες και εκτείνεται πάνω από το έδαφος, διασχίζοντας δάση επιρρεπή σε πυρκαγιές και αγροτικές περιοχές που ερημώνουν ολοένα και περισσότερο. Τη δεκαετία του 1960, η χώρα επέλεξε ένα εναέριο δίκτυο ως φθηνότερο τρόπο για την επέκταση της ηλεκτροδότησης σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ η παρατεταμένη οικονομική κρίση που ξεκίνησε το 2009 περιόρισε περαιτέρω τις επενδύσεις στο σύστημα.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα έχει κινηθεί πολύ αργά για να υπογειοποιήσει τις γραμμές διανομής και να προσαρμόσει το δίκτυο στις ολοένα και πιο σοβαρές συνθήκες πυρκαγιάς. «Είχαμε θέσει το ζήτημα πριν από χρόνια, ζητώντας να ληφθούν επείγοντα μέτρα για το ηλεκτρικό δίκτυο», δήλωσε ο Χρήστος Καλογερόπουλος, συνταξιούχος υποστράτηγος της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και πρώην διευθυντής της Μονάδας Εγκλημάτων Εμπρησμού. «Ζητάμε επείγουσα υπογειοποίηση των καλωδίων».

Αμφισβητεί ο ΔΕΔΔΗΕ

Ο ελληνικός διαχειριστής δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ΔΕΔΔΗΕ αμφισβητεί τους ισχυρισμούς ότι το δίκτυο αποτελεί κύρια αιτία των δασικών πυρκαγιών, αναφέροντας ότι μόνο περίπου το 1% των περιστατικών δασικών πυρκαγιών που καταγράφηκαν το 2025 αποδόθηκαν στο ηλεκτρικό δίκτυο, σε σύγκριση με περίπου το 3% στις ΗΠΑ. Η εταιρεία ανέφερε επίσης ότι τα συνεργεία της έχουν αποσταλεί στα κύρια μέτωπα των πυρκαγιών για να υποστηρίξουν τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και να αποκαταστήσουν την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στις πληγείσες κοινότητες.

«Το να στοχοποιείται εύκολα ο ΔΕΔΔΗΕ κάθε φορά που ξεσπάει πυρκαγιά δεν εξυπηρετεί ούτε την αλήθεια ούτε την προστασία του κοινού, αλλά δημιουργεί ψευδείς εντυπώσεις και, σε πολλές περιπτώσεις, φαίνεται να εξυπηρετεί βραχυπρόθεσμες σκοπιμότητες και ιδιοτελείς στόχους, καλύπτοντας τις τοπικές ευθύνες», ανέφερε η εταιρεία. Μετά την πυρκαγιά στην Κρήτη, οι αρχές συνέλαβαν δύο διευθυντές λειτουργίας και συντήρησης του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, οι οποίοι αργότερα αφέθηκαν ελεύθεροι. Στη Βοιωτία, όπου μια πυρκαγιά στα τέλη Ιουλίου εξαπλώθηκε στη δυτική Αττική, οι ερευνητές υποψιάζονται ότι οι σπινθήρες προήλθαν από εξοπλισμό σε ιδιωτικό αιολικό πάρκο. Ένας τοπικός δήμαρχος, ένας εργολάβος και ένας ιδιοκτήτης εταιρείας τέθηκαν υπό κράτηση την περασμένη εβδομάδα.

Ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να καταστήσει αυστηρότερους τους κανόνες που διέπουν τα ιδιωτικά ενεργειακά έργα. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η εστίαση στους ιδιωτικούς φορείς κινδυνεύει να επισκιάσει το ευρύτερο πρόβλημα της γήρανσης του δημόσιου δικτύου. Η υπογειοποίηση των καλωδίων είναι δαπανηρή και χρονοβόρα, ανέφερε ο Παλαιολόγος Παλαιολόγου, αναπληρωτής καθηγητής δασοπροστασίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Ακριβή μου υπογειοποίηση

Ο Παλαιολόγου ανέφερε ότι οι ερευνητές χρειάζονται πρόσβαση σε λεπτομερή δεδομένα σχετικά με τη θέση των ηλεκτροφόρων καλωδίων και των πυλώνων, προκειμένου να χαρτογραφήσουν τα σημεία όπου το δίκτυο είναι πιο ευάλωτο. «Αν διαθέταμε αυτές τις πληροφορίες, θα μπορούσαμε να τους υποδείξουμε πού το δίκτυό τους είναι ευάλωτο και πού ενδέχεται να ξεσπάσει πυρκαγιά», είπε. «Δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός είναι περιορισμένος, θα πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα στις πιο δύσκολες περιοχές».

Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί επί του παρόντος κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ για τη χρηματοδότηση της υπόγειας καλωδίωσης. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το ποσοστό του δικτύου διανομής που είναι υπόγειο έχει αυξηθεί σε περίπου 14%, από 9% το 2021. Η Αλεξάνδρα Σδούκου, εκπρόσωπος της ΝΔ, δήλωσε ότι η υπόγεια εγκατάσταση ολόκληρου του δικτύου μέσης τάσης, μήκους 120.000 χιλιομέτρων, θα κόστιζε περίπου 35 δισεκατομμύρια ευρώ, γεγονός που υποχρεώνει την κυβέρνηση να επικεντρωθεί πρώτα στις περιοχές που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

Εν τω μεταξύ, τα κόμματα της αντιπολίτευσης και οι ΜΚΟ κατηγορούν την κυβέρνηση ότι κινείται πολύ αργά, ότι δεν συντηρεί σωστά το δίκτυο και ότι αποσύρει ορισμένα έργα πρόληψης πυρκαγιών από τη χρηματοδότηση ανάκαμψης της ΕΕ. «Δεν υπάρχει ακόμη δημόσια αναγνώριση του προβλήματος», δήλωσε ο Τζιρίτης. «Το ζήτημα πρέπει να αναγνωριστεί και πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την εξεύρεση λύσεων σε κυβερνητικό επίπεδο».

Η δικαστική πτυχή

Μια τέτοια αναγνώριση θα μπορούσε επίσης να έχει νομικές και οικονομικές συνέπειες. Η εταιρεία κοινής ωφέλειας της Καλιφόρνιας Pacific Gas & Electric υπέβαλε αίτηση πτώχευσης, αφού ο εξοπλισμός της προκάλεσε καταστροφικές πυρκαγιές και εξέθεσε την εταιρεία σε υποχρεώσεις ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στην Ελλάδα, ο αριθμός των δικαστικών υποθέσεων που αφορούν πυρκαγιές συνδεόμενες με το ηλεκτρικό δίκτυο αυξήθηκε από 369 σε 681 το 2024, ανέφερε ο Καλογερόπουλος.

Μία από τις λίγες υποθέσεις που κατέληξαν σε τελεσίδικη απόφαση εναντίον του ΔΕΔΔΗΕ είναι μια ομαδική αγωγή που ασκήθηκε μετά από την πυρκαγιά του 2015 στη Νεάπολη της Λακωνίας, η οποία κατέστρεψε κατοικίες και μεγάλες εκτάσεις δασικών και αγροτικών εκτάσεων. Περίπου 90 θύματα διεκδικούν πλέον αποζημίωση. «Είναι πραγματικά δύσκολο για έναν πολίτη να ασκήσει αγωγή εναντίον μιας εταιρείας διαχείρισης του ηλεκτρικού δικτύου», δήλωσε η Ευγενία Λαζαράκη, δικηγόρος που εκπροσωπεί τα θύματα. Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας, όπως είπε, διαθέτουν τόσο την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη όσο και την πρόσβαση στα αποδεικτικά στοιχεία που απαιτούνται για την υπεράσπισή τους, γεγονός που θέτει τους ενάγοντες σε σημαντική μειονεκτική θέση.

Διαβάστε επίσης:

Καρδίτσα: Φυλάκιση 8 ετών στον 17χρονο για τον φόνο του 51χρονου τραγουδιστή

Πάτρα: Εκτός κινδύνου το 2,5 ετών παιδί που έπεσε από μπαλκόνι – Αναμένεται η μαγνητική (video)

Άγιος Δημήτριος: Πνευμονικό οίδημα «δείχνουν» οι πρώτες εξετάσεις του νεκρού αστυνομικού – Αναμένονται απαντήσεις από τη νεκροτομή (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.