Τα πλοία που διέρχονται από το Ορμούζ είναι πιο πρόθυμα να αψηφήσουν το Ιράν ή τις ΗΠΑ; Τι δείχνουν τα στοιχεία

Takeaways by to pontiki AI

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν διεκδικούν τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, με την Ουάσινγκτον να επιβάλλει ναυτικό αποκλεισμό και την Τεχεράνη να απαιτεί έγκριση για τη διέλευση πλοίων.
• Παρά τις επίσημες απειλές και τον διαχωρισμό της θαλάσσιας οδού σε ιρανικό και ομανικό τμήμα, η πλειονότητα των πλοίων επιλέγει να απενεργοποιεί τους αναμεταδότες της για να αποφύγει στοχευμένες επιθέσεις.
• Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι πολλά πλοία αποφεύγουν τις επίσημες διαδρομές, χρησιμοποιώντας άγνωστες πορείες ή πραγματοποιώντας μεταφορές φορτίων από πλοίο σε πλοίο για να παρακάμψουν τις κυρώσεις.
• Παρά την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, οι αναλυτές συμπεραίνουν ότι το Ιράν διατηρεί σημαντική ικανότητα επιρροής στη ναυτιλιακή κίνηση, καθώς ο φόβος αντιποίνων από την Τεχεράνη παραμένει κυρίαρχος για τους ναυτιλιακούς φορείς.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε ότι ο στρατός του εξακολουθεί να ελέγχει την κυκλοφορία μέσω του Στενού του Ορμούζ και υπαινίχθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται ακόμη και να επιδιώξουν να αναλάβουν τον έλεγχο της περιοχής.

Την Τρίτη, ισχυρίστηκε επίσης ότι το στενό ήταν ανοιχτό για τη διέλευση πλοίων, παρά την ιρανική επιμονή ότι η πλωτή οδός ήταν κλειστή για όλα τα πλοία που δεν ζητούν την έγκριση της Τεχεράνης πριν από τη διέλευση, και παρόλο που οι ίδιες οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό που στοχεύει όλα τα πλοία που συνδέονται με το Ιράν.

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ απείλησε να βομβαρδίσει το Ομάν, έναν σύμμαχο των ΗΠΑ που βρίσκεται απέναντι από το Ιράν, στα Στενά του Ορμούζ σε μια προφανή προσπάθεια να αποτρέψει το Μουσκάτ από το να συνάψει οποιαδήποτε συμφωνία με την Τεχεράνη για την κοινή διαχείριση του στενού.

Ποιος, λοιπόν, ελέγχει πραγματικά τα Στενά του Ορμούζ αυτή τη στιγμή;

Εν μέσω των ισχυρισμών και των επιχειρημάτων και από τις δύο πλευρές, τα πραγματικά δεδομένα για την κυκλοφορία που διέρχεται από την πλωτή οδό προσφέρουν ζωτικές ενδείξεις, τις οποίες αναλύει το Al Jazeera.

Ποιες είναι οι δύο κύριες οδοί που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ;

Πριν από την έναρξη του πολέμου, το Στενό του Ορμούζ θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό μια ενιαία πλωτή οδός, χωρίς διακρίσεις μεταξύ «ιρανικών» ή «ομανικών» οδών, και τα πλοία εισέρχονταν και εξέρχονταν κατά μήκος καθιερωμένων συστημάτων διαχωρισμού κυκλοφορίας, κυρίως κατά μήκος του κεντρικού τμήματος του στενού.

Οι αποφάσεις για τον τρόπο πλοήγησης των πλοίων στο στενό καθορίζονταν από τις προσεγγίσεις σε λιμάνια, τους όρους ναύλωσης και την ασφάλεια και όχι από τον φόβο στρατιωτικών συνεπειών.

Από τότε που ο πόλεμος έχει κλιμακώσει τις εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για το Στενό του Ορμούζ, η πλωτή οδός έχει χωριστεί σε δύο κύριες οδούς. Η Τεχεράνη επιμένει στη βόρεια, ιρανική οδό, που αγκαλιάζει τις ακτές του Ιράν κοντά στο νησί Λαράκ και το νησί Κεσμ, και τροφοδοτεί απευθείας τα ιρανικά λιμάνια και τους υπεράκτιους τερματικούς σταθμούς.

Η άλλη διαδρομή είναι η νότια, οδική διαδρομή του Ομάν, πιο κοντά στο Ομάν και πιο μακριά από τις ακτές του Ιράν. Αυτή είναι η διαδρομή στην οποία επιμένει η Ουάσινγκτον και χρησιμοποιείται από εμπορικούς αερομεταφορείς υπό την προστασία του Ναυτικού των ΗΠΑ.

Ποιες διαδρομές χρησιμοποιούν τα πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο;

Δεδομένα από την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Kpler δείχνουν ότι 112 πλοία που μετέφεραν αργό, υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG) και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) πέρασαν από το Στενό του Ορμούζ – είτε εισερχόμενα στον Κόλπο είτε εξερχόμενα από αυτόν – μεταξύ 1ης Αυγούστου και 19ης Αυγούστου.

Από αυτά τα δεξαμενόπλοια και τα μεταφορικά πλοία, 21 χρησιμοποίησαν ανοιχτά την ιρανική διαδρομή και μόνο δύο χρησιμοποίησαν επίσημα την οδό του Ομάν.

Τα υπόλοιπα 89 πλοία, τα οποία αποτελούν περισσότερο από το 80% της συνολικής κυκλοφορίας πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του στενού σε αυτήν την περίοδο, ακολούθησαν σκοτεινές ή μη ταξινομημένες διαδρομές.

Αυτό συμβαίνει όταν οι κινήσεις ενός πλοίου δεν μπορούν να παρακολουθηθούν πλήρως ή να συνδεθούν σαφώς με μια δηλωμένη διαδρομή, επειδή το πλοίο είτε απενεργοποιεί τον αναμεταδότη του Συστήματος Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS) είτε τα δεδομένα AIS δεν ταιριάζουν απόλυτα στους καθορισμένους ιρανικούς ή ομανικούς διαδρόμους της Kpler. Ως εκ τούτου, δεν είναι σαφές ποια διαδρομή ακολούθησαν αυτά τα πλοία.

«Ενώ αυτές οι διελεύσεις μπορούν να παρατηρηθούν μόλις τα πλοία επανεμφανιστούν μετά τη διέλευση, η φύση της σκοτεινής διαδρομής καθιστά εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί ποιο ποσοστό μπορεί επίσης να έχει χρησιμοποιήσει τη διαδρομή του Ομάν ή να επιβεβαιωθεί η ακριβής δρομολόγησή του από τα διαθέσιμα δεδομένα», δήλωσε στο Al Jazeera ο Mohamed Rafik Halitim, διευθυντής επιτυχίας πελατών για τη ναυτιλία και τα εμπορεύματα στην Kpler.

Τι γίνεται με τα φορτία πέρα ​​από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο;

Τα στοιχεία της Kpler δείχνουν ότι συνολικά 236 πλοία διέσχισαν το Ορμούζ μεταξύ 1ης Αυγούστου και 19ης Αυγούστου. Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο πλοία πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και άλλα που μετέφεραν ξηρό φορτίο και χημικά.

Από αυτά τα πλοία, 83 χρησιμοποίησαν ανοιχτά την ιρανική διαδρομή, μόνο τρία χρησιμοποίησαν δημόσια την οδό του Ομάν και δύο χρησιμοποίησαν την παλιά προπολεμική διαδρομή που διέσχιζε το κέντρο του στενού.

Αλλά το μεγαλύτερο μέρος των πλοίων, 148 από αυτά, χρησιμοποίησαν και πάλι άγνωστες διαδρομές κατά τη διέλευσή τους από το στενό. Αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερα από έξι στα 10 πλοία που πέρασαν από το Ορμούζ σε αυτήν την περίοδο.

Συγκριτικά, το 35% των πλοίων χρησιμοποίησε ανοιχτά την ιρανική διαδρομή και μόνο μια χούφτα χρησιμοποίησε δημόσια την οδό του Ομάν ή την προπολεμική διαδρομή.

Γιατί τόσα πολλά πλοία απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους;

Από την αρχή του πολέμου, τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ όχι μόνο έχουν απειλήσει, αλλά έχουν βομβαρδίσει πλοία που ισχυρίζονται ότι παραβιάζουν τις διαδρομές ή τους κανόνες τους για τη θαλάσσια πλοήγηση μέσω της πλωτής οδού.

Ως εκ τούτου, πολλά σκάφη απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους για να αφαιρέσουν τα ψηφιακά αναγνωριστικά που χρησιμοποιούν οι στρατιωτικές δυνάμεις για να τα στοχεύσουν.

«Η απενεργοποίηση των αναμεταδοτών μπορεί να μειώσει την ορατότητα της ακριβούς τοποθεσίας και των κινήσεων ενός πλοίου, αν και δημιουργεί επίσης ανησυχίες για τη θαλάσσια ασφάλεια και διαφάνεια», δήλωσε στο Al Jazeera ο Neil Quilliam, συνεργάτης στο Πρόγραμμα Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής στο think tank Chatham House με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. «Ορισμένοι φορείς εκμετάλλευσης πιστεύουν ότι τα εμπορικά οφέλη και τα οφέλη για την ασφάλεια υπερτερούν αυτών των κινδύνων υπό τις τρέχουσες συνθήκες».

Στις 8 Αυγούστου, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν ότι επιτέθηκε σε ένα δεξαμενόπλοιο που ανήκει στην Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (ADNOC) με πύραυλο καθώς προσπαθούσε να περάσει από το στενό.

Σε ανακοίνωσή του, το ADNOC ανέφερε ότι από την αρχή του πολέμου, 15 από τα πλοία του είχαν δεχθεί επίθεση από πυραύλους και drones κατά τη διέλευσή του από το στενό, σκοτώνοντας ένα μέλος του πληρώματος και τραυματίζοντας 20. Η δήλωση του ADNOC δεν κατηγόρησε καμία από τις δύο πλευρές.

Τον περασμένο μήνα, οι ΗΠΑ πυροβόλησαν ένα πετρελαιοφόρο που διέσχιζε το στενό προς το νησί Χαργκ του Ιράν. Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι εκτόξευσαν πυραύλους Hellfire στο πλοίο αφού αγνόησε αρκετές προειδοποιήσεις.

Στις 11 Αυγούστου, οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι ένα ελικόπτερο του Ναυτικού εκτόξευσε επίσης δύο πυραύλους Hellfire στο υπό σημαία Παναμά φορτηγό πλοίο Vela Nova, προσθέτοντας ότι το πλοίο προσπαθούσε να σπάσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων στον Κόλπο του Ομάν, ο οποίος συνδέεται απευθείας με το Στενό του Ορμούζ.

Ένας άλλος λόγος για την απενεργοποίηση των αναμεταδοτών είναι η διεξαγωγή μεταφορών φορτίου από πλοίο σε πλοίο, στη μέση της διαδρομής, χωρίς να γίνονται αντιληπτοί, λένε οι ειδικοί.

«Σύμφωνα με πηγές και δεδομένα τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ορισμένες χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ και του Κουβέιτ, έχουν στείλει ορισμένες αποστολές μέσω της διαδρομής του Ομάν απενεργοποιώντας την παρακολούθηση των πλοίων τους και πραγματοποιώντας μεταφορές από πλοίο σε πλοίο», δήλωσε στο Al Jazeera ο ερευνητής και σύμβουλος ενεργειακής πολιτικής Marc Ayoub.

Στην ουσία, ένα πλοίο που θέλει να αποφύγει την απειλή ιρανικών πυραύλων θα ταξίδευε μέσω της διαδρομής του Ομάν με τον αναμεταδότη του απενεργοποιημένο, αλλά στη συνέχεια θα παρέδιδε το φορτίο του σε ένα πλοίο εκτός του στενού, το οποίο στη συνέχεια το μεταφέρει στον τελικό του προορισμό. Το αρχικό «σκοτεινό» πλοίο επιστρέφει στη συνέχεια στο λιμάνι προέλευσής του χωρίς να εντοπιστεί.

Ο Ayoub πρόσθεσε ότι πολλά ιρανικά πλοία διέρχονται επίσης μέσω της διαδρομής του Ομάν – συχνά συμπεριλαμβανομένων μεταφορών από πλοίο σε πλοίο – για να αποφύγουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν και τον αποκλεισμό των ΗΠΑ.

«Στέλνουν το φορτίο τους στο Ομάν μέσω της διαδρομής του Ομάν, αλλάζουν τα έγγραφα αυτών των φορτίων έτσι ώστε να φαίνονται σαν να εξάγονται από το Ομάν και στη συνέχεια το στέλνουν στην αγορά πετρελαίου».

Φοβούνται περισσότερο τα πλοία το Ιράν ή τις ΗΠΑ;

Το γεγονός ότι τα περισσότερα πλοία που διέρχονται από το στενό απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους ή χρησιμοποιούν άγνωστες διαδρομές σημαίνει ότι είναι αδύνατο να γνωρίζουμε, προς το παρόν, ακριβώς πόσα χρησιμοποιούν στην πραγματικότητα είτε την ιρανική είτε την διαδρομή του Ομάν.

Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι είναι δύσκολο να πούμε με βεβαιότητα ποιος «ελέγχει» το στενό αυτή τη στιγμή.

Αλλά τα δεδομένα μας λένε ποια από τις δύο δυνάμεις είναι πιο πρόθυμα να υπερασπιστούν τα πλοία και ποια φοβούνται περισσότερο να προσβάλουν.

Παρά τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ, ο οποίος υποστηρίχθηκε από το ισχυρότερο ναυτικό του κόσμου, το ένα πέμπτο όλων των πλοίων μεταφοράς ενέργειας διέσχισαν ανοιχτά το Ορμούζ μέσω της ιρανικής διαδρομής, αψηφώντας τις απειλές του Τραμπ. Και αυτός ο αριθμός αυξήθηκε στο 35% όλων των πλοίων, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορέων που μεταφέρουν φορτίο και χημικά.

Αντιθέτως, μόνο δύο πλοία μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, και συνολικά τέσσερα πλοία, χρησιμοποίησαν ανοιχτά μια διαδρομή διαφορετική από αυτήν που είχε ορίσει το Ιράν.

Το συμπέρασμα: Ο φόβος να προσβληθεί η Τεχεράνη φαίνεται να υπερτερεί των απειλών του Τραμπ

Οι ειδικοί λένε ότι το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική ικανότητα ελέγχου της θαλάσσιας κυκλοφορίας στη στρατηγική πλωτή οδό.

«Το Ιράν δεν χάνει τον έλεγχο στο τρέχον status quo», δήλωσε ο Ayoub.

Ωστόσο, πρόσθεσε ότι αυτό το σενάριο θα μπορούσε τελικά να καταστεί μη βιώσιμο για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου.

«Το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική ικανότητα να διαταράσσει τη θαλάσσια κυκλοφορία και να απειλεί τη ναυτιλία στο Στενό του Ορμούζ», δήλωσε ο Quilliam.

«Ωστόσο, η αυξανόμενη χρήση εναλλακτικών ρυθμίσεων εφοδιαστικής, μεταφορών από πλοίο σε πλοίο και ενισχυμένων περιφερειακών μέτρων θαλάσσιας ασφάλειας υποδηλώνουν ότι η ικανότητα του Ιράν να ασκεί πίεση μέσω του στενού δεν είναι απόλυτη», πρόσθεσε.

Γιατί είναι σημαντικό το Στενό του Ορμούζ για τον πόλεμο του Ιράν;

Το Στενό του Ορμούζ είναι μια κρίσιμη πλωτή οδός μέσω της οποίας διοχετευόταν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και LNG πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Περίπου 130 πλοία διέσχιζαν το στενό κάθε μέρα, σε σύγκριση με τα 236 συνολικά που πέρασαν σε διάστημα 19 ημερών τον Αύγουστο του 2026.

Το Ιράν έκλεισε το στενό στις αρχές Μαρτίου, επιτρέποντας μόνο σε λίγα πλοία που θεωρούσε «φιλικά» να περάσουν από το στενό, μέχρι που υπέγραψε το Μνημόνιο Συνεργασίας με τις ΗΠΑ στις 17 Ιουνίου. Έκτοτε, έχει γίνει το βασικό ζήτημα που καθυστερεί τις συνομιλίες για ένα διαρκές ειρηνευτικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν.

Οι ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, έχουν καθιερώσει τον δικό τους αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια εντός και γύρω από το στενό. Την περασμένη εβδομάδα, πυροβόλησαν ένα φορτηγό πλοίο με σημαία Παναμά, το οποίο κατηγόρησαν ότι προσπάθησε να φτάσει σε ιρανικά λιμάνια και το οποίο, όπως είπαν, δεν είχε ακολουθήσει τις εντολές να αλλάξει πορεία.

Η κρίση έχει προκαλέσει παγκόσμιες ενεργειακές ελλείψεις και η τιμή του πετρελαίου έχει εκτοξευθεί. Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent, του παγκόσμιου σημείου αναφοράς, ήταν περίπου 66 δολάρια το βαρέλι λίγο πριν ξεκινήσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η τιμή έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια σε αρκετές περιπτώσεις, πιο πρόσφατα στις 23 Ιουλίου. Τον Μάρτιο, η τιμή ανέβηκε έως και τα 119 δολάρια.

Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent μειώθηκε σημαντικά μετά τη συμφωνία των ΗΠΑ και του Ιράν για κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο και στη συνέχεια όταν υπέγραψαν το Μνημόνιο Συνεργασίας τον Ιούνιο. Αλλά με την επανεμφάνιση των εντάσεων, το ίδιο έχει συμβεί και με την τιμή του πετρελαίου: το Brent διαμορφώθηκε στα 92,9 δολάρια το βαρέλι το πρωί της Πέμπτης.

«Εάν η επιρροή της Τεχεράνης στις ροές των πλοίων γίνει αντιληπτή ως μειωμένη, αυτό θα μπορούσε να αποδυναμώσει μία από τις παραδοσιακές πηγές μόχλευσης στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Quilliam.

Διαβάστε επίσης:

Σερβία: Η ξηρασία αποκάλυψε τον «Τιτανικό του Σάβα» – Εντυπωσιακές εικόνες από το ατμόπλοιο που βυθίστηκε το 1945

Κύπρος: Παρενόχληση πολιτικών αεροσκαφών από τουρκικά μαχητικά και drone – Ελεγκτής απέτρεψε σύγκρουση με Boeing

«Δεν θα πέσουμε στην παγίδα του Νετανιάχου» απαντά η Άγκυρα στην αντι-τουρκική καμπάνια του Ισραήλ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.