Γροιλανδία: Συμφωνία ΗΠΑ-Δανίας για «μόνιμο» ρόλο στην ασφάλεια – Νέες βάσεις, φρένο σε Κίνα και Ρωσία

Μια νέα συμφωνία για την ασφάλεια της Γροιλανδίας και της Αρκτικής, η οποία ανοίγει τον δρόμο για σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι η Ουάσινγκτον αποκτά «μόνιμο έλεγχο» σε ζητήματα ασφαλείας, ενώ Δανία και Γροιλανδία ξεκαθαρίζουν ότι η συμφωνία αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας, καθώς και το δικαίωμα των Γροιλανδών στην αυτοδιάθεση. Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και στη συνέχεια να περάσει από τις προβλεπόμενες κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

Τραμπ: «Για πάντα» δυνατότητα δράσης στη Γροιλανδία

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «κατέληξαν σε συμφωνία με το Βασίλειο της Δανίας και τη Γροιλανδία», η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, παρέχει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο της ασφάλειας και όλων των άλλων αναγκών στη Γροιλανδία».

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η συμφωνία αντιμετωπίζει «όλες» τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον, ενώ ισχυρίστηκε ότι δεν θα συνεπάγεται κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Με δική μου εντολή, συνεργαστήκαμε με εκπροσώπους της Δανίας και της Γροιλανδίας ώστε να διασφαλίσουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έχουν για πάντα την πλήρη δυνατότητα να κάνουν ό,τι είναι απαραίτητο στη Γροιλανδία, προκειμένου να εξασφαλίσουν και να υπερασπιστούν την ασφάλεια της Γροιλανδίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής», ανέφερε.

Ο Τραμπ έκανε λόγο για μία συμφωνία «απεριόριστης διάρκειας», την οποία χαρακτήρισε «σημαντική, ιστορική και ξεχωριστή» για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Θα ξεκινήσουμε άμεσα μεγάλη στρατιωτική παρουσία»

Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, η Ουάσινγκτον θα αρχίσει άμεσα να προετοιμάζει την ανάπτυξη μεγαλύτερης στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.

«Θα ξεκινήσουμε άμεσα τη διαδικασία ανάπτυξης μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας στο κατάλληλο σημείο της Γροιλανδίας, καθώς υπάρχουν πολλά τέτοια σημεία», ανέφερε.

Παράλληλα, έκανε λόγο για συνεργασία με τους κατοίκους του νησιού στην ανάπτυξη και κατασκευή υποδομών, χαρακτηρίζοντας τη λύση επωφελή για τις ΗΠΑ, τη Δανία, τη Γροιλανδία και τους συμμάχους τους.

Αμερικανός αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ μόνιμη πρόσβαση και δικαιώματα υπερπτήσεων, ενώ επιτρέπει την αύξηση του αριθμού των αμερικανικών βάσεων «ανάλογα με τις ανάγκες».

Μπλόκο σε στρατιωτική παρουσία Κίνας και Ρωσίας

Ένας από τους βασικούς άξονες της συμφωνίας αφορά τον περιορισμό της παρουσίας ανταγωνιστικών προς τις ΗΠΑ δυνάμεων στην Αρκτική.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι κανένας αντίπαλος της Ουάσινγκτον δεν θα μπορεί να δημιουργήσει στρατιωτική βάση, να διατηρεί στρατιωτική παρουσία ή να πραγματοποιεί ευαίσθητες επενδύσεις στη Γροιλανδία χωρίς αμερικανική έγκριση.

Από την πλευρά του, αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διευκρίνισε ότι υπάρχουν μηχανισμοί οι οποίοι αποσκοπούν στο να εμποδίσουν την Κίνα και τη Ρωσία να αποκτήσουν βάσεις ή να αναπτύξουν στρατεύματα, καθώς και να περιορίσουν επενδύσεις αντιπάλων σε ευαίσθητους τομείς. Άλλες πληροφορίες για το περιεχόμενο της συμφωνίας κάνουν λόγο γενικότερα για απαγόρευση στρατιωτικών βάσεων χωρών που δεν ανήκουν στο ΝΑΤΟ.

Ο Τραμπ σημείωσε ακόμη ότι επί περισσότερο από έναν αιώνα Αμερικανοί πρόεδροι αναγνώριζαν τη στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας, υποστηρίζοντας ότι ο ίδιος είναι εκείνος που «αντιμετώπισε οριστικά και αποφασιστικά» το ζήτημα.

Δανία: «Αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα»

Η εικόνα που δίνει η Κοπεγχάγη είναι πιο προσεκτική από εκείνη του Αμερικανού προέδρου.

Σε επίσημη ανακοίνωση της δανικής κυβέρνησης αναφέρεται ότι Δανία, Γροιλανδία και Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να υπογράψουν την επόμενη εβδομάδα συμφωνία για την ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική και στον Βόρειο Ατλαντικό, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών. Μετά την υπογραφή της, θα απαιτηθούν οι αναγκαίες εθνικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες για να τεθεί σε ισχύ.

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν χαιρέτισε την προοπτική της συμφωνίας, τονίζοντας ότι ενισχύει την κοινή ασφάλεια στην περιοχή και είναι θετική για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το πλαίσιο «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».

Νίλσεν: Ενισχύεται η ασφάλεια της Γροιλανδίας

Θετικά τοποθετήθηκε και ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν.

Όπως ανέφερε, η συμφωνία «διασφαλίζει και ενισχύει την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του Βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας», ενώ παράλληλα αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση της στη διεθνή συνεργασία.

Η διατύπωση των δύο κυβερνήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς καθιστά σαφές ότι η συμφωνία αφορά την ασφάλεια και τη στρατιωτική συνεργασία και δεν συνιστά μεταβίβαση της κυριαρχίας της Γροιλανδίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το κρίσιμο ερώτημα για τη συμφωνία του 1951

Μέχρι να δοθεί στη δημοσιότητα το πλήρες κείμενο της νέας συμφωνίας, παραμένει ασαφές πόσο διαφοροποιείται στην πράξη από το υφιστάμενο πλαίσιο αμερικανοδανικής αμυντικής συνεργασίας.

Οι ΗΠΑ διαθέτουν στρατιωτικά δικαιώματα στη Γροιλανδία ήδη από τη συμφωνία του 1951, η οποία υπογράφηκε στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και δημιούργησε, μεταξύ άλλων, τη ζώνη άμυνας της τότε βάσης Θούλη. Η συμφωνία τροποποιήθηκε το 2004, ενισχύοντας μεταξύ άλλων τον ρόλο των αρχών της Γροιλανδίας στις διαβουλεύσεις για σημαντικές αλλαγές στις αμερικανικές στρατιωτικές δραστηριότητες.

Το παλαιότερο πλαίσιο παρείχε ήδη στην Ουάσινγκτον ευρείες δυνατότητες στρατιωτικής ανάπτυξης. Γι’ αυτό και η ακριβής πρόσθετη έκταση των νέων αμερικανικών δικαιωμάτων θα αποσαφηνιστεί όταν δημοσιοποιηθεί το τελικό κείμενο.

Η βάση Πιτουφίκ και η αμερικανική παρουσία

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν ήδη μόνιμη στρατιωτική παρουσία στο νησί μέσω της Pituffik Space Base, της πρώην Thule Air Base, στο βορειοδυτικό άκρο της Γροιλανδίας.

Πρόκειται για τη βορειότερη εγκατάσταση του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας και έχει κρίσιμο ρόλο στην έγκαιρη προειδοποίηση για βαλλιστικούς πυραύλους, στην πυραυλική άμυνα και στην επιτήρηση του Διαστήματος.

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία τοποθετούν τον αριθμό των μονίμως αναπτυγμένων Αμερικανών στρατιωτικών περίπου στους 130-150, πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου.

Η νέα συμφωνία μπορεί πλέον να οδηγήσει σε περισσότερες εγκαταστάσεις και μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία, εφόσον οι ΗΠΑ κρίνουν ότι αυτό απαιτείται για τις ανάγκες ασφαλείας.

Ο «Golden Dome» και η στρατηγική σημασία του νησιού

Η Γροιλανδία αποτελεί εδώ και χρόνια κομβικό σημείο στον αμερικανικό σχεδιασμό για την άμυνα της Βόρειας Αμερικής, λόγω της γεωγραφικής θέσης της ανάμεσα στην Αρκτική και τον βόρειο Ατλαντικό.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα συνδέσει το νησί με το σχέδιό του για τον «Golden Dome», το φιλόδοξο αμερικανικό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας που προορίζεται για την αντιμετώπιση απειλών, μεταξύ άλλων, από τη Ρωσία και την Κίνα.

Πριν από την ανακοίνωση της συμφωνίας, πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι οι δύο πλευρές συζητούσαν ρυθμίσεις που θα επέτρεπαν την αξιοποίηση εδάφους της Γροιλανδίας για τις ανάγκες του «Golden Dome», καθώς και μέτρα περιορισμού της κινεζικής επιρροής. Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί εάν και με ποια ακριβώς μορφή οι προβλέψεις αυτές περιλαμβάνονται στο τελικό κείμενο.

Από την πρόταση «αγοράς» στη συμφωνία ασφαλείας

Ο Τραμπ είχε επανειλημμένα δηλώσει ότι η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την αμερικανική εθνική ασφάλεια και είχε επιδιώξει την απόκτησή της από τις ΗΠΑ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις τόσο στην Κοπεγχάγη όσο και στο ίδιο το νησί.

Δανία και Γροιλανδία είχαν απορρίψει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο πώλησης του εδάφους. Η νέα συμφωνία μεταφέρει πλέον το επίκεντρο από το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική και στρατηγική παρουσία, χωρίς, σύμφωνα με την επίσημη θέση της Κοπεγχάγης και του Νουούκ, να αλλάζει το καθεστώς κυριαρχίας.

Γιατί η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο

Η Γροιλανδία είναι αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας και η θέση της την καθιστά ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σημεία της Αρκτικής.

Η περιοχή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία καθώς αυξάνεται ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων στην Αρκτική, ενώ παράλληλα το νησί διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο.

Ειδικότερα, η Γεωλογική Υπηρεσία Δανίας και Γροιλανδίας έχει καταγράψει μεγάλα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων πρώτων υλών, οι οποίες είναι απαραίτητες για τεχνολογίες που συνδέονται με την ψηφιακή και πράσινη οικονομία.

Σε αυτό το πλαίσιο, η νέα συμφωνία επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο για την αμερικανική παρουσία και την ασφάλεια στην περιοχή, την ώρα που ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα εντείνουν τον στρατηγικό ανταγωνισμό τους στην Αρκτική.

Διαβάστε επίσης:

Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair ζήτησε συγγνώμη επειδή συνέκρινε τις ανταγωνίστριες εταιρείες με «βιαστές»

ΗΠΑ: Αθώος δηλώνει ο πράκτορας της ICE που πυροβόλησε έναν μετανάστη και ισχυρίστηκε στο FBI ότι το θύμα του επιτέθηκε

Washington Post: Στον πόλεμο με το Ιράν έχουν σκοτωθεί περισσότεροι Αμερικανοί από όσους παραδέχεται το Πεντάγωνο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.