Τεκμήρια: Η ΔΕΘ ανοίγει παράθυρο εξόδου για τους επαγγελματίες, αλλά με αυστηρούς όρους φορολογικής συνέπειας

Το τεκμαρτό εισόδημα μπορεί να μπήκε στη ζωή των ελεύθερων επαγγελματιών ως «όπλο» κατά της φοροδιαφυγής, όμως τρία χρόνια μετά την εφαρμογή του η κυβέρνηση αναζητεί τρόπο να αρχίσει να ξετυλίγει το κουβάρι. Όχι με μια γενικευμένη κατάργηση, αλλά με μια σταδιακή έξοδο, η οποία θα αφορά αρχικά όσους μπορούν να αποδείξουν μέσα από τα ηλεκτρονικά συστήματα ότι είναι φορολογικά συνεπείς.

Το σχέδιο βρίσκεται μεταξύ των παρεμβάσεων που εξετάζονται ενόψει ΔΕΘ και επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα βασικά παράπονα επαγγελματιών και μικρών επιχειρήσεων: ότι το σημερινό σύστημα μπορεί να τους φορολογεί για εισόδημα υψηλότερο από αυτό που πραγματικά απέκτησαν.

Την ίδια στιγμή, βέβαια, η συζήτηση δεν γίνεται σε πολιτικό κενό. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποτέλεσαν μία από τις κοινωνικές ομάδες που αντέδρασαν εντονότερα στην καθιέρωση του τεκμαρτού εισοδήματος το 2023 και, όσο πλησιάζει η χώρα προς την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, η κυβέρνηση αναζητεί τρόπους να περιορίσει τις συγκεκριμένες εστίες δυσαρέσκειας.

Μετά την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, τις επιμέρους διορθώσεις στο τεκμαρτό σύστημα και τις αλλαγές στη φορολογική κλίμακα, η επόμενη κίνηση που εξετάζεται είναι να αρχίσει η σταδιακή αποδυνάμωση του μηχανισμού των τεκμηρίων.

Πρώτοι στη σειρά οι συνεπείς

Το σενάριο που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο στηρίζεται σε ένα «μπόνους» φορολογικής συνέπειας.

Στην πράξη, ο επαγγελματίας που αφήνει ισχυρό ηλεκτρονικό αποτύπωμα στις συναλλαγές του και ανταποκρίνεται στις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις του θα μπορεί να διεκδικεί χαμηλότερο τεκμαρτό εισόδημα.

Στην αξιολόγηση εξετάζεται να συνυπολογίζονται η συνεπής χρήση του myDATA, των POS, της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και των ψηφιακών δελτίων αποστολής, αλλά και η εμπρόθεσμη πληρωμή ή ρύθμιση οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη η αξιοποίηση ειδικών οικονομικών δεικτών και αλγορίθμου που θα αξιολογεί το φορολογικό προφίλ κάθε επαγγελματία. Όσο υψηλότερος είναι ο βαθμός συμμόρφωσης τόσο μεγαλύτερη θα μπορεί να είναι η μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος, με τελικό στόχο, για συγκεκριμένες περιπτώσεις, ακόμη και την πλήρη απαλλαγή από την εφαρμογή του.

Το κρίσιμο σημείο, ωστόσο, θα είναι τα κριτήρια. Και κυρίως πόσο αυστηρά θα καθοριστούν. Διότι ένα σύστημα εξαιρέσεων με πολύ υψηλές προϋποθέσεις μπορεί τελικά να αφήσει εκτός μεγάλο μέρος των αυτοαπασχολουμένων, περιορίζοντας σημαντικά την πραγματική εμβέλεια της παρέμβασης.

Από τα τεκμήρια στα πραγματικά δεδομένα

Η φιλοσοφία πίσω από το σχέδιο είναι σχετικά απλή. Όταν η ΑΑΔΕ μπορεί να γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό πόσα εισπράττει και πόσα δαπανά ένας επαγγελματίας, μειώνεται η ανάγκη να υπολογίζει το εισόδημά του με βάση ένα τεκμήριο.

Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι στόχος δεν είναι η μόνιμη διατήρηση των τεκμηρίων. Η προϋπόθεση που τίθεται είναι να έχουν προηγουμένως εφαρμοστεί και αποδώσει τα υπόλοιπα εργαλεία κατά της φοροδιαφυγής.

Και εδώ βρίσκεται ουσιαστικά το «κλειδί» του σχεδιασμού: τα τεκμήρια δεν πρόκειται να εξαφανιστούν από τη μια ημέρα στην άλλη. Η υποχώρησή τους θα εξαρτηθεί από το πόσο αποτελεσματικά θα λειτουργήσει το ψηφιακό δίχτυ της φορολογικής διοίκησης.

Παράλληλα εξετάζονται αλλαγές και σε παράγοντες που σήμερα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το τεκμαρτό εισόδημα. Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο τζίρος μιας επιχείρησης σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου και το ύψος της μισθοδοσίας.

Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν στρεβλώσεις όπου ένας αυξημένος κύκλος εργασιών οδηγεί αυτομάτως σε υψηλότερο τεκμήριο, χωρίς να αποτυπώνει απαραίτητα αντίστοιχη αύξηση του καθαρού εισοδήματος.

Το αντάλλαγμα της ψηφιακής εποπτείας

Η πιθανή έξοδος από τα τεκμήρια έχει, πάντως, και την άλλη όψη της: περισσότερη ηλεκτρονική παρακολούθηση της οικονομικής δραστηριότητας.

Το myDATA, η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, η αποστολή στοιχείων των αποδείξεων στην ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο και η σύνδεση των ταμειακών συστημάτων με το IRIS δημιουργούν ένα ολοένα πυκνότερο δίκτυο πληροφοριών.

Στο ίδιο πλέγμα προστίθενται τα ψηφιακά δελτία αποστολής, η ηλεκτρονική τιμολόγηση και το ψηφιακό πελατολόγιο, το οποίο μετά τις επιχειρήσεις του κλάδου αυτοκινήτου επεκτείνεται εντός του 2026 και σε δραστηριότητες που σχετίζονται με εκδηλώσεις, όπως γάμοι, δεξιώσεις και πάρτι.

Η εξίσωση που διαμορφώνεται επομένως για τους επαγγελματίες είναι σαφής: λιγότερη φορολόγηση με βάση υποθέσεις, αλλά πολύ περισσότερα πραγματικά δεδομένα στη διάθεση της Εφορίας.

Το ερώτημα που θα απαντηθεί με τις τελικές αποφάσεις της ΔΕΘ είναι πόσο γρήγορα μπορεί αυτή η μετάβαση να οδηγήσει σε ουσιαστική κατάργηση των τεκμηρίων και πόσοι επαγγελματίες θα μπορέσουν πράγματι να περάσουν από την «πόρτα εξόδου».

Διαβάστε επίσης:

ΤΕΚΑ: Έως 5,7 εκατ. ευρώ το πιθανό κόστος της επενδυτικής καθυστέρησης

Τουρισμός: Έρχονται περισσότεροι ξοδεύουν λιγότερα – 5 εκατ. επισκέπτες τον Ιούνιο, τι δείχνουν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας

Οι Ευρωπαίοι ξαναβάζουν λεφτά… στο στρώμα: Γιατί αυξάνονται τα μετρητά ενώ πληρώνουμε με κάρτες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.