Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Ώρα αποφάσεων για τον GSI – Η NAVTEX, τα €25 εκατ. και το βλέμμα στην Τουρκία

Από τις διαβεβαιώσεις και τις πολιτικές δηλώσεις, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου περνά πλέον στη δύσκολη φάση των κινήσεων στο πεδίο, με Αθήνα και Λευκωσία να στέλνουν τα τελευταία εικοσιτετράωρα σαφή μηνύματα ότι το έργο του Great Sea Interconnector (GSI) προχωρά.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς επίκειται η έκδοση NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών και την πόντιση του καλωδίου, ενώ η νέα παρέμβαση του Κύπριου Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη δείχνει ότι επιχειρείται να κλείσει και η οικονομική εκκρεμότητα με τη συμμετοχή της Λευκωσίας.

Οι συνεχείς διαβουλεύσεις ανάμεσα σε Κυριάκο Μητσοτάκη, Νίκο Χριστοδουλίδη και Εμανουέλ Μακρόν φαίνεται ότι έχουν παίξει το ρόλο τους για τις τελευταίες εξελίξεις.

Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει εκτός Αθήνας και Λευκωσίας: πώς θα αντιδράσει η Τουρκία όταν οι σχεδιασμοί περάσουν από τις ανακοινώσεις στη θάλασσα.

Η NAVTEX ξεκλειδώνει και τα 25 εκατ. ευρώ της Κύπρου

Η τελευταία εξέλιξη ήρθε από τον Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος αποκάλυψε ότι έχει συμφωνήσει με τον Κυριάκο Μητσοτάκη η Κυπριακή Δημοκρατία να καταβάλει τα 25 εκατ. ευρώ που αντιστοιχούν στη συμφωνημένη συνεισφορά της, μόλις εκδοθεί η NAVTEX για τη συνέχιση των ερευνών και την πόντιση του καλωδίου.

Ο Κύπριος Πρόεδρος επιχείρησε παράλληλα να κλείσει τη συζήτηση περί τριβών Αθήνας και Λευκωσίας, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν υπάρχει κανένα σημείο τριβής με την Ελλάδα», ενώ κάλυψε και τον υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό για τις επιφυλάξεις που είχε εκφράσει σχετικά με τη βιωσιμότητα του έργου.

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται να ενισχύσουν την εικόνα επανεκκίνησης του GSI, η οποία είχε διαμορφωθεί μετά την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο και την πολιτική στήριξη που έχει προσφέρει το Παρίσι.

Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, οι ερευνητικές και κατασκευαστικές διαδικασίες αναμένεται να επανεκκινήσουν μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με το πρώτο και πλέον ώριμο τμήμα να είναι αυτό μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Για τις νέες υποθαλάσσιες βυθομετρήσεις αναμένεται η έκδοση NAVTEX τόσο από τις ελληνικές όσο και από τις κυπριακές Αρχές, κάτι που αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς Αθήνα και Λευκωσία εμφανίζονται αποφασισμένες να κινηθούν συντονισμένα.

Υπάρχει, όμως, ακόμη ένα στοιχείο που δείχνει ότι οι προετοιμασίες περνούν πλέον σε πρακτικό επίπεδο: έχουν εκδοθεί έξι επείγουσες NOTAM, με τις οποίες δημιουργούνται Προσωρινά Απαγορευμένες Περιοχές για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτικών και ψυχαγωγικών drones σε Κάρπαθο, Κάσο, Σαρία, Αρμαθιά και γύρω νησίδες. Τα μέτρα τίθενται σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου έως τις 31 Οκτωβρίου, χρονικό διάστημα που συμπίπτει με την προετοιμασία για την επιστροφή των ερευνητικών σκαφών στην περιοχή.

Το ερώτημα Ανδρουλάκη για το χρονοδιάγραμμα

Οι νέες κινήσεις αποκτούν πρόσθετο πολιτικό ενδιαφέρον μετά και την παρέμβαση του Νίκου Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ζήτησε από τον πρωθυπουργό να παρουσιάσει σαφές και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του έργου, επιμένοντας ότι οι πολιτικές διαβεβαιώσεις δεν αρκούν.

Το αίτημα έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς, παρά τη νέα κινητικότητα, το χρονοδιάγραμμα του GSI έχει ήδη μετακινηθεί σημαντικά. Ενώ ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ολοκλήρωση έως το 2029, οι νεότερες εκτιμήσεις τοποθετούν την πλήρη παράδοση και εμπορική λειτουργία της διασύνδεσης περίπου στα τέλη του 2031.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προηγουμένως διαβεβαιώσει από τη ΔΕΘ ότι οι διαδικασίες θα επανεκκινήσουν μέσα στους επόμενους μήνες, προβάλλοντας ως καθοριστική εξέλιξη τη γαλλική συμμετοχή. Πλέον, όμως, η συζήτηση μεταφέρεται αναγκαστικά από το «εάν» στο «πότε» και κυρίως στο «πώς» θα προχωρήσουν οι έρευνες.

Το δύσκολο τεστ είναι η αντίδραση της Τουρκίας

Και εδώ βρίσκεται το πλέον κρίσιμο σημείο. Η πραγματική δοκιμασία για την επανεκκίνηση του έργου θα έρθει όταν τα ερευνητικά σκάφη επιστρέψουν στην περιοχή και αρχίσουν να κινούνται στα σημεία όπου η Τουρκία έχει στο παρελθόν προβάλει παράνομες διεκδικήσεις.

Η εμπειρία του 2024 παραμένει νωπή. Τότε, κατά τις έρευνες ανατολικά της Κάσου, η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε προκαλέσει σοβαρή ένταση και τελικά διακοπή των εργασιών. Η Άγκυρα εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι τμήματα της σχεδιαζόμενης διαδρομής του καλωδίου βρίσκονται σε περιοχές της δικής της υφαλοκρηπίδας, επικαλούμενη μεταξύ άλλων και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο Αθήνα και Λευκωσία απορρίπτουν ως παράνομο.

Γι’ αυτό και η έκδοση της NAVTEX θα αποτελέσει το πρώτο πραγματικό τεστ. Θα αποκαλύψει εάν η Τουρκία θα περιοριστεί σε διπλωματικές αντιδράσεις και δικές της αναγγελίες ή εάν θα επιχειρήσει εκ νέου να μεταφέρει την αντιπαράθεση στο πεδίο.

Αυτή τη φορά υπάρχει, πάντως, μία σημαντική διαφοροποίηση: ο γαλλικός παράγοντας βρίσκεται πλέον μέσα στο έργο. Η είσοδος της Meridiam, σε συνδυασμό με την πολιτική στήριξη του Εμανουέλ Μακρόν, προσδίδει στον GSI σαφώς ισχυρότερη ευρωπαϊκή και γεωπολιτική διάσταση.

Αθήνα και Λευκωσία δείχνουν έτσι αποφασισμένες να βάλουν ξανά μπροστά ένα έργο που έχει περάσει από καθυστερήσεις, οικονομικές αμφισβητήσεις και γεωπολιτικές εμπλοκές. Η αντίστροφη μέτρηση για την επιστροφή στη θάλασσα φαίνεται να έχει αρχίσει. Το πραγματικό στοίχημα, όμως, δεν είναι πλέον οι δηλώσεις προθέσεων. Είναι να εκδοθούν οι NAVTEX, να επιστρέψουν τα πλοία και οι έρευνες να πραγματοποιηθούν κανονικά. Και μέχρι να συμβεί αυτό, το βλέμμα Αθήνας και Λευκωσίας θα παραμένει αναπόφευκτα στραμμένο προς την Άγκυρα.

Διαβάστε επίσης:

Σπύρος Χαλβατζής: Την Τρίτη η πολιτική κηδεία – Το «αντίο» του ΚΚΕ

Ζωή Κωνσταντοπούλου: Να μη συσκοτισθεί ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη και να μη συγκαλυφθούν οι ευθύνες κανενός

Αυλωνίτης: «Υπάρχει συζήτηση με το ΠΑΣΟΚ» – Προαναγγέλλει κοινές ανακοινώσεις, καταγγέλλει «δολοφονία χαρακτήρων»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.