Ραντεβού στα οδοφράγματα δίνει η Gen Z – Η κραυγή μιας γενιάς στους δρόμους της Ευρώπης

Σε κάθε διαδήλωση, τα πιο αξιομνημόνευτα και αντιπροσωπευτικά συνθήματα είναι πάντα εκείνα που γράφονται με μαρκαδόρο στο χέρι, πάνω σε χαρτονένια πλακάτ. «Το σχολείο είναι δικαίωμα, όχι προνόμιο», έγραφε ένα τέτοιο πλακάτ που κρατούσε ψηλά ένας μαθητής στο Παρίσι, όπου οι μαζικές κινητοποιήσεις της νεολαίας για την κατάσταση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχουν βγάλει στους δρόμους δεκάδες χιλιάδες νέους και ενήλικες.

«Ένα κράτος που ρίχνει δακρυγόνα σε μαθητές λυκείου είναι ένα αδύναμο κράτος», έγραφε ένα άλλο πλακάτ, αποτυπώνοντας την αυξανόμενη οργή της κοινής γνώμης για την αστυνομική βία σε βάρος νεαρών διαδηλωτών.

Δεκάδες χιλιάδες νέοι έχουν επίσης κατέβει στους δρόμους της Ισπανίας τις τελευταίες εβδομάδες, διαμαρτυρόμενοι για την επιδεινούμενη στεγαστική κρίση της χώρας. Παράλληλα, έξω από το συνέδριο του Εργατικού Κόμματος (Labour) στο Λίβερπουλ την περασμένη εβδομάδα, μια ομάδα νέων χωρίς εργασία διαδήλωσε ενάντια σε αυτό που αντιλαμβανόταν ως ζοφερές προοπτικές απασχόλησης, ενώ ραντεβού στις 13 Οκτωβρίου έχουν δώσει στους δρόμους και οι Φοιτητικοί Σύλλογοι της Αθήνας.

Μεγάλη διαδήλωση με τη συμμετοχή 30.000–50.000 πολιτών πραγματοποιήθηκε και στις Βρυξέλλες κατά της πολιτικής λιτότητας της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπαρτ ντε Βέβερ. Εργαζόμενοι, συνδικαλιστές, μαθητές και φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν για τις περικοπές και τις αλλαγές στην κοινωνική πολιτική, την υγεία και την εκπαίδευση. Η κύρια πορεία διεξήχθη ειρηνικά, ωστόσο στο περιθώριό της σημειώθηκαν συγκρούσεις νεαρών με την αστυνομία, με ρίψεις αντικειμένων, χρήση δακρυγόνων και υδροφόρων οχημάτων, υλικές ζημιές και πυρπολήσεις κάδων και ηλεκτρικών μέσων μετακίνησης.

Τα συνδικάτα FGTB και CSC καταγγέλλουν ότι τα δημοσιονομικά μέτρα επιβαρύνουν τους πολίτες εν μέσω αυξημένου κόστους ζωής. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, επιδιώκει εξοικονόμηση 10 δισ. ευρώ έως το 2029, εξετάζοντας περικοπές δαπανών και αύξηση του ΦΠΑ, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος. Οι κινητοποιήσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα διαμαρτυριών στο Βέλγιο, ενώ νέα απεργιακή δράση στον δημόσιο τομέα έχει προγραμματιστεί για τις 12 Οκτωβρίου.

Από το Παρίσι έως τη βόρεια Αγγλία, ένα κοινό νήμα διατρέχει όλες αυτές τις κινητοποιήσεις: Μια γενιά που αισθάνεται προδομένη από την απουσία βασικής οικονομικής ασφάλειας και τη διάβρωση των δημόσιων υπηρεσιών, τις οποίες οι προηγούμενες γενιές θεωρούσαν δεδομένες.

Το σημαντικότερο νεανικό κίνημα που έχει αναδυθεί στη Γαλλία τις τελευταίες δεκαετίες ξεκίνησε στις 17 Σεπτεμβρίου. Όταν οι μαθητές επέστρεψαν από τις καλοκαιρινές διακοπές στο Λύκειο Σεντ-Εξιπερί, στο Κρετέιγ, νοτιοδυτικά του Παρισιού, διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να συνεχίσουν κανονικά τις σπουδές τους, εξαιτίας των εκτεταμένων ελλείψεων προσωπικού. Οι μαθητές, ηλικίας 15 έως 18 ετών, προχώρησαν σε κατάληψη του σχολείου τους.

Έπειτα από διαπραγματεύσεις με το υπουργείο Παιδείας, τα κενά στο προσωπικό καλύφθηκαν. Ωστόσο, οι έντονες διαμαρτυρίες για τα σχολικά κτίρια που καταρρέουν, τις υπερπλήρεις αίθουσες και τις πολύωρες σχολικές ημέρες -μαζί με τη γενικότερη αίσθηση ανισότητας στο εκπαιδευτικό σύστημα– βρήκαν απήχηση στα προάστια.

Αυτό το κίνημα αναπτύχθηκε από τα κάτω, από εφήβους που μιλούσαν με άλλους έξω από τα λύκειά τους. Και μέσα σε μερικές εβδομάδες εξαπλώθηκε σε εκατοντάδες σχολεία σε ολόκληρη τη Γαλλία.

View this post on Instagram

A post shared by P I K E . (@pike.media.france)

Αν και υπάρχει μια τάση να εξιδανικεύονται οι νεανικές διαμαρτυρίες, ιδιαίτερα στη Γαλλία, ωστόσο, ο νεανικός ακτιβισμός συχνά υποτιμάται. Οι ενήλικες πάντα αμφισβητούν επανειλημμένα κατά πόσο οι νέοι παρασύρονται από μεγαλύτερους σε ηλικία «υποκινητές» ή απλώς αναζητούσαν μια δικαιολογία για να κάνουν κοπάνα από το σχολείο και να επιδοθούν σε μικροβανδαλισμούς. Αλλά για μία ακόμη φορά δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Οι μαθητές λυκείου οργανώνονται μόνοι τους, χωρίς κεντρική δομή ή ακόμη και εκπρόσωπο. Αυτό είναι ιστορικό και έχει αιφνιδιάσει την κυβέρνηση.

Ποιοι είναι οι έφηβοι που κατεβαίνουν στους δρόμους;

Αυτή την εβδομάδα, ο κοινωνιολόγος Φαμπιέν Τρουόνγκ, ο οποίος έχει μελετήσει εκτενώς την κουλτούρα των νεανικών κινητοποιήσεων, εξήρε την «ωριμότητα και τη συνοχή» των διαδηλωτών.

Επισήμανε επίσης την επίδραση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης: έφηβοι από πιο εύπορες περιοχές μοιράζονταν βίντεο που έδειχναν αρουραίους να τρέχουν μέσα σε σχολεία, τεράστιες τρύπες στις οροφές και τουαλέτες με διαρροές σε φτωχότερες συνοικίες.

«Είναι όμορφο να βλέπεις αυτή την αλληλεγγύη, με μαθητές από πιο προνομιούχα περιβάλλοντα να αγωνίζονται για τους άλλους και για μεγαλύτερη ισότητα».

View this post on Instagram

A post shared by Le Quotidien Connecté (@lequotidienconnecte)

Αυτό ακριβώς παρατηρούν οι πολίτες τις τελευταίες ημέρες στους δρόμους του Παρισιού, όπου έχουν γίνει καταλήψεις ακόμη και σε ορισμένα από τα πιο ελίτ δημόσια σχολεία.

Η Ανζελίκ περιγράφει στον Guardian τη συζήτησή της με μια εκπαιδευτικό έξω από ένα σχολείο σε μια πιο εύπορη περιοχή του κέντρου της πόλης, η οποία αισθανόταν υπερήφανη για τους μαθητές της.

«Είπε ότι ανάμεσα στους εφήβους υπήρχε ένα αίσθημα αλληλεγγύης και γενναιοδωρίας, το οποίο έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αντίληψη ότι ανήκουν σε μια γενιά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης που είναι εγωιστική και ναρκισσιστική».

«Πέρασα αρκετή ώρα μιλώντας με έφηβες σε ένα από τα οδοφράγματα στο κέντρο της πόλης», λέει. «Κάθονταν πάνω σε έναν σωρό από κάδους απορριμμάτων και καρότσια σούπερ μάρκετ. Μου είπαν: “Στη Γαλλία μάς λένε ότι η δημόσια εκπαίδευση εξασφαλίζει ίσες ευκαιρίες για όλους, αλλά αυτό δεν ισχύει. Εμείς παρακολουθούμε τα μαθήματά μας, αλλά βγαίνουμε στους δρόμους επειδή δεν αντέχουμε να γνωρίζουμε ότι άλλοι μαθητές, σε φτωχότερες περιοχές, κάνουν μάθημα μέσα σε κτίρια που καταρρέουν”».

Τι δεν πάει καλά στα σχολεία

Τα παράπονα των μαθητών τεκμηριώνονται από τα διαθέσιμα στοιχεία, ενώ ακόμη και ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει χαρακτηρίσει τα αιτήματά τους «δικαιολογημένα».

Χιλιάδες σχολεία στη Γαλλία, τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, χρειάζονται επισκευές. Οι τάξεις είναι κατά μέσο όρο πολυπληθέστερες και οι σχολικές ημέρες μεγαλύτερες σε σύγκριση με άλλες αντίστοιχες χώρες. Παράλληλα, περίπου το 10% των προβλεπόμενων διδακτικών ωρών σε ετήσια βάση δεν πραγματοποιείται εξαιτίας της απουσίας εκπαιδευτικών.

Κι όμως, οι δαπάνες της Γαλλίας για τα λύκεια είναι κατά 28% υψηλότερες από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Τι συμβαίνει, λοιπόν;

Οι υψηλές δαπάνες μπορούν να εξηγηθούν με διάφορους τρόπους. Η Γαλλία διαθέτει πολύ περισσότερα σχολικά κτίρια λυκειακής εκπαίδευσης που χρειάζονται συντήρηση σε σύγκριση με άλλες χώρες, καθώς και πολύ περισσότερα επαγγελματικά προγράμματα σπουδών, τα οποία έχουν υψηλότερο κόστος.

Την ίδια στιγμή, είναι επιτακτική η ανάγκη για περισσότερες δαπάνες σε προσωπικό.

Οι ελλείψεις εκπαιδευτικών συνδέονται με τις πολύ περιορισμένες μισθολογικές αυξήσεις κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας. Παράλληλα, υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες στην προσέλκυση εκπαιδευτικών σε υποβαθμισμένες περιοχές.

Ελλείψεις καταγράφονται και σε άλλες κρίσιμες ειδικότητες, όπως οι σχολικοί νοσηλευτές και το υποστηρικτικό προσωπικό για μαθητές με αναπηρία.

Πώς αντιδρούν οι ενήλικες;

Καθοριστικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι ενήλικες αντιμετωπίζουν αυτό το αναδυόμενο κίνημα έχουν διαδραματίσει η συμπεριφορά των πολιτικών και η στάση της αστυνομίας.

Αρχικά, η γαλλική κυβέρνηση «έκλεινε τα μάτια», καθώς ήταν απορροφημένη από τη δημόσια οργή για την αύξηση των τιμών των καυσίμων και από τη δύσκολη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού.

Και όταν ξαφνικά αντιλήφθηκε τι συνέβαινε, η αντίδρασή της δεν ήταν πολιτική, αλλά μια αστυνομική καταστολή.

Έχουν ήδη ξεκινήσει 18 έρευνες για πιθανή αστυνομική βία, έπειτα από τραυματισμούς που φέρεται να προκλήθηκαν από τη χρήση αστυνομικών όπλων. Μεταξύ των περιστατικών περιλαμβάνονται ένας 15χρονος που έχασε το χέρι του έπειτα από επαφή με χειροβομβίδα κρότου-λάμψης και ένας 14χρονος που υπέστη κάταγμα στη γνάθο, αφού, σύμφωνα με καταγγελίες, ξυλοκοπήθηκε από αστυνομικούς και δέχθηκε πυρά από εκτοξευτήρα ελαστικών βλημάτων.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας ανέστειλε τη χρήση χειροβομβίδων κρότου-λάμψης, απορρίπτοντας ωστόσο τις κατηγορίες περί αστυνομικής βίας. Υποστήριξε ότι οι δυνάμεις καταστολής επενέβησαν μόνο όταν οι διαδηλωτές έγιναν βίαιοι.

Δεκάδες εκπαιδευτικοί έχουν επίσης τραυματιστεί στις συγκρούσεις, ενώ ένας μικρός αριθμός σχολείων πυρπολήθηκε ή λεηλατήθηκε. Ωστόσο, οι περισσότερες διαδηλώσεις ήταν ειρηνικές.

Οι τραυματισμοί έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Γονείς και εκπαιδευτικοί, οργισμένοι για την «δυσανάλογη αστυνομική αντίδραση», συμμετέχουν πλέον στις κινητοποιήσεις, στο πλευρό των νέων, στα οδοφράγματα.

Δημοσκόπηση της Elabe για το BFMTV, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, έδειξε ότι το 72% των Γάλλων θεωρεί δικαιολογημένα τα αιτήματα των μαθητών. Ωστόσο, το 55% των ερωτηθέντων πιστεύει επίσης ότι οι διαμαρτυρίες θα πρέπει να σταματήσουν.

Το κίνημα έχει αναδείξει παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση για την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών, ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους.

Ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν, τον οποίο στηρίζει το 47% των ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών για την προεδρία, εκφράζει ανοιχτά την υποστήριξή του στους διαδηλωτές. Από την πλευρά της, η υποψήφια της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν επιρρίπτει στην κυβέρνηση την ευθύνη για το χάος και ζητά την υιοθέτηση νόμου κατά των ταραχών.

Το μέγεθος των διαδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν αυτή την εβδομάδα σε πόλεις σε ολόκληρη τη Γαλλία αποτέλεσε έκπληξη.

Εκατοντάδες χιλιάδες γονείς, παππούδες, γιαγιάδες και εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στις πορείες. Υπάρχει μεγάλη υποστήριξη στα αιτήματα των νέων και κατανόηση ότι τα προβλήματα που αναδεικνύουν αντανακλούν ευρύτερες ανησυχίες.

Διαβάστε επίσης:

Η Ουάσινγκτον επιβάλλει κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο

Καταστολή και κοινωνική αναταραχή στην Ευρώπη: Μαθητές και εργαζόμενοι στους δρόμους – Φλέγονται οι Βρυξέλλες, η Γαλλία παραχωρεί

O πρώην πρίγκιπας Άντριου πήρε και…. παχυλή αποζημίωση επειδή τον έδιωξαν από το Royal Lodge, λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο Επστάιν

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.