Ακίνητα: Το κράτος στήνει ψηφιακό «Μεγάλο Αδελφό» για τις τιμές και τους φόρους στην αγορά

Ένα νέο ψηφιακό «μάτι» πάνω στην κτηματαγορά ετοιμάζεται να αποκτήσει το Δημόσιο, συγκεντρώνοντας σε μία τεράστια βάση δεδομένων τις τιμές στις οποίες πωλούνται και ενοικιάζονται τα ακίνητα σε ολόκληρη τη χώρα. Από τα συμβόλαια των συμβολαιογράφων μέχρι τις εκτιμήσεις των τραπεζών και τα στοιχεία των μεσιτών, η αγορά ακινήτων θα βρίσκεται πλέον υπό συστηματική παρακολούθηση, με απώτερο στόχο οι αντικειμενικές αξίες να ακολουθούν πολύ πιο στενά τις πραγματικές εμπορικές τιμές.

Το νέο εργαλείο ονομάζεται Τράπεζα Αξιών Ακινήτων (ΤΑΑ) και προβλέπεται στο άρθρο 354 του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Πίσω από την τεχνολογική αναβάθμιση, ωστόσο, βρίσκεται ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα: η επόμενη αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών και οι επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει στη φορολογία της ακίνητης περιουσίας.

Και αυτό γιατί σε αρκετές περιοχές της χώρας οι εμπορικές τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ οι αντικειμενικές παραμένουν καθηλωμένες στα επίπεδα της τελευταίας γενικής αναπροσαρμογής.

Από τα συμβόλαια μέχρι τις τράπεζες

Η νέα βάση θα λειτουργεί ως κεντρικό παρατηρητήριο της κτηματαγοράς, συγκεντρώνοντας στοιχεία από δημόσιες υπηρεσίες αλλά και ιδιωτικούς φορείς.

Στον πρώτο πυλώνα θα ενταχθούν δεδομένα από μεταβιβάσεις ακινήτων, δηλωμένα μισθώματα και μεταβολές εμπράγματων δικαιωμάτων.

Στον δεύτερο θα αξιοποιούνται πληροφορίες που θα μπορούν να παρέχουν τράπεζες, εκτιμητικές εταιρείες, μεσιτικά δίκτυα και άλλοι επαγγελματικοί φορείς, μέσω συμφωνιών συνεργασίας με το Δημόσιο.

Όλα τα στοιχεία θα συγκεντρώνονται με τρόπο που θα διασφαλίζει την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα γεωγραφικής καταγραφής των συναλλαγών.

Η ουσιαστική αλλαγή είναι ότι το οικονομικό επιτελείο θα αποκτήσει συνεχή και ολοκληρωμένη εικόνα για την πορεία της κτηματαγοράς, χωρίς να χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά σε εκτιμήσεις που πραγματοποιούνται κατά διαστήματα και σε χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Ο λογαριασμός των αντικειμενικών αξιών

Προς το παρόν, η λειτουργία της Τράπεζας Αξιών δεν συνεπάγεται αυτόματες αυξήσεις στις τιμές ζώνης. Ούτε σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες θα δουν άμεσα μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ ή υψηλότερους φόρους μεταβίβασης.

Ωστόσο, η σταδιακή προσέγγιση των αντικειμενικών προς τις εμπορικές αξίες μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές ανακατατάξεις.

Σε περιοχές όπου οι αγοραίες τιμές έχουν ξεφύγει από τις φορολογικές, μια μελλοντική αύξηση των τιμών ζώνης θα μπορούσε να συμπαρασύρει φορολογικές επιβαρύνσεις, εφόσον δεν υπάρξουν αντίστοιχες αλλαγές στους συντελεστές και στα αφορολόγητα όρια.

Δεν πρόκειται μόνο για τον ΕΝΦΙΑ. Οι αντικειμενικές αξίες επηρεάζουν τη φορολογία μεταβίβασης, τις κληρονομιές, τις γονικές παροχές και άλλες επιβαρύνσεις που συνδέονται με την ακίνητη περιουσία.

Από την άλλη πλευρά, σε περιοχές όπου οι εμπορικές τιμές υπολείπονται των αντικειμενικών, μια ουσιαστική αναθεώρηση θα μπορούσε να οδηγήσει και σε μειώσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η τεχνολογική προσαρμογή θα συνοδευτεί από φορολογική ουδετερότητα ή θα δημιουργήσει πρόσθετα βάρη για ιδιοκτήτες και αγοραστές.

Ο αλγόριθμος παίρνει θέση

Το επόμενο βήμα είναι η διασύνδεση της Τράπεζας Αξιών με το σύστημα μαζικής εκτίμησης ακινήτων CAMA, που προορίζεται να αποτελέσει τη βάση για τον αυτοματοποιημένο υπολογισμό των αντικειμενικών τιμών.

Με βάση τον προγραμματισμό, το νέο σύστημα σχεδιάζεται να λειτουργήσει στα τέλη του 2027.

Αντί για την παραδοσιακή διαδικασία, με εκτιμητές, επιτροπές, εισηγήσεις και διαδοχικούς ελέγχους, η τεχνολογία θα επιτρέπει την επεξεργασία μεγάλου όγκου συναλλαγών και την εξαγωγή εκτιμήσεων για τις τιμές ανά περιοχή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπουργικές αποφάσεις ή οι θεσμικοί έλεγχοι καταργούνται αυτομάτως. Για να αλλάζει μια τιμή ζώνης απαιτείται το προβλεπόμενο νομικό πλαίσιο.

Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: λιγότερη εξάρτηση από τις περιοδικές εκτιμήσεις και μεγαλύτερη αξιοποίηση δεδομένων που προέρχονται απευθείας από την αγορά.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης στο Eurogroup: Προστασία των πολιτών και διαφύλαξη της δημοσιονομικής αξιοπιστίας απέναντι στο ενεργειακό σοκ 

ΑΑΕΑ&ΠΚ: Πρόστιμα 1,29 εκατ. ευρώ μετά από περισσότερους από 11.000 έλεγχους – Για αθέμιτη κερδοφορία και απομιμητικά προϊόντα

Στουρνάρας: «Success story» η πορεία της Ελλάδας, προς νέο ρεκόρ στον τουρισμό το 2026

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.