Όταν οι νέοι χάνουν το σπίτι και το μέλλον τους: Από τη Μαδρίτη στο Παρίσι, η Ευρώπη μπροστά σε μια νέα γενιά οργής

Στην Ισπανία, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι σε 50 πόλεις έχουν κατέβει στους δρόμους, καθώς εντείνεται η οργή για τη στεγαστική κρίση της χώρας. Το κλίμα αποτυπώνεται με σαφήνεια σε ένα πανό που αναρτήθηκε στον ολοένα και μεγαλύτερο καταυλισμό διαμαρτυρίας στην πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ της Μαδρίτης: «Μπορείτε να κερδοσκοπείτε με ρολόγια, κοσμήματα, κρυπτονομίσματα και Ferrari. Αλλά όχι με τα γαμημένα σπίτια μας».

Στη Γαλλία, την ώρα που μαθητές λυκείου συγκρούονται με την αστυνομία σε συχνά βίαιες διαδηλώσεις για το υπερβολικά μεγάλο ωράριο, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τα σχολικά κτίρια που καταρρέουν και ένα αδιαφανές σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια, τα συνθήματα περιλαμβάνουν: «Περισσότερες ώρες στην τάξη απ’ ό,τι για ύπνο», «Χρηματοδοτήστε τις σπουδές, όχι την καταστολή» και «Θα ήθελα να ανησυχώ για το διαγώνισμα στα μαθηματικά και όχι για το μέλλον μου».

Οι δύο κινητοποιήσεις μπορεί να ξεκινούν από διαφορετικές, συγκεκριμένες διεκδικήσεις, όμως τα δύο αυτά κύματα διαμαρτυρίας, στα οποία πρωταγωνιστούν κυρίως νέοι, αναδεικνύουν ένα ολοένα μεγαλύτερο πρόβλημα για τις κυβερνήσεις της Δυτικής Ευρώπης: μια γενιά νέων ανθρώπων αισθάνεται ότι στερείται ολοένα και περισσότερο τη βασική κοινωνικοοικονομική ασφάλεια που, σε γενικές γραμμές, απολάμβαναν οι γονείς τους.

Η αφορμή στην Ισπανία, όπου τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 80% μέσα σε μία δεκαετία, ήταν – ίσως ειρωνικά – η πολυσυζητημένη έξωση μιας 87χρονης γυναίκας στη Μαδρίτη, αφού ένα επενδυτικό ταμείο αύξησε το ενοίκιό της κατά 230%. Για όσους δαπανούν περισσότερο από το μισό εισόδημά τους για τη στέγαση (το μηνιαίο ενοίκιο ενός διαμερίσματος ενός υπνοδωματίου μπορεί να απορροφήσει ολόκληρο τον διάμεσο μισθό), το ποτήρι ξεχείλισε.

Η εκτόξευση των ενοικίων, η ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων, η έκρηξη των βραχυχρόνιων τουριστικών μισθώσεων και οι στάσιμοι μισθοί έχουν συνδυαστεί, καθιστώντας την ανεξάρτητη ζωή ως ενήλικας ολοένα πιο απρόσιτη για πολλούς νέους εργαζομένους. Και το κράτος αντιμετωπίζεται πλέον όχι ως ουδέτερος διαμεσολαβητής, αλλά ως ενεργός παράγοντας που διευκολύνει την κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων.

Στη Γαλλία, οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν στα βόρεια προάστια του Παρισιού, αλλά γρήγορα εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, τροφοδοτούμενες από την οργή των νέων για ένα υποχρηματοδοτούμενο εκπαιδευτικό σύστημα που, σύμφωνα με τα στοιχεία, παγιώνει τις κοινωνικές ανισότητες.

Οι μαθητές χάνουν συστηματικά ακόμη και μήνες μαθημάτων εξαιτίας κενών σε θέσεις εκπαιδευτικών που παραμένουν ακάλυπτες. Το σχολικό ωράριο εκτείνεται από τις 8 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα – ένα από τα μεγαλύτερα σε διάρκεια στην Ευρώπη – σε κτίρια με διαρροές στις στέγες, κατσαρίδες και οροφές που καταρρέουν. Στο Παρίσι, την περασμένη εβδομάδα, μαθητές που είχαν στήσει οδοφράγματα έξω από τα λύκειά τους αντιμετώπισαν τις περικοπές στους προϋπολογισμούς ως ευθεία επίθεση στο μέλλον τους. Στα μάτια τους, ένα σύστημα που υποτίθεται ότι προάγει την κοινωνική κινητικότητα τώρα την εμποδίζει.

Ωστόσο, καθώς καμία από τις δύο κυβερνήσεις δεν διαθέτει κοινοβουλευτική πλειοψηφία και αντιμετωπίζει διαφορετικού βαθμού δημοσιονομικούς περιορισμούς, τα περιθώρια ελιγμών τους είναι περιορισμένα.

Ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, προκήρυξε τη Δευτέρα πρόωρες βουλευτικές εκλογές, αφού τα δεξιά κόμματα καταψήφισαν την έκτακτη νομοθεσία του για τη στέγαση.

Στη Γαλλία, καθώς οι μαθητικές κινητοποιήσεις – και οι περισσότερες από 5.000 συλλήψεις – οδήγησαν τη Δευτέρα στο κλείσιμο έως και 500 σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ο κεντρώος πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνί, κάλεσε τις τοπικές αρχές να δώσουν προτεραιότητα στην κάλυψη των μακροχρόνιων κενών σε θέσεις εκπαιδευτικών και συγκάλεσε επείγουσες συσκέψεις για την επισκευή των εγκαταλελειμμένων και ετοιμόρροπων σχολικών κτιρίων.

Συνολικά, οι δύο κρίσεις αναδεικνύουν ορισμένα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις του πολιτικού κέντρου.

Πρώτον, οι νέοι, ιδιαίτερα, έχουν αρχίσει να θεωρούν τα σταδιακά μέτρα – στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις, μικρές διοικητικές μεταρρυθμίσεις – μπαλώματα πάνω σε πολύ βαθύτερες κοινωνικοοικονομικές πληγές.

Δεύτερον, αντιμέτωπες με την αυξανόμενη πίεση από τους δρόμους και με κόμματα της αντιπολίτευσης που είναι έτοιμα να την εκμεταλλευτούν, οι κυβερνητικές συμμαχίες – ιδιαίτερα όσες δεν διαθέτουν πλειοψηφία – θα δυσκολευτούν να αντιδράσουν αποτελεσματικά. Και στη Γαλλία, η υπέρμετρα σκληρή αστυνομική αντιμετώπιση κινδυνεύει να απομακρύνει ακόμη περισσότερο τους νέους ψηφοφόρους από το πολιτικό κέντρο.

Την ίδια ώρα, τα ριζοσπαστικοποιημένα κόμματα της αντιπολίτευσης εργαλειοποιούν ενεργά τη δυσαρέσκεια.

Στη ριζοσπαστική Αριστερά, ο Γάλλος Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος υποστηρίζεται από το 47% των ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών, έχει ταχθεί ανοιχτά στο πλευρό των διαδηλωτών. Στην Ισπανία, τα αριστερά κόμματα Podemos και Sumar αποδίδουν ευθέως τη στεγαστική κρίση στον ανεξέλεγκτο χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό.

Ταυτόχρονα, η λαϊκιστική ακροδεξιά παίζει το χαρτί του νόμου και της τάξης. Στη Γαλλία, ο Εθνικός Συναγερμός (RN) της Μαρίν Λεπέν αξιοποιεί εικόνες από φλεγόμενα οδοφράγματα για να κατηγορήσει τους κεντρώους ηγέτες ότι ανέχονται «ανεξέλεγκτη βία». Στην Ισπανία, η ακροδεξιά Vox συντάχθηκε με το μεγαλύτερο κόμμα της συντηρητικής αντιπολίτευσης, το Λαϊκό Κόμμα (PP), για να τορπιλίσει το έκτακτο πακέτο του Σάντσεθ, παρουσιάζοντάς το ως υπέρμετρη κρατική παρέμβαση που τιμωρεί τους ιδιοκτήτες ακινήτων.

Πιεζόμενες και από τις δύο πλευρές, οι κυβερνήσεις του πολιτικού κέντρου βρίσκονται αντιμέτωπες με μια κρίση που κινδυνεύει να πάρει διαστάσεις χιονοστιβάδας.

Όταν μια ολόκληρη γενιά καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι υφιστάμενοι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί δεν της εξασφαλίζουν ούτε οικονομικά προσιτή στέγη ούτε λειτουργικά σχολεία, η πολιτική συναίνεση αρχίζει να εξατμίζεται και τα κόμματα του ευρωπαϊκού κατεστημένου κινδυνεύουν να χάσουν τη νομιμοποίησή τους.

Όπως το έθεσε ο Νάντο ντε Ανγκούλο, ένας 26χρονος διαδηλωτής στη Μαδρίτη, οι κινητοποιήσεις αποδεικνύουν ότι, όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, «εμείς, οι πολίτες, είμαστε αυτοί που πρέπει να προσαρμοστούμε στα πολιτικά κόμματα – και όχι οι πολιτικοί να προσαρμοστούν σε αυτό που θέλει ο λαός. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.»

Διαβάστε επίσης:

Επικίνδυνος για την πολιτική αεροπορία ο εναέριος χώρος της Σαουδικής Αραβίας, προειδοποιούν οι Χούθι

Κίνδυνο άμεσης, βίαιης σύγκρουσης με τη Ρωσία «βλέπει» ο αρχηγός των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών – Τι είπε για την πυρηνική απειλή

Ευρωκοινοβούλιο: Πιέζουν για απαγόρευση της Ευρωπαϊκής Αριστερής Συμμαχίας μετά τον αναβρασμό στη Γαλλία

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.