Ισραήλ: Η μεγάλη φυγή επί Νετανιάχου – Το κόστος από την εμπλοκή σε διαρκείς πολέμους και γιατί Ελλάδα και Κύπρος γίνονται προορισμοί

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου οικοδόμησε επί χρόνια την πολιτική του κυριαρχία πάνω στην εικόνα του «κυρίου Ασφάλεια». Σήμερα, όμως, ένας αυξανόμενος αριθμός Ισραηλινών αναζητεί ασφάλεια μακριά από το Ισραήλ.

Και αυτή ίσως είναι η πιο αποκαλυπτική αποτυχία μιας πολιτικής που υποσχέθηκε προστασία, αλλά παρέδωσε μια χώρα σε κατάσταση διαρκούς πολέμου, εσωτερικού διχασμού και διεθνούς απομόνωσης.

Στην πραγματικότητα η μετατροπή της χώρας σε ένα μόνιμο ταραξία στη Μέση Ανατολή αρχίζει να έχει τώρα τρομερό κόστος και για το ίδιο το Ισραήλ.

Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, 86.509 Ισραηλινοί έμειναν στο εξωτερικό για τουλάχιστον τρεις συνεχόμενους μήνες το 2023, 91.499 το 2024 και 90.922 το 2025. Το άθροισμα των ετήσιων καταγραφών φτάνει τις 268.509, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι εγκατέλειψαν οριστικά τη χώρα.

Οι ερευνητές, ωστόσο, εκτιμούν ότι οι πραγματικοί μακροχρόνιοι μετανάστες, όσοι δηλαδή παραμένουν εκτός Ισραήλ για περισσότερο από έναν χρόνο, ανέρχονται σε τουλάχιστον 45.000 έως 50.000 ετησίως. Πρόκειται για εξαιρετικά υψηλό αριθμό, ο οποίος μάλιστα διατηρείται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Λιγότεροι επιστρέφουν

Ακόμη πιο ανησυχητικό για το Ισραήλ είναι ότι, την ώρα που αυξάνονται οι αναχωρήσεις, περιορίζονται οι επιστροφές. Κοινοβουλευτική έρευνα, την οποία επικαλείται η Ynet, δείχνει ότι οι επαναπατρισμοί μειώθηκαν από περίπου 8.000 το 2020 σε μόλις 3.800 το 2024 – πτώση 53%.

Για την περίοδο 2022–2024 το αρνητικό μεταναστευτικό ισοζύγιο των Ισραηλινών μακροχρόνιων μεταναστών και επαναπατριζόμενων υπολογίζεται από την κοινοβουλευτική έρευνα σε περίπου 140.000 ανθρώπους.

Δεν πρόκειται ακόμη για δημογραφική κατάρρευση. Το Ισραήλ εξακολουθεί να έχει υψηλή γεννητικότητα και να υποδέχεται νέους μετανάστες μέσω της «Αλιγιά». Πρόκειται, όμως, για μια βαθιά αντιστροφή του ιδρυτικού αφηγήματος της χώρας: ένα κράτος που δημιουργήθηκε για να προσελκύει και να προστατεύει τους Εβραίους όλου του κόσμου δυσκολεύεται πλέον να κρατήσει ένα κομμάτι των δικών του πολιτών.

Ψηφίζουν με τη βαλίτσα

Αυτοί που φεύγουν δεν είναι απαραιτήτως οι φτωχότεροι ή οι πλέον περιθωριοποιημένοι. Συχνά είναι νέοι, επιστήμονες, γιατροί, ερευνητές, εργαζόμενοι στην τεχνολογία, επιχειρηματίες και οικογένειες με τη δυνατότητα να εργαστούν και να εγκατασταθούν στο εξωτερικό.

Οι αιτίες δεν περιορίζονται στον φόβο ενός πυραυλικού πλήγματος. Είναι η εξάντληση από τις συνεχείς επιστρατεύσεις, η αγωνία για τα παιδιά, το υψηλό κόστος ζωής, η οικονομική αβεβαιότητα και η αίσθηση ότι ο πόλεμος δεν αποτελεί πλέον μια προσωρινή κατάσταση, αλλά το μόνιμο περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ζει η χώρα.

Σε αυτά προστίθενται η επίθεση της κυβέρνησης Νετανιάχου στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η ενίσχυση των πιο ακραίων εθνικιστικών και θρησκευτικών δυνάμεων, η συνεχιζόμενη καταστροφή στη Γάζα και η επιλογή μιας πολιτικής διαρκούς στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Ο Νετανιάχου εμφανίζει κάθε νέο μέτωπο ως αναπόφευκτη μάχη για την επιβίωση του Ισραήλ. Το πολιτικό αποτέλεσμα, όμως, είναι ότι η χώρα βρίσκεται παγιδευμένη σε μια διαρκή κατάσταση πολιορκίας, η οποία εξυπηρετεί και τη δική του παραμονή στην εξουσία. Όσο η ειρήνη απομακρύνεται, τόσο ο ίδιος μπορεί να παρουσιάζει οποιαδήποτε συζήτηση για πολιτική αλλαγή ως κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.

Μόνο που αυτή η πολιτική αρχίζει να εξάγει στο εξωτερικό το ίδιο το μέλλον του Ισραήλ.

Το κόστος του brain drain

Η έξοδος δεκάδων χιλιάδων μορφωμένων και παραγωγικών ανθρώπων δεν θα γίνει αισθητή μέσα σε μία ημέρα. Το κόστος της θα συσσωρεύεται σταδιακά: μικρότερη φορολογική βάση, ελλείψεις στην Υγεία και στην εκπαίδευση, αποδυνάμωση της πανεπιστημιακής έρευνας και απώλεια δυναμικού από τον τεχνολογικό τομέα, πάνω στον οποίο στηρίχθηκε μεγάλο μέρος της οικονομικής ισχύος του Ισραήλ.

Υπάρχει και μια ακόμη πιο επικίνδυνη πολιτική συνέπεια. Εάν φεύγουν κυρίως κοσμικοί, μορφωμένοι και πολιτικά μετριοπαθείς Ισραηλινοί, ενισχύεται αναλογικά το εθνικιστικό και θρησκευτικό μπλοκ που στηρίζει τη σημερινή κυβέρνηση. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: η στροφή προς τον αυταρχισμό και τον διαρκή πόλεμο ωθεί πολίτες στη φυγή, ενώ η φυγή αυτών των πολιτών διευκολύνει ακόμη μεγαλύτερη συντηρητική και εθνικιστική στροφή.

Η πολιτική πραγματικότητα είναι πολύ δύσκολο να ωραιοποιηθεί: δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί καταλήγουν κάθε χρόνο στο συμπέρασμα ότι μπορούν να χτίσουν μια ασφαλέστερη και πιο προβλέψιμη ζωή εκτός της χώρας τους.

Το Iron Dome μπορεί να αναχαιτίζει πυραύλους, αλλά δεν σταματά την απώλεια εμπιστοσύνης μιας κοινωνίας ούτε να αναπληρώσει το ανθρώπινο κεφάλαιο που φεύγει. Και αυτή μπορεί να αποδειχθεί, μεσομακροπρόθεσμα, η καταστροφική κληρονομιά του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Γιατί Ελλάδα και Κύπρος κερδίζουν έδαφος

Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2023 έδειχναν ως σημαντικότερους προορισμούς της ισραηλινής μετανάστευσης τις ΗΠΑ, τη Γερμανία και τον Καναδά.

Ελλάδα και Κύπρος, όμως, κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Βρίσκονται κοντά στο Ισραήλ, διαθέτουν απευθείας πτήσεις, σχετικά οικείο κλίμα και προγράμματα αδειών διαμονής μέσω επενδύσεων.

Για αρκετές ισραηλινές οικογένειες ένα ακίνητο στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, στην Κρήτη, στην Πάφο ή στη Λεμεσό λειτουργεί όχι μόνο ως επένδυση, αλλά και ως «σχέδιο Β» σε ευρωπαϊκό έδαφος. Σαν ένα είδος «ειρηνικού» εποικισμού.

Μέχρι τον Οκτώβριο του 2025 είχαν χορηγηθεί στην Ελλάδα 567 άδειες Golden Visa σε κύριους επενδυτές από το Ισραήλ, περίπου το 3% του συνόλου, ενώ η παρουσία Ισραηλινών αγοραστών είναι πλέον έντονη στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Η εισροή κεφαλαίων μπορεί να παρουσιάζεται ως επενδυτική επιτυχία, προσθέτει όμως πίεση σε μια ήδη ασφυκτική αγορά κατοικίας, από την οποία πολλοί Έλληνες αποκλείονται λόγω των υψηλών τιμών.

Διαβάστε επίσης:

Ποιος είναι ο Μιχάιλο Φεντόροφ, ο «βασιλιάς των drones» που από συνεργάτης γίνεται το αντίπαλο δέος του Ζελένσκι

ΗΠΑ: Drone της Amazon πέταξε δέμα στην πισίνα πελάτισσας αντί να το αφήσει στην πόρτα της (Video)

Προκαλεί ο δολοφόνος του Τάσου Ισαάκ για τον θάνατο του Σολωμού: «Η σημαία δεν πρέπει να κατεβαίνει»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.