Καλόγριες εξεγείρονται στην Ιταλία για να κρατήσουν μία παραλία: Η Μελόνι θέλει να τη δώσει σε επιχειρηματίες

Takeaways by to pontiki AI

• Οι μοναχές του τάγματος Suore di Carità di Santa Maria διαχειρίζονται την παραλία Bagni Gino Garrone από το 1946, χρησιμοποιώντας τα έσοδα για τη λειτουργία νηπιαγωγείου και παιδικών κατασκηνώσεων.
• Ο δήμος του Σποτόρνο αποφάσισε να θέσει την έκταση σε δημόσιο διαγωνισμό, συμμορφούμενος με το νέο εθνικό πλαίσιο που επιβάλλει ανοικτές διαδικασίες για τις παραχωρήσεις αιγιαλού.
• Η δημοτική αρχή σχεδιάζει να μετατρέψει την παραλία σε ελεύθερη οργανωμένη ακτή, επιτρέποντας στις μοναχές να διεκδικήσουν τη διαχείριση μέσω διαγωνισμού χωρίς όμως εγγυημένο δικαίωμα προτεραιότητας.
• Οι μοναχές εκφράζουν έντονες ανησυχίες ότι η αλλαγή του καθεστώτος θα απειλήσει τη βιωσιμότητα του κοινωνικού τους έργου, καθώς ο ανταγωνισμός ενδέχεται να περιορίσει τα έσοδα που απαιτούνται για τη συντήρηση των εκπαιδευτικών τους δομών.

Ηλικιωμένες μοναχές διαχειρίζονται την παραλία του Σποτόρνο από το 1946 και χρηματοδοτούν με τα έσοδά της ένα νηπιαγωγείο και παιδικές κατασκηνώσεις. Ο δήμος, όμως, βγάζει την έκταση σε δημόσιο διαγωνισμό, εφαρμόζοντας τους ευρωπαϊκούς κανόνες και το πλαίσιο που αποδέχθηκε η κυβέρνηση Μελόνι.

Μπροστά στον δήμαρχο του Σποτόρνο, στην κατάμεστη αίθουσα μιας δημόσιας συζήτησης, στάθηκε μια καλόγρια άνω των 80 ετών. Η αδελφή Μιράντα δεν είχε διάθεση να χαμηλώσει τους τόνους.

«Είναι δική μας. Γιατί θέλει ο δήμος να μας πάρει την παραλία; Αν το κάνουν, δεν θα μπορέσουμε να κρατήσουμε ούτε το σχολείο ανοικτό», είπε, μετατρέποντας μια φαινομενικά τυπική διοικητική διαδικασία σε έναν ιδιότυπο «ιερό πόλεμο» στις ακτές της Λιγυρίας.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται μια λωρίδα αμμουδιάς περίπου 50 μέτρων, η παραλία Bagni Gino Garrone στο Σποτόρνο, κοντά στη Σαβόνα. Τη διαχειρίζονται από το 1946 οι μοναχές του τάγματος Suore di Carità di Santa Maria, νοικιάζοντας ομπρέλες και ξαπλώστρες όπως χιλιάδες άλλα ιταλικά παραθαλάσσια θέρετρα. Μόνο που, σύμφωνα με τις ίδιες, τα έσοδα δεν καταλήγουν σε επιχειρηματικά κέρδη: χρηματοδοτούν το νηπιαγωγείο που λειτουργεί το τάγμα στην περιοχή και τις θερινές δραστηριότητες για παιδιά και οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα. Σχεδόν το ένα τρίτο της έκτασης αξιοποιείται για παιδικές κατασκηνώσεις και κοινωνικές δράσεις.

Από «παραλία της αλληλεγγύης» σε δημόσιο διαγωνισμό

Για δεκαετίες το Bagni Gino Garrone αντιμετωπιζόταν ως ένας από τους λεγόμενους «φιλανθρωπικούς λουτρικούς χώρους». Το παλιό αυτό καθεστώς, όμως, δεν προβλέπεται πλέον από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Στα έγγραφα της λιμενικής αρχής η έκταση εμφανίζεται ως κανονική παραχώρηση οργανωμένης παραλίας, με ομπρέλες και ξαπλώστρες έναντι πληρωμής.

Ο δήμαρχος του Σποτόρνο, Ματία Φιορίνι, ο οποίος προέρχεται από την Κεντροαριστερά, επιμένει ότι δεν μπορεί να δημιουργηθεί ειδική εξαίρεση για τις μοναχές. Η παραχώρηση θα επαναχαρακτηριστεί ως «ελεύθερη οργανωμένη παραλία»: η είσοδος και η πρόσβαση στη θάλασσα θα είναι δωρεάν, ενώ οι λουόμενοι θα πληρώνουν μόνο εάν επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν ομπρέλα, ξαπλώστρα ή άλλες υπηρεσίες.

Η διαχείριση αυτών των υπηρεσιών θα ανατεθεί με δημόσιο διαγωνισμό. Οι καλόγριες θα μπορούν να συμμετάσχουν, χωρίς όμως να έχουν εγγυημένο δικαίωμα διατήρησης της παραχώρησης. «Πρέπει να λάβουν μέρος στον διαγωνισμό όπως όλοι οι άλλοι», έχει δηλώσει ο δήμαρχος.

Αυτό ακριβώς προκαλεί την εξέγερσή τους. Ακόμη και αν επικρατήσουν στον διαγωνισμό, υποστηρίζουν ότι το μοντέλο της δωρεάν οργανωμένης παραλίας θα αποφέρει πολύ λιγότερα έσοδα. Εάν χάσουν, η διαχείριση θα μπορούσε να περάσει σε κάποιον ιδιώτη ή επιχειρηματικό φορέα, απειλώντας ευθέως τη χρηματοδότηση του σχολείου και των θερινών προγραμμάτων τους.

Η μεγάλη αναδιανομή των παραλιών στο Σποτόρνο

Η υπόθεση δεν αφορά αποκλειστικά τις καλόγριες. Το Σποτόρνο είχε μία από τις χαμηλότερες αναλογίες πραγματικά ελεύθερης ακτής στη Λιγυρία. Ορισμένες καταγραφές υπολογίζουν το απολύτως ελεύθερο τμήμα μόλις στο 3,5%, ενώ μαζί με τις υφιστάμενες οργανωμένες παραλίες ελεύθερης πρόσβασης το ποσοστό έφθανε περίπου στο 18,7%.

Με το νέο Σχέδιο Χρήσης της Θαλάσσιας Δημόσιας Περιουσίας, ο δήμος σχεδιάζει να περιορίσει τα ιδιωτικά λουτρικά κέντρα από 34 σε 25. Το τμήμα της ακτής που καταλαμβάνουν θα μειωθεί από το 76% στο 53%, ενώ οι ελεύθερες και οι δωρεάν οργανωμένες παραλίες θα ξεπεράσουν το 40%.

Οι διαγωνισμοί αναμένεται να προκηρυχθούν μεταξύ Οκτωβρίου και Νοεμβρίου, ώστε οι νέες παραχωρήσεις να έχουν ανατεθεί πριν από την έναρξη της θερινής περιόδου του 2027. Ο δήμος υποστηρίζει ότι επέλεξε για την παραλία των μοναχών το μοντέλο της οργανωμένης ελεύθερης πρόσβασης –και όχι τη μετατροπή της σε εντελώς ελεύθερη ακτή– ακριβώς για να τους δώσει τη δυνατότητα να διεκδικήσουν τη συνέχιση της διαχείρισης.

Η Μελόνι, οι Βρυξέλλες και οι «χρυσές» παραχωρήσεις

Η σύνδεση της υπόθεσης με την Τζόρτζια Μελόνι δεν είναι άμεση: ούτε η πρωθυπουργός ούτε η κυβέρνησή της αποφάσισαν ποιος θα διαχειρίζεται τη συγκεκριμένη παραλία. Η κυβέρνηση Μελόνι, όμως, ήταν εκείνη που, ύστερα από πολυετή αντίσταση της Ιταλίας, αποδέχθηκε τελικά το χρονοδιάγραμμα για τη διεξαγωγή ανοικτών διαγωνισμών.

Η ευρωπαϊκή οδηγία Μπολκενστάιν προβλέπει από το 2006 ότι οι παραχωρήσεις περιορισμένων δημόσιων πόρων, όπως οι παραλίες, δεν μπορούν να ανανεώνονται αυτομάτως και επ’ αόριστον. Πρέπει να έχουν συγκεκριμένη διάρκεια και να ανατίθενται με ανοικτές, διαφανείς και αμερόληπτες διαδικασίες.

Διαδοχικές ιταλικές κυβερνήσεις ανέβαλλαν την εφαρμογή της, υπό την πίεση του ισχυρού λόμπι των διαχειριστών οργανωμένων παραλιών. Η κυβέρνηση Μελόνι αρχικά συνέχισε την ίδια τακτική, υπερασπιζόμενη τους ιστορικούς ιδιοκτήτες και παρατείνοντας τις υφιστάμενες άδειες. Τελικά, πιεζόμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αποφάσεις των ιταλικών δικαστηρίων, ψήφισε το 2024 τον νόμο που διατηρεί τις σημερινές παραχωρήσεις έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027, αλλά υποχρεώνει τους δήμους να έχουν προκηρύξει τους νέους διαγωνισμούς μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις η διαδικασία μπορεί να παραταθεί έως τον Μάρτιο του 2028.

Οι νέες παραχωρήσεις θα έχουν διάρκεια από πέντε έως είκοσι χρόνια. Στα κριτήρια αξιολόγησης περιλαμβάνονται η οικονομική προσφορά, οι επενδύσεις, η προσβασιμότητα, η προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και οι κοινωνικοί στόχοι. Θεωρητικά, επομένως, οι καλόγριες μπορούν να επικαλεστούν το φιλανθρωπικό τους έργο. Δεν προβλέπεται, όμως, αυτόματη προτεραιότητα για έναν ιστορικό διαχειριστή, ακόμη και αν πρόκειται για θρησκευτικό ή κοινωφελή φορέα.

Η ειρωνεία της πολιτικής σύγκρουσης

Η πραγματική εικόνα είναι πιο σύνθετη από μια απλή αντιπαράθεση ανάμεσα στις καλόγριες και στη Μελόνι. Ο συγκεκριμένος δήμος διοικείται από κεντροαριστερό δήμαρχο, ο οποίος θέλει να αυξήσει τις ελεύθερες παραλίες. Την αντίδραση των μοναχών έχει σπεύσει να στηρίξει η τοπική Κεντροδεξιά, καταγγέλλοντας το σχέδιο του δήμου. Την ίδια στιγμή, όμως, το εθνικό θεσμικό πλαίσιο που ανοίγει τις παραχωρήσεις στον ανταγωνισμό φέρει πλέον την υπογραφή της κυβέρνησης Μελόνι.

Η υπόθεση αποκαλύπτει και τη μεγάλη ιταλική αντίφαση. Σε μια χώρα με περίπου 8.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και σχεδόν 30.000 οργανωμένες παραλίες, υπολογίζεται ότι το 43% των αμμωδών ακτών καταλαμβάνεται από ιδιωτικές επιχειρήσεις. Σε ορισμένα δημοφιλή θέρετρα το ποσοστό ξεπερνά ακόμη και το 90%, ενώ μία ομπρέλα με δύο ξαπλώστρες μπορεί να κοστίζει 40 ή 60 ευρώ την ημέρα. Οι υποστηρικτές των ελεύθερων παραλιών μιλούν για κοινωνικό αποκλεισμό και εκμετάλλευση δημόσιας περιουσίας. Οι διαχειριστές αντιτείνουν ότι προσφέρουν καθαριότητα, ασφάλεια και ναυαγοσώστες.

Στο Σποτόρνο, όμως, οι δύο πλευρές αυτής της σύγκρουσης μπλέκονται. Η παραλία παραμένει δημόσια περιουσία, αλλά τα έσοδά της στηρίζουν ένα κοινωνικό έργο. Ο δήμος επικαλείται το δικαίωμα όλων για ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα. Οι μοναχές απαντούν ότι, εάν χαθεί η οικονομική βιωσιμότητα του Bagni Gino Garrone, μπορεί να χαθεί μαζί του και ένα σχολείο.

Το φθινόπωρο, όταν δημοσιευθεί ο διαγωνισμός, θα φανεί αν η ογδοντάχρονη ιστορία των καλογριών θα μετρήσει περισσότερο από μια συμφέρουσα επιχειρηματική προσφορά. Για την αδελφή Μιράντα, πάντως, τα 50 μέτρα άμμου δεν αποτελούν απλώς μια παραχώρηση. Είναι ο οικονομικός πυλώνας μιας ολόκληρης κοινωνικής αποστολής – και δηλώνει αποφασισμένη να μην τα παραδώσει χωρίς μάχη.

Διαβάστε επίσης

Τηλεφωνική επικοινωνία Ερντογάν-Τραμπ: Στο επίκεντρο Ιράν, Γάζα και περιφερειακή ασφάλεια

Περού: Νεκρός εντυπωσιακός βόας που σκαρφάλωσε σε κολόνα – Έπαθε ηλεκτροπληξία κυνηγώντας περιστέρια (video)

Χαμός στην Κολομβία: Υπουργός διασκέδαζε σε παραλία μετά τον σεισμό με τους 300 νεκρούς

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.