Η ΕΕ κατηγορείται ότι αποκρύπτει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των data centers

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκρύπτει την κατανάλωση ενέργειας και νερού των data centers, παραβιάζοντας το δικαίωμα του κοινού στην ενημέρωση, σύμφωνα με επίσημη καταγγελία που κατατέθηκε τη Δευτέρα κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η καταγγελία, που κατατέθηκε αυτή την εβδομάδα από την Lighthouse Reports και δημοσιεύτηκε αρχικά από το POLITICO, κατηγορεί το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ότι έχει θεσπίσει κανόνες οι οποίοι εμποδίζουν το κοινό να γνωρίζει πόση ενέργεια και πόσο νερό καταναλώνουν μεμονωμένα data centers.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς εντείνεται η αντίδραση των πολιτών στην Ευρώπη απέναντι στα ενεργοβόρα data centers τεχνητής νοημοσύνης, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας.

Η Lighthouse Reports, ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Ολλανδία που πραγματοποιεί διασυνοριακές έρευνες για φερόμενες κυβερνητικές και εταιρικές παρανομίες ή καταχρήσεις, κατηγορεί την Επιτροπή ότι δημιουργεί ένα «τείχος σιωπής» σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας.

Οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι αποφασισμένοι «να αρνούνται ή να αποθαρρύνουν την πρόσβαση και να συσκοτίζουν την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν τα data centers», αναφέρει η καταγγελία που κατατέθηκε βάσει της Σύμβασης του Aarhus.

Η Σύμβαση του Aarhus είναι μια νομικά δεσμευτική διεθνής συνθήκη που παρέχει στο κοινό δικαιώματα πρόσβασης σε πληροφορίες και συμμετοχής στη λήψη περιβαλλοντικών αποφάσεων.

Η υπόθεση θα περάσει από την πρώτη δοκιμασία τον Νοέμβριο, όταν η Επιτροπή Συμμόρφωσης της Σύμβασης του Aarhus θα συνεδριάσει για να αποφασίσει εάν η καταγγελία είναι παραδεκτή. Στη συνέχεια, η Σύμβαση του Aarhus θα μπορούσε να κρίνει ότι η ΕΕ παραβιάζει τις υποχρεώσεις της βάσει της συνθήκης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν απάντησε στο αίτημα του POLITICO για σχόλιο.

Μεγάλη κατανάλωση ενέργειας

Καθώς η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί σε αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας, η ΕΕ έχει δηλώσει δημοσίως ότι στόχος της είναι να τριπλασιάσει τη δυναμικότητα των data centers τα επόμενα χρόνια, σε μια προσπάθεια να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Παράλληλα, καθώς αυξάνονται οι τιμές της ενέργειας, η αντίσταση των πολιτών απέναντι στα data centers εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Για να περιορίσει το περιβαλλοντικό κόστος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα μια νέα ετικέτα διαφάνειας, με στόχο να κατευθύνει τις επενδύσεις προς πιο «πράσινες» εγκαταστάσεις. Αναμένεται να ακολουθήσουν και ελάχιστα πρότυπα απόδοσης.

«Εάν δεν διασφαλίσουμε ότι αυτοί οι μεγάλοι καταναλωτές ενέργειας ευθυγραμμίζονται πράγματι με τους συνολικούς μας στόχους… τότε υπάρχει κίνδυνος να υπονομεύσουν την ικανότητά μας να επιτύχουμε τους ίδιους μας τους στόχους», δήλωσε σε συνέντευξή του στο POLITICO ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Dan Jørgensen.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα data centers στην Ευρώπη κατανάλωσαν το 2025 20,7 τεραβατώρες (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας — περίπου όσο καταναλώνει συνολικά η Κροατία — καθώς και περισσότερα από 8 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.

Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση 26% στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και 52% στην κατανάλωση νερού σε σχέση με το 2024.

Ωστόσο, οι αριθμοί αυτοί δεν αποτυπώνουν πλήρως την πραγματική κατανάλωση του κλάδου, καθώς τα συνολικά στοιχεία προκύπτουν από ελλιπή δεδομένα που συλλέγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Τα δεδομένα έχουν δημοσιευτεί μόνο σε συγκεντρωτική μορφή, μετά από νόμο του 2024 που απαγόρευσε στις Βρυξέλλες και στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να δημοσιοποιούν «όλες τις πληροφορίες και τους βασικούς δείκτες απόδοσης για μεμονωμένα data centers», έπειτα από πιέσεις μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, οι οποίες επικαλέστηκαν εμπορικά συμφέροντα.

Ο Diego Solier, συντηρητικός ευρωβουλευτής που ασχολείται με τη νομοθετική προσπάθεια της ΕΕ για την ενίσχυση της ψηφιακής της δυναμικότητας, δήλωσε ότι η επέκταση των data centers στην Ευρώπη πρέπει να συνοδεύεται από αξιόπιστη ενημέρωση για τους πολίτες και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας και νερού.

«Η διαφάνεια θα πρέπει να αποτελεί το σημείο εκκίνησης», δήλωσε ο Solier, ο οποίος δεν σχολίασε την ίδια την καταγγελία, καθώς αυτή δεν είχε ακόμη δημοσιοποιηθεί.

«Ταυτόχρονα, η διαφάνεια πρέπει να είναι αναλογική και δεν θα πρέπει να απαιτεί από τις εταιρείες να αποκαλύπτουν πληροφορίες που είναι πραγματικά εμπορικά ευαίσθητες».

Το δικαίωμα στην ενημέρωση

Η Lighthouse Reports υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «φέρει την κύρια ευθύνη για την άρνηση της δημόσιας γνώσης σχετικά με τις επιπτώσεις της μαζικής ανάπτυξης data centers στην Ευρώπη», καθώς επιτρέπει στους διαχειριστές να κρατούν κρυφές λεπτομέρειες για την κατανάλωσή τους και να αποφεύγουν τον δημόσιο έλεγχο — κατά παράβαση της Σύμβασης του Aarhus, στην οποία η ΕΕ συμμετέχει από το 2005.

Μετά τις αποτυχημένες προσπάθειες να υποχρεωθούν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι εθνικές κυβερνήσεις να δημοσιοποιήσουν τα δεδομένα που διαθέτουν, η Lighthouse Reports τις κατηγορεί ότι κρύβονται καταχρηστικά πίσω από εξαιρέσεις περί απορρήτου.

«Η Επιτροπή βρίσκεται στην κορυφή ενός οικοδομήματος μη δημοσιοποίησης που περιλαμβάνει τη συντριπτική πλειονότητα της ΕΕ», αναφέρει η έκθεση.

«Η επιλογή της εμπορικής μυστικότητας έναντι του δικαιώματος του κοινού στην ενημέρωση υπονομεύει τη νομιμοποίηση και διαβρώνει περαιτέρω την εμπιστοσύνη».

Η καταγγέλλουσα πλευρά πρόσθεσε ότι οι νέες προσπάθειες για μεγαλύτερη διαφάνεια, συμπεριλαμβανομένης μιας ετικέτας αξιολόγησης που έχει δεχθεί έντονη κριτική από ενώσεις του κλάδου, δεν επαρκούν για να διορθώσουν την κατάσταση.

Η νέα ετικέτα θα υποχρεώνει τους διαχειριστές να βαθμολογούν την ενεργειακή αποδοτικότητα, την κατανάλωση νερού και τη χρήση καθαρής ενέργειας σε κλίμακα από A έως G, αρχής γενομένης από το επόμενο καλοκαίρι.

Ωστόσο, η Lighthouse Reports υποστηρίζει ότι οι κανόνες εξακολουθούν να αποκρύπτουν τη συνολική κατανάλωση ενέργειας και άλλους βασικούς δείκτες που είναι απαραίτητοι για την ορθή αξιολόγηση του ανθρακικού αποτυπώματος των data centers.

«Η επιλογή της χρήσης αναλογιών αντί για πραγματικά στοιχεία κατανάλωσης δεν βασίζεται σε τεχνικούς περιορισμούς· είναι μια επιλογή που ευνοεί τη βιομηχανία εις βάρος του δημόσιου συμφέροντος», αναφέρει η καταγγελία της Lighthouse.

Διαβάστε επίσης:

Πτήση-θρίλερ της Flydubai: Αντικρουόμενες απόψεις για το τι συνέβη – Άγνωστοι οι λόγοι για τον καυγά μεταξύ των πιλότων λέει η εταιρεία και καλεί σε αποφυγή πρόωρων εικασιών

Ξανανοίγει η υπόθεση ομαδικού βιασμού φοιτήτριας σε αδελφότητα στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ

Κρεμλίνο: Υπενθύμιση σε «θερμοκέφαλους» Ευρωπαίους οι προειδοποιήσεις περί χρήσης πυρηνικών για το Καλίνινγκραντ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.