Καρκίνος στο πάγκρεας: Οι νεότερες εξελίξεις για την αντιμετώπιση της ύπουλης και επιθετικής νόσου

Takeaways by to pontiki AI

• Ο καρκίνος του παγκρέατος αποτελεί μια επιθετική νόσο, ωστόσο η σύγχρονη ογκολογία εισάγει πλέον εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπισή της.
• Η έγκριση του φαρμάκου daraxonrasib προσφέρει μια νέα στοχευμένη επιλογή για ασθενείς με μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα που φέρουν μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS.
• Παράλληλα, οι εξελίξεις στην τοπική ακτινοθεραπεία και τους συνδυασμούς ανοσοθεραπείας βελτιώνουν την επιβίωση σε ασθενείς με ανεγχείρητους όγκους, επιτρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις τη χειρουργική επέμβαση.
• Η ενσωμάτωση αυτών των μοριακών δεδομένων στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες σηματοδοτεί τη σταδιακή μετάβαση από τη γενικευμένη χημειοθεραπεία σε μια πιο ακριβή, εξατομικευμένη αντιμετώπιση του νοσήματος.

Mία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης Ογκολογίας είναι ο καρκίνος του παγκρέατος καθώς η επιθετική βιολογική συμπεριφορά του, η συχνά καθυστερημένη διάγνωση και η σχετικά περιορισμένη αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών, έχουν στις περισσότερες περιπτώσεις δυσμενή πρόγνωση.

Τα τελευταία δεδομένα, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι το θεραπευτικό τοπίο αρχίζει σταδιακά να μεταβάλλεται. Η δυνατότητα άμεσης στόχευσης της πρωτεΐνης RAS, η εντατικοποίηση της τοπικής θεραπείας και η διερεύνηση νέων συνδυασμών με ανοσοθεραπεία δημιουργούν ένα διαφορετικό πλαίσιο αντιμετώπισης μιας νόσου που για πολλά χρόνια βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στη χημειοθεραπεία.

Τα νέα φάρμακα

Στο επίκεντρο των πρόσφατων εξελίξεων βρίσκεται το daraxonrasib (Rasonque), ένας νέος αναστολέας RAS (ON), σχεδιασμένος να αναστέλλει την ενεργοποιημένη μορφή της πρωτεΐνης RAS και επομένως να παρεμβαίνει σε έναν από τους σημαντικότερους μοριακούς μηχανισμούς που οδηγούν την ανάπτυξη του παγκρεατικού αδενοκαρκινώματος. Οι μεταλλάξεις του γονιδίου KRAS αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου και ανιχνεύονται στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, όπως αναφέρουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ).

Παρά την κεντρική τους σημασία στην καρκινογένεση, οι πρωτεΐνες RAS θεωρούνταν επί δεκαετίες ουσιαστικά μη θεραπευτικοί στόχοι.

Οι μελέτες

Η πρόσφατη έγκριση του daraxonrasib από τον FDA, με βάση τα δεδομένα της μελέτης RASolute 302, για ενήλικες με μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος μετά από τουλάχιστον μία προηγούμενη συστηματική θεραπεία ή για ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για συστηματική αγωγή με συνδυασμούς φαρμάκων, αποτελεί επομένως μία σημαντική εξέλιξη.

Ακολούθησε ταχύτατα η ενσωμάτωσή του στις διεθνείς θεραπευτικές συστάσεις. Η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ιατρικής Ογκολογίας (European Society for Medical Oncology -ESMO) συνέστησε τη χρήση του μετά από πρόοδο σε χημειοθεραπεία σε ασθενείς με RAS G12-mutated νόσο και καλή λειτουργική κατάσταση, ενώ το NCCN το ενέταξε στη συζήτηση των αναδυόμενων θεραπευτικών επιλογών. Η ταχύτητα μετάβασης από τα κλινικά δεδομένα στην κανονιστική έγκριση και στις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι αξιοσημείωτη και αναδεικνύει τη δυναμική της μοριακής στόχευσης του RAS στον καρκίνο του παγκρέατος.

Πρόοδος και στο προχωρημένο, ανεγχείρητο καρκίνο του παγκρέατος

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στον τοπικά προχωρημένο, ανεγχείρητο καρκίνο του παγκρέατος. Στη μελέτη MAIBE διερευνήθηκε η χορήγηση ακτινοθεραπείας με ταυτόχρονη καπεσιταβίνη σε ασθενείς των οποίων οι όγκοι παρέμεναν ανεγχείρητοι λόγω εμπλοκής μεγάλων αγγείων μετά την αρχική συστηματική θεραπεία. Η διετής συνολική επιβίωση έφθασε το 38% στο σύνολο των ασθενών και το 54% μεταξύ εκείνων που, μετά τη θεραπεία, κατέστη δυνατό να οδηγηθούν σε χειρουργική εξαίρεση. Παράλληλα, τα ποσοστά τοπικής εξέλιξης στα δύο έτη περιορίστηκαν στο 11–15%. Το όφελος αυτό συνοδεύτηκε από αξιοσημείωτη τοξικότητα, με όψιμες ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού ≥3 σχετιζόμενες με την ακτινοθεραπεία στο 26,1%, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη αυστηρής επιλογής των ασθενών και εφαρμογής της τεχνικής σε κέντρα με ανάλογη εμπειρία.

Παράλληλα διερευνάται η δυνατότητα συνδυασμού στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας σώματος (SBRT), χημειοθεραπείας και ανοσοθεραπείας. Σε μελέτη φάσης ΙΙ, 22 ασθενείς με οριακά εξαιρέσιμο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο παγκρέατος έλαβαν nab-paclitaxel και gemcitabine μαζί με camrelizumab, με ή χωρίς προηγούμενη SBRT. Συνολικά, έξι ασθενείς οδηγήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση και σε όλους επιτεύχθηκε R0 εκτομή, δηλαδή πλήρης αφαίρεση του όγκου με ελεύθερα μικροσκοπικά όρια. Η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου ήταν 12,5 μήνες στην ομάδα της SBRT έναντι 6,6 μηνών χωρίς SBRT. Δεν καταγράφηκε, ωστόσο, στατιστικά σημαντική βελτίωση της συνολικής επιβίωσης. Λόγω του μικρού αριθμού ασθενών και του μη τυχαιοποιημένου σχεδιασμού, τα αποτελέσματα είναι υποσχόμενα αλλά διερευνητικά και χρειάζονται επιβεβαίωση σε μεγαλύτερες τυχαιοποιημένες μελέτες.

Συμπέρασμα

Σε μία κακοήθεια στην οποία η πρόοδος υπήρξε ιστορικά αργή, τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι ο καρκίνος του παγκρέατος έχει πάψει να αποτελεί μία δύσκολη νόσο. Δείχνουν όμως ότι οι επιστήμονες να διαθέτουν περισσότερους τρόπους να διαχωρίζουμε τους ασθενείς με βάση τη μοριακή βιολογία, την έκταση και τη συμπεριφορά του όγκου τους και να επιλέγουμε θεραπεία με μεγαλύτερη ακρίβεια. Και αυτή η μετάβαση από το «μία θεραπεία για όλους» σε μία πραγματικά εξατομικευμένη ογκολογική προσέγγιση αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη εξέλιξη για το μέλλον της αντιμετώπισης του καρκίνου του παγκρέατος.

Διαβάστε επίσης:

«Κβαντική βιοανάδραση» σε χώρο που παρουσιαζόταν ως ιατρείο, ενέσιμα χωρίς παραστατικά – Τι βρήκαν οι πρώτοι έλεγχοι της Αρχής Διαφάνειας

ΕΣΑμεΑ: Στεγαστική φτώχεια και αναπηρία – Η Ελλάδα στην τελευταία θέση της ΕΕ

ΠΟΕΔΗΝ: Αντιδράσεις για τους τρεις κλάδους νοσηλευτικής αντί για έναν ενιαίο – Τι ζητούν οι νοσηλευτές

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.