Ο χειμώνας έρχεται με άγριες διαθέσεις: Πετρέλαιο, καύσιμα και ρεύμα ανάβουν φωτιές στα νοικοκυριά

Ο χειμώνας δεν έχει ακόμη φανεί, αλλά ο ενεργειακός λογαριασμός του έχει αρχίσει ήδη να γράφεται. Και εάν η σημερινή εικόνα στις διεθνείς αγορές διατηρηθεί τις επόμενες εβδομάδες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωπα με έναν από τους δυσκολότερους ενεργειακά χειμώνες των τελευταίων ετών.

Το πρώτο καμπανάκι έρχεται από το πετρέλαιο. Το Brent κινείται πλέον στην περιοχή των 108 δολαρίων το βαρέλι, έχοντας επιστρέψει σε επίπεδα που πριν από μερικούς μήνες θα θεωρούνταν ακραία. Μόνο σήμερα καταγράφηκε νέα άνοδος σχεδόν 3 δολαρίων, καθώς η αγορά προσπαθεί να τιμολογήσει έναν ολοένα μεγαλύτερο γεωπολιτικό κίνδυνο. Και το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο τι συμβαίνει στα Στενά του Ορμούζ.

Νέα προβλήματα στις εξαγωγικές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας και διακοπές παραγωγής στη Λιβύη προσθέτουν ακόμη μεγαλύτερη νευρικότητα σε μια αγορά που ήδη λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας. Οι φόβοι για την προσφορά έχουν ενταθεί και ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν πλέον το Brent να κινηθεί πάνω από τα 120 δολάρια, ακόμη και προς τα 130 δολάρια, εάν οι διαταραχές συνεχιστούν. Και τότε ο λογαριασμός αλλάζει δραματικά.

Η φωτιά περνάει στην αντλία

Για την Ελλάδα, η διεθνής ενεργειακή αναταραχή δεν αποτελεί μακρινό πρόβλημα. Οι πρώτες συνέπειες βρίσκονται ήδη στα πρατήρια. Η άνοδος του αργού περνά σταδιακά στις τιμές της βενζίνης και του diesel, με την αμόλυβδη να έχει ήδη ξεπεράσει σε αρκετές περιοχές τα 2 ευρώ το λίτρο και στα νησιά να καταγράφονται ακόμη υψηλότερες τιμές.

Το diesel αποτελεί ακόμη μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας. Η διεθνής αγορά των διυλισμένων προϊόντων βρίσκεται υπό έντονη πίεση, γεγονός που σημαίνει ότι η άνοδος στην τελική τιμή δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το πόσο κοστίζει ένα βαρέλι αργού πετρελαίου.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ελληνική οικονομία. Το diesel δεν αφορά μόνο τον οδηγό που γεμίζει το αυτοκίνητό του. Μπαίνει στις μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στη γεωργία και σε μεγάλο μέρος της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Κάθε νέα αύξηση επομένως αρχίζει να μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος των προϊόντων. Και κάπου εκεί η ενεργειακή κρίση συναντά ξανά την ακρίβεια.

Ο μεγάλος φόβος λέγεται πετρέλαιο θέρμανσης

Το πραγματικό τεστ, όμως, βρίσκεται μερικές εβδομάδες μπροστά. Η αγορά περιμένει πλέον με ιδιαίτερη ανησυχία την έναρξη της περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης τον Οκτώβριο. Με το Brent πάνω από τα 100 δολάρια, κανείς δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένο ότι η εκκίνηση θα γίνει σε τιμές που μπορούν εύκολα να απορροφήσουν τα οικογενειακά εισοδήματα. Εάν μάλιστα το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα σημερινά επίπεδα ή κινηθεί προς τα δυσμενέστερα σενάρια των 120–130 δολαρίων, η πίεση θα είναι πολύ μεγαλύτερη.

Για ένα νοικοκυριό που χρειάζεται εκατοντάδες λίτρα για να γεμίσει τη δεξαμενή του, ακόμη και μερικά λεπτά επιπλέον ανά λίτρο μεταφράζονται σε δεκάδες ή εκατοντάδες ευρώ πρόσθετου κόστους μέσα στον χειμώνα. Και αυτή τη φορά το πρόβλημα δεν σταματά στο πετρέλαιο.

Το ενεργειακό ντόμινο

Οι διεθνείς αναταράξεις επηρεάζουν ταυτόχρονα φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, δημιουργώντας ένα ενεργειακό ντόμινο που μπορεί να περάσει στους λογαριασμούς τους επόμενους μήνες. Αυτό είναι και το δυσμενέστερο σενάριο για τα νοικοκυριά: να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσουν μόνο ακριβότερη μετακίνηση ή θέρμανση, αλλά ένα γενικευμένο κύμα ενεργειακών ανατιμήσεων. Για τις επιχειρήσεις η εξίσωση γίνεται ακόμη δυσκολότερη. Υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, καυσίμων και μεταφορών σημαίνει πίεση στα περιθώρια κέρδους και, αργά ή γρήγορα, μέρος αυτής της επιβάρυνσης κινδυνεύει να περάσει στις τελικές τιμές.

Τα 130 δολάρια αλλάζουν τα πάντα

Το σενάριο των 130 δολαρίων δεν αποτελεί σήμερα τη βασική πρόβλεψη. Είναι όμως ένα ενδεχόμενο που συζητείται πλέον ανοιχτά στην αγορά εάν παραταθούν οι σοβαρές διαταραχές στην προσφορά. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να σημάνει συναγερμό. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ήδη προειδοποιήσει για σημαντική μείωση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου το 2026 λόγω των συνεχιζόμενων προβλημάτων στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο.

Όσο η γεωπολιτική ένταση παραμένει, κάθε νέα επίθεση σε πετρελαϊκή εγκατάσταση, κάθε πρόβλημα σε αγωγό και κάθε περιορισμός στις θαλάσσιες μεταφορές μπορεί να προκαλέσει νέο άλμα στις τιμές. Και ο χρόνος για την Ελλάδα δεν είναι καθόλου βολικός. Ο Οκτώβριος πλησιάζει, οι ανάγκες για θέρμανση θα αρχίσουν να αυξάνονται και τα νοικοκυριά προέρχονται ήδη από μια μακρά περίοδο υψηλού κόστους ζωής.Ο χειμώνας, επομένως, μπορεί να μην έχει έρθει ακόμη ημερολογιακά. Στις αγορές ενέργειας όμως έχει ήδη αρχίσει να δείχνει τα δόντια του.

Διαβάστε επίσης

Επιστροφή ενοικίου: Αντίστροφη μέτρηση για διορθώσεις στην ΑΑΔΕ – Οι παγίδες που κόβουν την ενίσχυση

Φοιτητική στέγη: Ενοίκια φωτιά, 610 ευρώ για 19 τετραγωνικά και ελάχιστες δημόσιες εστίες

Ενεργειακός Αρμαγεδδών προ των πυλών: Φωτιά σε καύσιμα, φυσικό αέριο και ηλεκτρικό ρεύμα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.