Έκρηξη Πλάκα: Ο αγωγός του ’90, ο μετρητής και το διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου στο μικροσκόπιο των αρχών

Ξεκινά από σήμερα ο επόμενος και πλέον κρίσιμος κύκλος της έρευνας για την έκρηξη που μετέτρεψε σε ερείπια το κτίριο στην οδό Λυσικράτους στην Πλάκα, αφήνοντας πίσω της έξι νεκρούς. Μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης στα συντρίμμια και την ανάσυρση και της τελευταίας σορού, το ενδιαφέρον των αρχών περνά πλέον στην αναζήτηση των απαντήσεων για το τι προκάλεσε την έκρηξη και γιατί το παλιό κτίριο κατέρρευσε με τόσο μεγάλη ένταση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου, όπου διέμενε το ηλικιωμένο ζευγάρι. Τα έως τώρα ευρήματα δείχνουν ότι εκεί σημειώθηκε η έκρηξη, με το μεγαλύτερο μέρος της εκτόνωσης να εντοπίζεται στον ίδιο χώρο. Το σενάριο της διαρροής φυσικού αερίου εξετάζεται ως βασική εκδοχή, δεν έχει, όμως, μέχρι στιγμής τεκμηριωθεί εργαστηριακά.

Περίπου δέκα εξειδικευμένοι αξιωματικοί της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού της Πυροσβεστικής, μαζί με τους πραγματογνώμονες που έχουν οριστεί, περνούν από κόσκινο τα ευρήματα. Σωληνώσεις, μετρητής, δομικά υλικά, ίχνη καύσης, παραμορφώσεις και ό,τι απέμεινε από την εγκατάσταση εξετάζονται, με στόχο να ανασυντεθεί η αλληλουχία των γεγονότων από την πρώτη στιγμή της έκρηξης μέχρι την εκδήλωση της φωτιάς και την κατάρρευση.

Ένα από τα στοιχεία που αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα είναι ότι το διαμέρισμα του δεύτερου ορόφου φέρεται να ήταν το μοναδικό στο κτίριο που διέθετε ενεργή σύνδεση φυσικού αερίου. Η παροχή χρησιμοποιούνταν για τις ανάγκες της κουζίνας, του τζακιού και του καυστήρα.

Η παλαιότερη παροχή στον πρώτο όροφο, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, είχε διακοπεί το 2021, έπειτα από ζήτημα που είχε προκύψει σχετικά με εγκατάσταση λέβητα σε κοινόχρηστο χώρο.

Οι ερευνητές καλούνται τώρα να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα, όπως αν πράγματι υπήρξε διαρροή, σε ποιο ακριβώς σημείο εκδηλώθηκε, πόσο χρόνο χρειάστηκε για να συσσωρευτεί το αέριο και ποια ήταν η πηγή της ανάφλεξης. Στα ενδεχόμενα που εξετάζονται περιλαμβάνονται ένας ηλεκτρικός σπινθήρας, το άνοιγμα ενός διακόπτη, ένα φωτιστικό ή κάποια άλλη ηλεκτρική συσκευή.

Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμης Λέκκας, μιλώντας στην ΕΡΤ, περιέγραψε την εικόνα που προκύπτει μέχρι στιγμής, επισημαίνοντας ότι η έκρηξη φαίνεται να συνδέεται με την εγκατάσταση φυσικού αερίου στον επάνω όροφο. Όπως ανέφερε, η ανάφλεξη θα μπορούσε να έχει προκληθεί ακόμη και από το άναμμα ενός διακόπτη φωτισμού.

Παράλληλα, ο κ. Λέκκας στάθηκε στις ζημιές που έχουν υποστεί και τα γειτονικά κτίρια. Ειδικά στο κτίριο της δεξιάς πλευράς, όπως είπε, έχει αποκολληθεί τμήμα της τοιχοποιίας, στοιχείο που δείχνει προς την κατεύθυνση όπου εκδηλώθηκε η ισχυρότερη επίδραση της έκρηξης.

Στο ίδιο μήκος κινήθηκε και ο Κώστας Τσίγκας, πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος. Όπως ανέφερε, η έκρηξη προηγήθηκε της φωτιάς και στη συνέχεια ακολούθησε η κατάρρευση. Η εικόνα που έχει διαμορφωθεί είναι ότι η ισχυρότερη εκτόνωση σημειώθηκε στον δεύτερο όροφο, χωρίς, όμως, αυτό από μόνο του να αρκεί για ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με την αιτία.

«Φαίνεται ότι μεγαλύτερη εκτόνωση έγινε στον 2ο όροφο. Όμως αυτό θα μας το πουν οι πραγματογνώμονες», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη αξιολογούνται τα υλικά που έχουν περισυλλεγεί και ότι δεν μπορεί να εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα.

Στο μικροσκόπιο ο αγωγός, ο μετρητής και το πιστοποιητικό στεγανότητας

Σημαντικό εύρημα για την έρευνα αποτελεί και ο αγωγός που συνδέει το κεντρικό δίκτυο με τον μετρητή του κτιρίου. Ο αγωγός έχει αποκαλυφθεί από τις αρχές και, σύμφωνα με πληροφορίες, η εγκατάστασή του ανάγεται στα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν το διαμέρισμα συνδέθηκε με το δίκτυο φυσικού αερίου.

Ο μετρητής και τμήμα της σωλήνωσης έχουν ήδη απομακρυνθεί και αναμένεται να υποβληθούν σε εργαστηριακή εξέταση, μεταξύ άλλων για να διαπιστωθούν η κατάσταση και οι προδιαγραφές με τις οποίες είχε γίνει η εγκατάσταση. Στο σημείο όπου βρισκόταν ο μετρητής έχουν εντοπιστεί και ίχνη καύσης, τα οποία αναμένεται να αξιολογηθούν μαζί με τα υπόλοιπα ευρήματα.

Η Enaon EDA έχει δηλώσει ότι συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές, ενώ οι μέχρι τώρα έλεγχοι δεν έχουν δείξει πρόβλημα στο δίκτυο διανομής. Το ερώτημα, επομένως, μετατοπίζεται στην εσωτερική εγκατάσταση του κτιρίου και στην κατάσταση των επιμέρους τμημάτων της.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και ένα ακόμη στοιχείο, σύμφωνα με το οποίο τον Φεβρουάριο του 2026 είχε εκδοθεί πιστοποιητικό στεγανότητας για την εγκατάσταση του δεύτερου ορόφου. Αυτό που πρέπει τώρα να αποσαφηνιστεί είναι τι ακριβώς περιλάμβανε ο συγκεκριμένος έλεγχος, ποια τμήματα της εγκατάστασης είχαν εξεταστεί και εάν, στο διάστημα που μεσολάβησε μέχρι την έκρηξη, έγινε κάποια παρέμβαση ή μεταβολή.

Την ίδια στιγμή, από τις μέχρι τώρα έρευνες δεν έχει προκύψει εντοπισμός φιάλης προπανίου, ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία που να παραπέμπουν σε τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού. Επίσης, πριν από την έκρηξη δεν είχε καταγραφεί επίσημη αναφορά στην Πυροσβεστική για οσμή φυσικού αερίου. Κάτοικοι, πάντως, ανέφεραν μετά το περιστατικό ότι είχαν αντιληφθεί μυρωδιά στην περιοχή.

Η απομάκρυνση των συντριμμιών δεν σημαίνει ότι τα υλικά καταλήγουν απλώς ως μπάζα. Αντίθετα, μεγάλο μέρος τους συγκεντρώνεται και φυλάσσεται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο που έχει παραχωρήσει ο Δήμος Αθηναίων. Εκεί βρίσκονται στελέχη της ΔΑΕΕ και οι πραγματογνώμονες, εξετάζοντας τα υλικά που μπορεί να δώσουν απαντήσεις.

Μηχανήματα έργου έχουν ήδη απομακρύνει σχεδόν το σύνολο των δομικών υλικών από το σημείο, με τη διαδικασία να αναμένεται να ολοκληρωθεί σήμερα. Από ένα τμήμα σωλήνα έως ένα κομμάτι τοιχοποιίας με ίχνη θερμικής καταπόνησης, κάθε εύρημα μπορεί να αποκτήσει αξία για την ανασύνθεση της έκρηξης.

Οι προανακριτικές ενέργειες πραγματοποιούνται υπό τις οδηγίες της αρμόδιας Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών και σε συνεργασία με τις υπόλοιπες αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας.

Στο μικροσκόπιο και η αντοχή του κτιρίου

Παράλληλα με την αναζήτηση της αιτίας της έκρηξης, οι αρχές και οι μηχανικοί καλούνται να απαντήσουν και σε ένα δεύτερο κρίσιμο ερώτημα: ποια ήταν η κατάσταση του κτιρίου πριν από το δυστύχημα και σε ποιο βαθμό η έκρηξη επηρέασε την αντοχή του.

Πρόκειται για παλιά κατασκευή, περίπου ενός αιώνα, με διαφορετική λογική από τα σύγχρονα κτίρια. Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ και καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών, Ευθύμης Λέκκας, έχει επισημάνει ότι σημαντικό μέρος της αντοχής τέτοιων κατασκευών βασίζεται στην τοιχοποιία. Η ισχυρή έκρηξη φαίνεται ότι προκάλεσε σοβαρή καταπόνηση στο συγκεκριμένο κτίριο, ωστόσο η ακριβής αλληλουχία θα προκύψει από την τεχνική διερεύνηση.

Στο μεταξύ, αυτοψίες πραγματοποιούνται και στα γειτονικά κτίρια. Οι πρώτες εικόνες έχουν δείξει ρωγμές και αποκολλήσεις, με τους μηχανικούς να καλούνται να καθορίσουν ποια κτίρια είναι ασφαλή, ποια χρειάζονται άμεσες παρεμβάσεις και ποια μπορούν να επανακατοικηθούν.

Στην έρευνα μπαίνει πλέον και το ιστορικό του κτιρίου. Ο Λευτέρης Αβραμίδης, αναπληρωτής γραμματέας του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος και μέλος της Επιτροπής Κανονισμού Επεμβάσεων, σε δηλώσεις του αναφέρεται στα στοιχεία που έχει εξετάσει και επισημαίνει ότι εμφανίζεται οικοδομική άδεια του 1979.

Ωστόσο, όπως σημειώνει, υπάρχει αμφιβολία ως προς το εάν η συγκεκριμένη άδεια αφορά το ίδιο κτίριο ή γειτονική κατασκευή, καθώς η εικόνα των ερειπίων δεν παραπέμπει εύκολα στα χαρακτηριστικά μιας τυπικής κατασκευής της συγκεκριμένης περιόδου.

Ο κ. Αβραμίδης θέτει παράλληλα ένα ακόμη ζήτημα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει δει, το οποίο αφορά την αρχική οικοδομική άδεια, η οποία δεν προέβλεπε κατοικία. Προέβλεπε κατάστημα στο ισόγειο και χώρους ή αίθουσες στους επάνω ορόφους. Εάν στη συνέχεια υπήρξε αλλαγή χρήσης, ακόμη και για τη δημιουργία διαμερίσματος που λειτουργούσε ως βραχυχρόνια μίσθωση, τότε, όπως επισημαίνει, πρέπει να ερευνηθεί εάν είχαν γίνει οι απαιτούμενοι έλεγχοι και οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τη νέα χρήση.

«Πραγματικοί και όχι εικονικοί έλεγχοι»

Για τον ίδιο, το ζήτημα αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται παλιές κατασκευές όταν αλλάζει η χρήση τους ή όταν πραγματοποιούνται νέες τεχνικές και ενεργειακές παρεμβάσεις. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και την εγκατάσταση φυσικού αερίου, υποστηρίζοντας ότι δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια τυπική διαδικασία χωρίς ουσιαστικό έλεγχο της συνολικής τεχνικής ασφάλειας.

«Πρέπει να υπάρχουν πραγματικοί και όχι εικονικοί έλεγχοι», είναι το βασικό μήνυμα του κ. Αβραμίδη, ο οποίος ζητά να εξεταστεί εκ νέου το θεσμικό πλαίσιο και να αξιοποιηθούν τα συμπεράσματα όχι μόνο από την τραγωδία στην Πλάκα, αλλά και από προηγούμενα περιστατικά που συνδέθηκαν με προβλήματα σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, όπως η έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα.

Μεταξύ των προτάσεων που θέτει είναι και η υποχρεωτική εγκατάσταση ανιχνευτών φυσικού αερίου, οι οποίοι θα συνδέονται με ηλεκτροβάνα ώστε, σε περίπτωση διαρροής, να διακόπτεται αυτόματα η παροχή. Όπως υποστηρίζει, πρόκειται πλέον για τεχνολογία με προσιτό κόστος, που θα μπορούσε να ενταχθεί στους υποχρεωτικούς ελέγχους των εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, προτείνει οι ανιχνευτές να ελέγχονται κατά τις τακτικές επιθεωρήσεις και η ύπαρξή τους να αποτελέσει κανονιστική υποχρέωση και όχι επιλογή του ιδιοκτήτη. Ο ίδιος θέτει ακόμη ζήτημα του τρόπου επιλογής των επιθεωρητών, προτείνοντας να γίνεται τυχαία και όχι από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη, ώστε να περιορίζονται οι οικονομικές ή άλλες σχέσεις που ενδέχεται να επηρεάζουν την ανεξαρτησία ενός ελέγχου.

Την ώρα που η έρευνα περνά στην επόμενη φάση, οι οικογένειες των έξι θυμάτων έχουν βρεθεί στην Ελλάδα για τη διαδικασία αναγνώρισης. Συγγενείς αναμένεται να δώσουν γενετικό υλικό στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία Αθηνών, ώστε να γίνει η απαραίτητη σύγκριση DNA και να ολοκληρωθεί η ταυτοποίηση των σορών.

Διαβάστε επίσης:

Τεράστιοι όγκοι βροχής το τελευταίο 48ωρο – Στην Εύβοια τα περισσότερα προβλήματα, πότε σταματούν οι βροχές

Σαρώνει τη Σύρο η κακοκαιρία: Πτώσεις δέντρων, «ιπτάμενα» καπάκια φρεατίων και αυτοκίνητο σε υπόνομο

Έκρηξη στην Πλάκα: Στην Ελλάδα οι συγγενείς των θυμάτων, την Δευτέρα η ταυτοποίηση των θυμάτων – Ξεκινούν έλεγχοι στα γειτονικά κτίρια, τι ανησυχεί τον Λέκκα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.