Η Ευρώπη στα όριά της: Καύσωνας και ξηρασία σπρώχνουν ψηλότερα το ρεύμα – Η εικόνα στην Ελλάδα

Νέα ισχυρή δοκιμασία περνά το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα, καθώς ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών, αυξημένης ζήτησης για κλιματισμό και περιορισμών στην παραγωγή εντείνει τις πιέσεις στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

Η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα έντονη στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, όπου οι τιμές day-ahead βρίσκονται κοντά ή πάνω από τα 150 ευρώ/MWh, ενώ η Ιταλία παραμένει η ακριβότερη αγορά μεταξύ των βασικών ευρωπαϊκών αγορών, στα 182,29 ευρώ/MWh.

Στον αντίποδα, η ελληνική αγορά διαμορφώνεται στα 115,78 ευρώ/MWh, καταγράφοντας ημερήσια άνοδο 11% και παραμένοντας αισθητά χαμηλότερα από το ακριβότερο μπλοκ της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Την ίδια ώρα, νέα στοιχεία από την αγορά δείχνουν ότι η πίεση δεν περιορίζεται στην Ανατολική Ευρώπη. Στη Γαλλία και τη Γερμανία, οι ενδοημερήσιες τιμές για τις βραδινές ώρες της Τρίτης αναμένεται να κινηθούν κοντά στα 230 ευρώ/MWh, καθώς ο καύσωνας αυξάνει τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια την ίδια στιγμή που η διαθεσιμότητα της παραγωγής περιορίζεται.

Η εξέλιξη αναδεικνύει ένα ιδιαίτερα δυσμενές χαρακτηριστικό της σημερινής ευρωπαϊκής αγοράς: οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν ταυτόχρονα τη ζήτηση και πιέζουν την προσφορά.

Στα 150 ευρώ η Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Στη σημερινή αγορά, η υψηλότερη τιμή μεταξύ των αγορών της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης καταγράφεται στη Σλοβακία, στα 153,98 ευρώ/MWh.

Ακολουθούν η Ουγγαρία στα 151,44 ευρώ/MWh, η Σλοβενία στα 150,70 ευρώ/MWh, η Κροατία στα 149,97 ευρώ/MWh, η Σερβία στα 149,94 ευρώ/MWh και η Ρουμανία στα 149,54 ευρώ/MWh.

Στην Αυστρία η τιμή διαμορφώνεται στα 143,29 ευρώ/MWh, ενώ η Βουλγαρία βρίσκεται στα 146,72 ευρώ/MWh.

Η εικόνα είναι ηπιότερη σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες, όταν αρκετές από τις συγκεκριμένες αγορές είχαν κινηθεί στην περιοχή των 155-160 ευρώ/MWh. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε ορισμένες ζώνες, ωστόσο, οι τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Η Πολωνία αποτελεί χαρακτηριστική εξαίρεση, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 111,76 ευρώ/MWh, καταγράφοντας ημερήσια πτώση 26%.

Ακριβότερη όλων παραμένει η Ιταλία, με 182,29 ευρώ/MWh. Η διαφορά της από την ελληνική αγορά φθάνει τα 66,51 ευρώ/MWh, καταδεικνύοντας το σημαντικό premium που εξακολουθεί να καταγράφεται στην ιταλική αγορά.

Η εικόνα συνθέτει ένα ανομοιογενές ευρωπαϊκό τοπίο, με υψηλές τιμές στον Νότο και στην Κεντρική Ευρώπη και πολύ χαμηλότερες τιμές σε τμήματα της Βόρειας Ευρώπης.

Στα 115,78 ευρώ/MWh η Ελλάδα

Η ελληνική αγορά διαμορφώνεται σήμερα στα 115,78 ευρώ/MWh, με ημερήσια άνοδο 11%.

Η τιμή είναι περίπου 35,7 ευρώ/MWh χαμηλότερη από τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, ενώ η διαφορά από τη Ρουμανία φθάνει περίπου τα 33,8 ευρώ/MWh.

Από τη Σερβία η Ελλάδα απέχει περίπου 34,2 ευρώ/MWh, από την Κροατία περίπου 34,2 ευρώ/MWh και από τη Σλοβενία περίπου 34,9 ευρώ/MWh.

Έναντι της Αυστρίας, η διαφορά διαμορφώνεται στα 27,5 ευρώ/MWh, ενώ έναντι της Βουλγαρίας στα περίπου 30,9 ευρώ/MWh.

Η μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφεται σε σχέση με την Ιταλία. Με την ιταλική αγορά στα 182,29 ευρώ/MWh, η διαφορά φθάνει τα 66,51 ευρώ/MWh.

Η ελληνική αγορά εμφανίζεται έτσι προς το παρόν σχετικά αποσυνδεδεμένη από το ακριβότερο τμήμα της ευρωπαϊκής αγοράς. Ωστόσο, η διατήρηση αυτής της απόστασης δεν είναι δεδομένη, καθώς θα εξαρτηθεί από τη ζήτηση, τη διαθεσιμότητα των μονάδων, τις καιρικές συνθήκες και τις διασυνοριακές ροές.

Νέα άνοδος σε Γαλλία και Γερμανία

Οι πιέσεις επεκτείνονται ταυτόχρονα στη Δυτική Ευρώπη, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να αντιμετωπίζουν σημαντική άνοδο των ενδοημερήσιων τιμών κατά τις βραδινές ώρες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του EPEX SPOT, οι ενδοημερήσιες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για το βράδυ της Τρίτης αναμένεται να κορυφωθούν περίπου στα 228 ευρώ/MWh στη Γερμανία και στα 229 ευρώ/MWh στη Γαλλία, μεταξύ 20:00 και 21:00 τοπική ώρα.

Οι τιμές αυτές αποτυπώνουν την επιδείνωση των συνθηκών προσφοράς όσο πλησιάζουν οι ώρες αιχμής, καθώς η κατανάλωση αυξάνεται λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.

Η διαφορά ανάμεσα στις τιμές της αγοράς επόμενης ημέρας και στις ενδοημερήσιες τιμές καταδεικνύει επίσης πόσο γρήγορα μπορεί να μεταβληθεί η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης μέσα στην ίδια ημέρα.

Οι θερμοκρασίες σε Γαλλία και Γερμανία αναμένεται να προσεγγίσουν τους 40 βαθμούς Κελσίου τις επόμενες ημέρες, αυξάνοντας περαιτέρω τη χρήση κλιματιστικών και, κατά συνέπεια, τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Πάνω από 49 GW η γαλλική ζήτηση

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η εικόνα στη Γαλλία, όπου η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να ξεπεράσει τα 49 GW το βράδυ της Τρίτης.

Το επίπεδο αυτό είναι περίπου 5% υψηλότερο από το υψηλό της προηγούμενης Παρασκευής, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση της επίδρασης του καύσωνα στη ζήτηση.

Η Γαλλία διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους πυρηνικούς στόλους της Ευρώπης και η διαθεσιμότητα των αντιδραστήρων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ισορροπία της αγοράς.

Σήμερα, ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες των ποταμών περιορίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις τη δυνατότητα χρήσης νερού για την ψύξη των μονάδων.

Η πυρηνική παραγωγή στη Γαλλία λειτουργεί περίπου στο 60% της δυναμικότητας, έναντι περίπου 65% τη Δευτέρα, καθώς ορισμένοι αντιδραστήρες βρίσκονται εκτός λειτουργίας και άλλοι λειτουργούν με μειωμένη ισχύ.

Το γεγονός αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση αυξάνεται απότομα. Όταν η ζήτηση ανεβαίνει και ταυτόχρονα περιορίζεται η διαθέσιμη πυρηνική παραγωγή, η αγορά γίνεται περισσότερο ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις των τιμών.

Ο καύσωνας αναμένεται να επιμείνει έως το Σαββατοκύριακο, πριν οι θερμοκρασίες αρχίσουν να υποχωρούν από την Κυριακή.

Η ξηρασία περιορίζει πυρηνικά και υδροηλεκτρικά

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη Γαλλία.

Ιδιαίτερα κρίσιμη παραμένει η κατάσταση στον Δούναβη, όπου η πτώση της στάθμης του νερού έχει δημιουργήσει προβλήματα στην πυρηνική παραγωγή της Κεντρικής Ευρώπης.

Το Paks στην Ουγγαρία, ένας από τους βασικούς πυλώνες ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, έχει βρεθεί αντιμέτωπο με περιορισμούς εξαιτίας των συνθηκών στον ποταμό.

Η χαμηλή στάθμη του νερού περιορίζει τη διαθέσιμη ποσότητα για ψύξη, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες του νερού αυξάνουν ακόμη περισσότερο τη δυσκολία λειτουργίας των μονάδων.

Το πρόβλημα είναι επομένως διπλό. Από τη μία πλευρά, η ζήτηση αυξάνεται λόγω του καύσωνα. Από την άλλη, περιορίζεται η δυνατότητα ορισμένων μονάδων να λειτουργήσουν κανονικά.

Παράλληλα, η ξηρασία περιορίζει και τα υδροηλεκτρικά αποθέματα, στερώντας από τα συστήματα μια ιδιαίτερα ευέλικτη μορφή παραγωγής, η οποία είναι πολύτιμη ακριβώς στις ώρες αιχμής.

Οι συνθήκες αυτές αυξάνουν την ανάγκη για εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες που αντιμετωπίζουν περιορισμούς παραγωγής, ενισχύοντας παράλληλα τη μεταβλητότητα στις περιφερειακές αγορές.

Οι τιμές στη Δυτική Ευρώπη

Οι σημερινές day-ahead τιμές είναι χαμηλότερες από τις ακραίες ενδοημερήσιες τιμές που αναμένονται στις βραδινές ώρες, αλλά παραμένουν σε επίπεδα που αντανακλούν τις πιέσεις του καλοκαιριού.

Η Γαλλία διαμορφώνεται στα 115,13 ευρώ/MWh, το Βέλγιο στα 114,23 ευρώ/MWh και η Γερμανία στα 110,38 ευρώ/MWh.

Η Ολλανδία βρίσκεται στα 111,64 ευρώ/MWh, ενώ η Ελβετία στα 144,79 ευρώ/MWh.

Σε αρκετές από αυτές τις αγορές οι day-ahead τιμές εμφανίζουν ημερήσια υποχώρηση: η Γαλλία κατά 9%, το Βέλγιο κατά 10%, η Γερμανία κατά 6% και η Ολλανδία κατά 6%.

Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν αναιρεί την έντονη ενδοημερήσια μεταβλητότητα. Η άνοδος των τιμών προς τις βραδινές ώρες δείχνει ότι η αγορά μπορεί να αντιμετωπίζει πολύ μεγαλύτερη πίεση σε συγκεκριμένες ώρες από αυτή που αποτυπώνει ο μέσος όρος της αγοράς επόμενης ημέρας.

Αυτό αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την αξιολόγηση των επιπτώσεων του καύσωνα στις ευρωπαϊκές αγορές.

Εντελώς διαφορετική η εικόνα στον Βορρά

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση στη Βόρεια Ευρώπη.

Στη Φινλανδία η τιμή διαμορφώνεται μόλις στα 5,56 ευρώ/MWh, ενώ στη Σουηδία οι τέσσερις ζώνες παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ τους.

Στη SE1 η τιμή βρίσκεται στα 5,48 ευρώ/MWh, στη SE2 στα 5,38 ευρώ/MWh, στη SE3 στα 23,35 ευρώ/MWh και στη SE4 στα 36,20 ευρώ/MWh.

Ακόμη χαμηλότερα βρίσκεται η Νορβηγία στη ζώνη NO4, με μόλις 1,74 ευρώ/MWh. Αντίθετα, η NO2 διαμορφώνεται στα 102,07 ευρώ/MWh.

Οι αποκλίσεις αυτές καταδεικνύουν ότι η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού δεν αντιδρά ομοιόμορφα στις ίδιες καιρικές συνθήκες. Η διαθεσιμότητα παραγωγής, οι υδρολογικές συνθήκες, οι διασυνδέσεις και οι τοπικές ισορροπίες προσφοράς και ζήτησης δημιουργούν μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών και ακόμη και μεταξύ διαφορετικών ζωνών της ίδιας χώρας.

Κρίσιμες οι επόμενες ημέρες

Το στοιχείο που προκαλεί μεγαλύτερη προσοχή είναι ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλές θερμοκρασίες και περιορισμένους υδάτινους πόρους σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο επειδή οι δύο πλευρές της αγοράς κινούνται ταυτόχρονα σε αντίθετες κατευθύνσεις: η κατανάλωση αυξάνεται, ενώ η διαθέσιμη παραγωγή από ορισμένες πυρηνικές και υδροηλεκτρικές μονάδες περιορίζεται.

Εφόσον ο καύσωνας επιμείνει έως το Σαββατοκύριακο, η πίεση μπορεί να διατηρηθεί στις ώρες αιχμής, ιδιαίτερα σε Γαλλία και Γερμανία, ενώ οι συνθήκες στον Δούναβη εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.

Για την ελληνική αγορά, το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο θα καταφέρει να διατηρήσει την απόσταση που εμφανίζει σήμερα από το ακριβότερο μπλοκ της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Τα 115,78 ευρώ/MWh της Ελλάδας είναι σήμερα περίπου 34-36 ευρώ/MWh χαμηλότερα από τις αγορές της Σλοβακίας, της Ουγγαρίας, της Σλοβενίας, της Κροατίας, της Σερβίας και της Ρουμανίας, ενώ η απόσταση από την Ιταλία φθάνει τα 66,51 ευρώ/MWh.

Η εικόνα, ωστόσο, μπορεί να μεταβληθεί γρήγορα εάν αυξηθούν περαιτέρω οι θερμοκρασίες ή προκύψουν νέοι περιορισμοί στην παραγωγή.

Η σημερινή εικόνα των ευρωπαϊκών αγορών αποτυπώνει μια αγορά πολλών ταχυτήτων: από τα 182,29 ευρώ/MWh της Ιταλίας και τα περίπου 150 ευρώ/MWh της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, έως τα μονοψήφια επίπεδα της Φινλανδίας και τμημάτων της Σουηδίας και της Νορβηγίας.

Και πάνω από τις μέσες τιμές της αγοράς επόμενης ημέρας, οι ενδοημερήσιες αιχμές στη Γαλλία και τη Γερμανία, κοντά στα 230 ευρώ/MWh, δείχνουν ότι η πραγματική πίεση του συστήματος εκδηλώνεται πλέον με ιδιαίτερη ένταση στις ώρες αιχμής.

Διαβάστε επίσης

Πετρέλαιο: Συνεχίζει να ανεβαίνει λόγω… Τραμπ και Ορμούζ

Άλμα στα 3,55 δισ. ευρώ για τα χρέη του Δημοσίου – Πού μεγαλώνουν τα «φέσια»

ΑΑΔΕ: Στο στόχαστρο τα νησιά ενόψει Δεκαπενταύγουστου – «Βροχή» καταγγελιών για beach bars και εστιατόρια (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.