Καύσωνας και πόλεμος γονατίζουν την ευρωπαϊκή οικονομία

Πυρηνικοί σταθμοί τίθενται εκτός λειτουργίας. Οι αγρότες συγκομίζουν τη σοδειά τους στις 3 τα ξημερώματα. Εμβληματικά τουριστικά αξιοθέατα κλείνουν νωρίτερα.

Οι ολοένα υψηλότερες θερμοκρασίες αναγκάζουν την Ευρώπη να λάβει δραστικά μέτρα, καθώς τα διαδοχικά κύματα καύσωνα επιβαρύνουν μια οικονομία που ήδη βρίσκεται υπό πίεση από τους αμερικανικούς δασμούς, τον κινεζικό ανταγωνισμό και τις υψηλότερες τιμές ενέργειας εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.

Η κρατική ρουμανική εταιρεία παραγωγής πυρηνικής ενέργειας Nuclearelectrica άρχισε την Πέμπτη να αποσυνδέει από το ηλεκτρικό δίκτυο τον μοναδικό πυρηνικό αντιδραστήρα της που βρίσκεται σε λειτουργία, λόγω της ιστορικά χαμηλής στάθμης των υδάτων του Δούναβη, τα οποία είναι κρίσιμης σημασίας για την ψύξη του εξοπλισμού του, επιβεβαίωσε η εταιρεία στο CNN. Η χώρα έχει κηρύξει κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης για ολόκληρο τον Αύγουστο και έχει καλέσει επιχειρήσεις και νοικοκυριά να μειώσουν οικειοθελώς την κατανάλωσή τους, σύμφωνα με το Reuters.

Η Γαλλία και η Ουγγαρία έχουν αναγκαστεί να περιορίσουν την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας λόγω της χαμηλής στάθμης των ποταμών και των υψηλών θερμοκρασιών. Οι συνθήκες ξηρασίας τροφοδοτούν επίσης καταστροφικές και δαπανηρές πυρκαγιές και μειώνουν τις γεωργικές αποδόσεις, απειλώντας να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών των τροφίμων.

Το καυτό καλοκαίρι της Ευρώπης θα μπορούσε να κοστίσει στην οικονομία 180 δισ. ευρώ (208 δισ. δολάρια) φέτος, ή το 1% του ΑΕΠ — περίπου όσο και η συνολική αναμενόμενη οικονομική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με εκτίμηση της ολλανδικής τράπεζας Triodos Bank. «Η χαμηλότερη παραγωγικότητα της εργασίας είναι πιθανό να έχει τον μεγαλύτερο οικονομικό αντίκτυπο, παράλληλα με τις διαταραχές στη γεωργία, την ενέργεια και τις μεταφορές», ανέφερε η τράπεζα σε έκθεσή της αυτόν τον μήνα.

Μεγάλες περιοχές της Ευρώπης βιώνουν αυτή την εβδομάδα το πέμπτο κύμα καύσωνα της χρονιάς, με τμήματα της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας να βρίσκονται υπό προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη. Το τελευταίο κύμα καύσωνα έρχεται μετά τον θερμότερο Ιούνιο και Ιούλιο που έχουν καταγραφεί ποτέ στη Δυτική Ευρώπη, σύμφωνα με το Copernicus, την υπηρεσία παρακολούθησης του κλίματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο Παρίσι, η ακραία ζέστη οδήγησε τον Πύργο του Άιφελ και το Λούβρο να κλείσουν νωρίτερα ορισμένες ημέρες.

Ενώ ορισμένοι αναλυτές αμφισβητούν ότι η ζέστη θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη φέτος, επικαλούμενοι τη βελτίωση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης τον Ιούλιο και την αύξηση του ΑΕΠ κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ο ζεστός καιρός δεν αποτελεί τη μοναδική οικονομική απειλή.

Οι Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν επίσης το ενδεχόμενο αυξημένων λογαριασμών ενέργειας τον φετινό χειμώνα, καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου ανεβαίνουν. Η τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης για το φυσικό αέριο αναφοράς κινήθηκε αυτή την εβδομάδα κοντά στα υψηλότερα επίπεδά της από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν και ήταν σχεδόν διπλάσια από ό,τι την ίδια περίοδο πέρυσι.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει καταστήσει τα φορτία φυσικού αερίου πιο δυσεύρετα και, κατ’ επέκταση, ακριβότερα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης. Ο καύσωνας έχει επίσης αυξήσει τη ζήτηση για κλιματισμό, ενισχύοντας την κατανάλωση φυσικού αερίου σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποθήκες πρέπει να αναπληρωθούν ενόψει του χειμώνα.

«Η αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ είναι ευάλωτη ενόψει της κορύφωσης της ζήτησης τον χειμώνα», έγραψε σε σημείωμά του νωρίτερα αυτόν τον μήνα ο Kieran Tompkins, ανώτερος οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics. «Τα επίπεδα αποθήκευσης είναι τα χαμηλότερα για αυτή την εποχή του έτους εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία».

Ξεραίνονται τα ποτάμια, οι αγρότες δουλεύουν τη νύχτα

Ο Δούναβης δεν είναι ο μόνος κρίσιμος ευρωπαϊκός υδάτινος δρόμος που στερεύει εξαιτίας της παρατεταμένης ξηρασίας.

Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, η ιστορικά χαμηλή στάθμη των υδάτων του Ρήνου — μιας σημαντικής οδού μεταφοράς βιομηχανικών προϊόντων, όπως ο χάλυβας και τα χημικά — θα μπορούσε να αφαιρέσει 0,3 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάπτυξη του ΑΕΠ της χώρας φέτος, σύμφωνα με οικονομολόγους της πανευρωπαϊκής τράπεζας ING. Πρόκειται για σημαντικό πλήγμα σε μια οικονομία που αναπτύσσεται με ρυθμό μικρότερο του 1% ετησίως.

Η BASF, ο γερμανικός κολοσσός της χημικής βιομηχανίας, δήλωσε ότι ενδέχεται να μην είναι σε θέση να εκτελέσει παραγγελίες για ορισμένες χημικές ενώσεις, καθώς η χαμηλή στάθμη του Ρήνου έχει περιορίσει την προμήθεια ορισμένων βασικών πρώτων υλών.

«Μεταφέρουμε όγκους σε εναλλακτικά μέσα μεταφοράς, όπως φορτηγά και σιδηρόδρομο», δήλωσε η εταιρεία στο CNN, σημειώνοντας ότι χρησιμοποιεί επίσης μεγαλύτερο αριθμό πλοίων ειδικά σχεδιασμένων για να πλέουν σε ρηχά νερά. Αρκετά γερμανικά κρατίδια έχουν αναστείλει προσωρινά τις απαγορεύσεις κυκλοφορίας φορτηγών τις Κυριακές, σε μια προσπάθεια έκτακτης ανάγκης να περιορίσουν τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε νωρίτερα φέτος ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα πρέπει να επενδύουν περίπου 70 δισ. ευρώ (81 δισ. δολάρια) ετησίως έως το 2050 για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή — δαπάνες που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις οικονομίες, αλλά ταυτόχρονα θα επιβαρύνουν περαιτέρω τους ήδη πιεσμένους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζονται με καινοτόμους τρόπους. Στην Αγγλία, μια περιοχή του κόσμου διαβόητη για τις βροχοπτώσεις της, η οικογενειακή φάρμα Rookery Farm συγκομίζει τη σοδειά της στις 3 τα ξημερώματα, ώστε να διασφαλίσει ότι θα έχει επαρκή περιεκτικότητα σε υγρασία.

«Η συγκομιδή δεν αφορά πλέον μόνο την αποφυγή της βροχής — τώρα προσαρμοζόμαστε σε καλλιέργειες που μπορεί να γίνουν υπερβολικά ξηρές, γεγονός που σημαίνει περισσότερη νυχτερινή συγκομιδή ώστε να πληρούνται τα πρότυπα ποιότητας που απαιτούν οι πελάτες μας», δήλωσε η αγρότισσα Eleanor Gilbert σε βίντεο που αναρτήθηκε στο Instagram.

Έρχονται υψηλές τιμές ενέργειας

Καθώς η Ευρώπη παλεύει με διαδοχικά κύματα καύσωνα, αντιμετωπίζει επίσης το ενδεχόμενο μιας ενεργειακής κρίσης τον χειμώνα. Τα αποθέματα φυσικού αερίου σε ολόκληρη την ΕΕ ήταν την Τρίτη γεμάτα κατά 59%, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe — ποσοστό πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο για αυτή την εποχή του έτους και αντίστοιχο με τα επίπεδα του καλοκαιριού του 2021, όταν η Ρωσία είχε αρχίσει να περιορίζει τις εξαγωγές προς την Ευρώπη.

«Ανησυχώ πραγματικά», δήλωσε η Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια στο Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia, αναφερόμενη στη δυνατότητα της ΕΕ να αναπληρώσει τα μειωμένα αποθέματά της.

«Έχουν εξέλθει πολύ λίγα φορτία… από τα Στενά του Ορμούζ. Όλα κατευθύνονται προς την Ασία», δήλωσε στο CNN.

Το καλοκαίρι είναι η κατεξοχήν περίοδος κατά την οποία η Ευρώπη εφοδιάζεται με φυσικό αέριο ενόψει των ψυχρότερων χειμερινών μηνών, όταν οι τιμές είναι συχνά σημαντικά υψηλότερες. Ωστόσο, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, περιορίζοντας την πρόσβαση στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), της υγρής μορφής του καυσίμου που μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια.

Και τα εναπομείναντα φορτία, όπως εκείνα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι επίσης πιθανότερο να κατευθυνθούν προς την Ασία παρά προς την Ευρώπη, σύμφωνα με αναλυτές, επειδή η ζήτηση εκεί είναι ιδιαίτερα ισχυρή και οι αγοραστές προσφέρουν υψηλότερες τιμές.

Ωστόσο, «δεν πρόκειται για κρίση του 2022», δήλωσε ο Christoph Halser, ανώτερος αναλυτής για το φυσικό αέριο και το LNG στην Rystad Energy, αναφερόμενος στις ιστορικές εκτινάξεις των τιμών στην Ευρώπη εκείνη τη χρονιά, μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Παρόλα αυτά, οι τιμές παραμένουν ανησυχητικά υψηλές.

Η τιμή του συμβολαίου αναφοράς για το φυσικό αέριο στην Ευρώπη διαμορφώθηκε την Τετάρτη στα 61 ευρώ (70 δολάρια) ανά μεγαβατώρα, πολύ πάνω από τα 32 ευρώ (37 δολάρια) που είχαν καταγραφεί την ίδια ημέρα το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Intercontinental Exchange.

Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, «η Ευρώπη θα πρέπει πραγματικά να ανησυχεί για μια κατάσταση στην οποία τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν, καθώς αυτό θα μπορούσε ασφαλώς να οδηγήσει τις τιμές σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα», δήλωσε ο Di Odoardo.

Διαβάστε επίσης

Χρέη χωρίς φρένο στον ΕΦΚΑ: Στα 51,8 δισ. ευρώ ο λογαριασμός για 1,5 εκατ. οφειλέτες

Φοροέλεγχοι μετ’ εμποδίων: Μετά τον Δεκαπενταύγουστο έρχεται η απεργία των εφοριακών

ΑΑΔΕ: Τι ισχύει για το φόρο σε δωρεές, χαρτζιλίκια και μεταφορές χρημάτων

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.