Γιώργος Μαζωνάκης: Τι είναι η πλασμαφαίρεση, σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται και ποιες είναι οι παρενέργειες

Takeaways by to pontiki AI

• Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη, ο οποίος υπέστη καρδιακή ανακοπή κατά τη διάρκεια συνεδρίας πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό ιατρείο, έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό.
• Οι αστυνομικές αρχές και η ιατροδικαστική υπηρεσία διενεργούν έρευνα για να διαλευκάνουν τις ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη το περιστατικό.
• Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση αποτελεί μια εξειδικευμένη διαδικασία αφαίρεσης παθογόνων ουσιών από το αίμα, η οποία απαιτεί αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας και οργανωμένο ιατρικό περιβάλλον.
• Η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως σε νοσοκομεία με εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλο εξοπλισμό, καθώς ενέχει κινδύνους όπως αρρυθμίες, αλλεργικές αντιδράσεις ή αιμορραγικές επιπλοκές.

Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη έχει προκαλέσει θλίψη στο πανελλήνιο αλλά και πολλά ερωτηματικά σχετικά με τις αιτίες που προκάλεσαν την καρδιακή ανακοπή, που έκοψε το νήμα της ζωής του.

Ο δημοφιλής τραγουδιστής, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, βρισκόταν σε ιδιωτικό ιατρείο προκειμένου να υποβληθεί σε πλασμαφαίρεση, μια βιολογική θεραπεία, η οποία μεταξύ άλλων δρα άμεσα, αφαιρώντας παθογόνες ουσίες και τοξίνες από την κυκλοφορία του αίματος μέσα σε ώρες, σύμφωνα με τους ειδικούς. Στη συγκεκριμένη θεραπεία υποβάλλονται ασθενείς με σοβαρά αιματολογικά, νευρολογικά και νεφρολογικά νοσήματα. Για το λόγο αυτό απαιτείται οργανωμένη μονάδα αφαίρεσης ή αιμοδοσίας με εξειδικευμένο προσωπικό, κατάλληλο εξοπλισμό και πρωτόκολλα αντιμετώπισης επιπλοκών. Συνήθως πραγματοποιείται σε νοσοκομεία που διαθέτουν όλο τον τεχνολογικό εξοπλισμό και το εξειδικευμένο προσωπικό και την τεχνογνωσία που απαιτείται.

Τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έχασε τη ζωή του ο αγαπημένος τραγουδιστής, θα τις διαλευκάνουν οι αστυνομικές αρχές και η ιατροδικαστική έκθεση που είναι σε πλήρη εξέλιξη.

Αναφορικά με τη μέθοδο της πλασμαφαίρεσης, ο Αιματολόγος Κωνσταντίνος Γιάννακας και ο Θάνος Δημόπουλος Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής από τη Θεραπευτική Κλινική, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης μας εξηγούν τι είναι, σε ποιες περιπτώσεις εφαρμόζεται και ποιες είναι οι παρενέργειες της.

Τι είναι η θεραπευτική πλασμαφαίρεση;

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση (therapeutic plasma exchange – TPE) είναι μια διαδικασία αφαίρεσης — δηλαδή τεχνική κατά την οποία το αίμα του ασθενούς περνά μέσα από ειδική συσκευή που διαχωρίζει και αφαιρεί το πλάσμα, ενώ τα κυτταρικά στοιχεία (ερυθρά, λευκά, αιμοπετάλια) επιστρέφουν στον οργανισμό. Το αφαιρούμενο πλάσμα αντικαθίσταται με υγρό αντικατάστασης — συνήθως αλβουμίνη 5% ή/και φυσιολογικό ορό, και σε ειδικές περιπτώσεις φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα.

Ο στόχος είναι διττός: από τη μια η αφαίρεση παθογόνων παραγόντων που κυκλοφορούν στο πλάσμα (πχ αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, κρυοσφαιρίνες, παθολογικές πρωτεΐνες, τοξίνες και λιπίδια) και από την άλλη, σε ορισμένες νόσους, αναπλήρωση παραγόντων μέσω του υγρού αντικατάστασης, όπως εξηγούν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ Κωνσταντίνος Γιάννακας και Θάνος Δημόπουλος.

Διαδικασία πλασμαφαίρεσης

• Αγγειακή πρόσβαση : μέσω δύο περιφερικών φλεβικών καθετήρων (ένας αφαίρεσης, ένας επαναχορήγησης) ή — σε ασθενείς με δύσκολα φλεβικά δίκτυα ή ανάγκη πολλαπλών συνεδριών — μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα διπλού αυλού.
• Διαχωρισμός του αίματος : το αίμα οδηγείται στη συσκευή, όπου γίνεται ο διαχωρισμός με φυγοκέντρηση ή μεμβρανική διήθηση. Αντιπηκτική αγωγή με κιτρικά άλατα αποτρέπει την πήξη στο κύκλωμα.
• Όγκος ανταλλαγής: τυπικά ανταλλάσσεται 1 – 1,5 όγκος πλάσματος ανά συνεδρία (περίπου 3–4 λίτρα σε ενήλικα), με διάρκεια συνήθως 1,5 έως 3 ώρες.
• Αριθμός συνεδριών: εξαρτάται από την ένδειξη — συνήθως 5–7 συνεδρίες, καθημερινά ή ανά δεύτερη ημέρα. Κατά τη διάρκεια, ο ασθενής παρακολουθείται συνεχώς ως προς τα ζωτικά σημεία, την ισορροπία υγρών και τα πρώιμα σημεία ανεπιθύμητων ενεργειών.

Ενδείξεις πλασμαφαίρεσης

Οι ενδείξεις κατηγοριοποιούνται διεθνώς και στις πιο πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες (2023) καταγράφονται 166 ενδείξεις, ταξινομημένες σε τέσσερις κατηγορίες: Κατηγορία I (θεραπεία πρώτης γραμμής), II (δεύτερης γραμμής/υποστηρικτική), III (βέλτιστος ρόλος μη καθορισμένος, απόφαση εξατομικευμένη) και IV (αντενδείκνυται ή αναποτελεσματική).

Στις Κατηγορίες I–II περιλαμβάνονται ενδεικτικά:

• Αιματολογικά νοσήματα: θρομβωτική θρομβοκυτταραιμική πορφύρα (TTP) — θεραπεία πρώτης γραμμής, όπου η ανταλλαγή αφαιρεί τα αυτοαντισώματα κατά της ADAMTS13 και αναπληρώνει το ελλιπές ένζυμο καθώς και σύνδρομο υπεργλοιότητας (π.χ. σε μακροσφαιριναιμία Waldenström, μυέλωμα) · σύνδρομο Goodpasture · δρεπανοκυτταρική νόσος (οξέα σύνδρομα).
• Νευρολογικά νοσήματα: μυασθένεια gravis (κρίση και προεγχειρητική προετοιμασία), σύνδρομο Guillain-Barré — μία από τις δύο αποδεδειγμένα αποτελεσματικές θεραπείες μαζί με την IVIG, χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυνευροπάθεια (CIDP), οξείες υποτροπές σκλήρυνσης κατά πλάκας άνευ ανταπόκρισης σε κορτικοστεροειδή.
• Νεφρολογικά / αγγειιτιδικά: ταχέως προϊούσα σπειραματονεφρίτιδα με αντισώματα ANCA, άτυπο αιμολυτικό-ουραιμικό σύνδρομο (επιλεγμένα).
• Μεταμοσχεύσεις: απώθηση με αντίσωμα (AMR) και απευαισθητοποίηση πριν από μεταμόσχευση με ασυμβατότητα ABO ή υψηλά αντισώματα HLA.
• Λοιπά: οξεία ηπατική ανεπάρκεια (ως γέφυρα προς μεταμόσχευση), οικογενής υπερχοληστερολαιμία, υπερτριγλυκεριδαιμική παγκρεατίτιδα

Υπό ποιες συνθήκες ασφαλείας πρέπει να γίνεται

Η πλασμαφαίρεση θεωρείται γενικά ασφαλής διαδικασία, αλλά απαιτεί αυστηρές προϋποθέσεις:

Οργανωμένη μονάδα αφαίρεσης ή αιμοδοσίας με εξειδικευμένο προσωπικό, κατάλληλο εξοπλισμό και πρωτόκολλα αντιμετώπισης επιπλοκών.

Προεγχειρητικός έλεγχος: πλήρης αιματολογικός και βιοχημικός έλεγχος (αιματοκρίτης, αιμοπετάλια, ηλεκτρολύτες — ιδίως ασβέστιο, λόγω κιτρικών), πηκτικοί έλεγχοι, αξιολόγηση αγγειακής πρόσβασης και καρδιοαναπνευστικής κατάστασης.

Συνεχής παρακολούθηση κατά τη συνεδρία: αρτηριακή πίεση, καρδιακός ρυθμός, οξυγόνο, ισοζύγιο υγρών.

Στείρα τεχνική και ορθή διαχείριση του κεντρικού καθετήρα για αποφυγή λοιμώξεων και θρομβώσεων.

Ενήμερη συγκατάθεση του ασθενούς.

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες

Παροδικές: αντίδραση στα κιτρικά (μυρμηγκιάσματα, μυϊκές κράμπες, υποασβεστιαιμία), πτώση αρτηριακής πίεσης, κόπωση μετά τη συνεδρία, αιμάτωμα στο σημείο παρακέντησης.

Σπανιότερες αλλά σοβαρότερες: αλλεργικές/αναφυλακτικές αντιδράσεις (ιδίως με χρήση πλάσματος), λοίμωξη καθετήρα, αιμορραγία, αρρυθμίες.

Σημειώνεται ότι μετά από κάθε συνεδρία αφαιρούνται και παράγοντες πήξης και ανοσοσφαιρίνες, γεγονός που επιβάλλει προσοχή σε αιμορραγικό κίνδυνο και κίνδυνο λοιμώξεων.

Γιατί παραμένει αναντικατάστατη;

Παρά την έκρηξη των στοχευμένων βιολογικών θεραπειών, η πλασμαφαίρεση διατηρεί μοναδικό ρόλο: δρα άμεσα, αφαιρώντας παθογόνες ουσίες από την κυκλοφορία μέσα σε ώρες — κάτι καθοριστικό σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπως η TTP, η μυασθενική κρίση και το σύνδρομο υπεργλοιότητας. Η συστηματική ενσωμάτωσή της στις διεθνείς οδηγίες και η συνεχής ενημέρωση των ενδείξεών της την καθιστούν θεμέλιο της σύγχρονης μεταγγισιοθεραπείας και της κλινικής ανοσολογίας.

Διαβάστε επίσης:

ΠΣΦ για την επιστροφή στα θρανία με Υγεία: Σχολική τσάντα, εργονομία στο θρανίο, οθόνες, κίνηση- Τι πρέπει να προσέχουν γονείς και μαθητές

Ο απολογισμός της ΟΕΝΓΕ για τη ΔΕΘ: «Άνθρακας ο θησαυρός»

Ελληνική μελέτη: Περισσότερα μικροπλαστικά σε ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.