Συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για ρωσικό ντίζελ: Οργή Ζελένσκι, αμφιβολίες για τη μείωση των τιμών

Σε συμφωνία για τη διάθεση περισσότερων από 4,8 εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική και την παγκόσμια αγορά κατέληξαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν, κατά την τηλεφωνική επικοινωνία τους την Παρασκευή (9/10). Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται βέβαιος ότι η ενίσχυση της προσφοράς θα οδηγήσει σε γρήγορη αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων, ωστόσο οι ενεργειακοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο πραγματικός αντίκτυπος θα είναι περιορισμένος. Η εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουκρανία, με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι εξασφαλίζει στη Μόσχα πρόσθετα έσοδα για τη χρηματοδότηση του πολέμου.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την κυβέρνηση Τραμπ, καθώς οι τιμές του ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ενώ απομένουν λιγότερες από τέσσερις εβδομάδες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Τι προβλέπει η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι ο Ρώσος ομόλογός του δεσμεύτηκε να προχωρήσει στην άμεση διάθεση περισσότερων από 300.000 τόνων ντίζελ, ενώ επιπλέον 500.000 τόνοι αναμένεται να παραδοθούν μέσα στον Νοέμβριο.

Σε επόμενη φάση προβλέπεται η εξαγωγή άλλου ενός εκατομμυρίου τόνων, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, καθώς και τριών εκατομμυρίων τόνων επιπλέον, ανάλογα με την κατάσταση και την παραγωγική δυνατότητα των ρωσικών διυλιστηρίων.

Εφόσον πραγματοποιηθούν όλες οι παραδόσεις, η συνολική ποσότητα θα υπερβεί τους 4,8 εκατομμύρια τόνους.

Σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), οι πρώτες δύο προγραμματισμένες παραδόσεις, συνολικού ύψους περίπου 800.000 τόνων, αντιστοιχούν σε περίπου έξι εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ. Πρόκειται για ποσότητα ικανή να καλύψει μόλις μιάμιση ημέρα της ζήτησης στις ΗΠΑ.

Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε την πρόθεση της Μόσχας να ενισχύσει τις εξαγωγές ενεργειακών προϊόντων.

«Η ρωσική πλευρά επανέλαβε τη βούλησή της να προμηθεύσει πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου στην αμερικανική αγορά και στην παγκόσμια αγορά», αναφέρεται στην ανακοίνωση της ρωσικής προεδρίας.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξέφρασε, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, την πεποίθηση ότι η κίνηση αυτή «θα έχει θετικό αντίκτυπο σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ χαρακτήρισε την τηλεφωνική συνομιλία «εξαιρετικά επιτυχημένη», ενώ αργότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, υποστήριξε ότι «οι τιμές του πετρελαίου ήδη πέφτουν κατακόρυφα», προσθέτοντας πως η αμερικανική κυβέρνηση είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη από την εξέλιξη.

Οι αναλυτές αμφισβητούν τις προσδοκίες Τραμπ

Παρά την αισιοδοξία του Λευκού Οίκου, ειδικοί της ενεργειακής αγοράς προειδοποιούν ότι οι ποσότητες που ανακοινώθηκαν δύσκολα θα προκαλέσουν ουσιαστική μεταβολή στις διεθνείς τιμές.

Ο Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτής και επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners, εκτίμησε ότι η συμφωνία ενδέχεται να επιφέρει αύξηση της προσφοράς κατά 5% έως 6% μέχρι το τέλος του έτους.

«Το συμπέρασμα είναι ότι πρόκειται για μια χρήσιμη εξέλιξη, αλλά όχι για κάτι που θα μεταβάλει ουσιαστικά την παγκόσμια αγορά ντίζελ», ανέφερε σε ηλεκτρονικό μήνυμά του.

Ο ίδιος σχολίασε και τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν οι ποσότητες από τον Αμερικανό πρόεδρο, επισημαίνοντας ότι η χρήση τόνων αντί βαρελιών δημιουργεί την εντύπωση μεγαλύτερου όγκου καυσίμων στο ευρύ κοινό.

«Πρόκειται περισσότερο για πολιτική παρά για μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα», σημείωσε.

Ανάλογες επιφυλάξεις διατύπωσε ο Γκρέγκορι Μπρου, αναλυτής της ομάδας Ενέργειας, Κλίματος και Πόρων της Eurasia Group.

Όπως εκτίμησε, ακόμη και αν η Ρωσία τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις της, η συμφωνία θα λειτουργήσει απλώς ως μια προσωρινή λύση, χωρίς να αντιμετωπίζει τις βαθύτερες αιτίες της ενεργειακής κρίσης.

«Αν υποθέσουμε ότι αυτό θα συμβεί και ο Πούτιν θα παραδώσει τις ποσότητες, κάτι που σημαίνει ότι θα πρέπει να ανατρέψει την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ που ισχύει εδώ και αρκετούς μήνες, τότε θα πρόκειται απλώς για ένα προσωρινό μπάλωμα. Τίποτα περισσότερο», ανέφερε.

Οι επιφυλάξεις των αναλυτών αποτυπώθηκαν και στη συμπεριφορά των αγορών. Κατά το κλείσιμο των συναλλαγών της Παρασκευής, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του ντίζελ δεν παρουσίασαν θετική αντίδραση στην ανακοίνωση, καταγράφοντας πτώση περίπου 4%.

Η απαγόρευση των ρωσικών εξαγωγών και τα χτυπήματα στα διυλιστήρια

Βασικό εμπόδιο στην υλοποίηση της συμφωνίας αποτελεί η κατάσταση της ρωσικής πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Η Μόσχα είχε απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ στις αρχές Ιουλίου, μετά τις ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον διυλιστηρίων, οι οποίες προκάλεσαν εκτεταμένες ελλείψεις καυσίμων στο εσωτερικό της χώρας.

Η απόφαση περιόρισε την προσφορά στη διεθνή αγορά κατά περίπου 800.000 βαρέλια ημερησίως, σε μια περίοδο κατά την οποία τα διαθέσιμα αποθέματα βρίσκονταν ήδη υπό πίεση εξαιτίας του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν.

Η απαγόρευση παρατάθηκε τον Σεπτέμβριο, επιτείνοντας τις ανατιμήσεις.

Το Κίεβο, στο μεταξύ, έχει εντείνει τους τελευταίους μήνες τις επιθέσεις στις ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, επιδιώκοντας να περιορίσει τις οικονομικές δυνατότητες και τον ενεργειακό εφοδιασμό της Μόσχας.

Μόνο αυτή την εβδομάδα, η ουκρανική πλευρά ανακοίνωσε πλήγματα σε τέσσερα διαφορετικά διυλιστήρια στη Ρωσία, συνεχίζοντας τις επιχειρήσεις παρά τις εκκλήσεις του Τραμπ να σταματήσουν.

Ο Μπρου εξέφρασε την εκτίμηση ότι ο Πούτιν ενδέχεται να προσδοκά, ως αντάλλαγμα για τη διευκόλυνση της αμερικανικής κυβέρνησης, τον τερματισμό των ουκρανικών επιθέσεων στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.

«Υποψιάζομαι έντονα ότι ο Πούτιν περιμένει από την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στα διυλιστήρια, ως αντάλλαγμα για τη χάρη που κάνει στον Τραμπ. Δυσκολεύομαι να φανταστώ ότι ο Ζελένσκι θα συνεργαστεί σε αυτό», υπογράμμισε.

Νόβακ: Αύξηση των εξαγωγών τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο

Από τη ρωσική πλευρά, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να ξεκινήσει ήδη από τον Οκτώβριο την αποστολή πρόσθετων ποσοτήτων ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες αγορές.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι εξαγωγές αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, καθώς τα ρωσικά διυλιστήρια επανέρχονται σταδιακά σε λειτουργία μετά την ολοκλήρωση εργασιών συντήρησης.

Τη συμφωνία χαιρέτισε και ο Κίριλ Ντμίτριεφ, απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου, γράφοντας στην πλατφόρμα X ότι «η συνεργασία Ρωσίας – ΗΠΑ στον τομέα του ντίζελ και της ενέργειας θα ωφελήσει τον κόσμο».

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον προχώρησε σε χαλάρωση των περιορισμών που εμπόδιζαν τις συναλλαγές ρωσικού ντίζελ. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε προσωρινή γενική άδεια εξάμηνης διάρκειας, επιτρέποντας συναλλαγές που προηγουμένως περιορίζονταν από τις κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Η απόφαση συνιστά σημαντική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική απέναντι στον ρωσικό ενεργειακό τομέα, ο οποίος έχει βρεθεί στο επίκεντρο των δυτικών κυρώσεων λόγω της εισβολής στην Ουκρανία.

Ντίζελ στα 6,28 δολάρια και πολιτική πίεση στον Λευκό Οίκο

Η προσπάθεια του Τραμπ να εξασφαλίσει νέες ποσότητες καυσίμων συνδέεται άμεσα με το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνει την αμερικανική οικονομία και ενισχύει τις ανησυχίες των Ρεπουμπλικανών ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ έχει φτάσει τα 6,28 δολάρια ανά γαλόνι, καταγράφοντας άνοδο περίπου 70% από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν.

Οι ανατιμήσεις πλήττουν ιδιαίτερα τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους και τους οδηγούς φορτηγών, ενώ μεταφέρονται στο κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων, στην αγροτική παραγωγή και στη θέρμανση, προκαλώντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναζητήσει και άλλες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της προσφοράς, μεταξύ των οποίων η προσωρινή άρση περιορισμών στο λεγόμενο «κόκκινο ντίζελ» (red dye diesel), που χρησιμοποιείται σε αγροτικά μηχανήματα.

Στις προσπάθειες αντιμετώπισης της κρίσης περιλαμβάνεται και η προηγούμενη συμφωνία των χωρών της G7 για τη διάθεση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματά τους.

Ο Τραμπ συνέδεσε τη νέα ενεργειακή συνεργασία με τη Ρωσία και με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον ασκεί πλήρη έλεγχο στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο.

«Χάρη στον ΠΛΗΡΗ ΕΛΕΓΧΟ μας στα Στενά του Ορμούζ και σε αυτή τη σπουδαία ανακοίνωση σχετικά με τη ρωσική ενέργεια, οι τιμές του ντίζελ για τους Αμερικανούς και, μάλιστα, για ολόκληρο τον κόσμο, θα ΜΕΙΩΘΟΥΝ, ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΑ ΡΕΚΟΡ, ΚΑΙ ΓΡΗΓΟΡΑ!», έγραψε στο Truth Social.

Στην ίδια ανάρτηση επανέλαβε την πάγια θέση της κυβέρνησής του για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, τονίζοντας ότι «το Ιράν δεν θα διαθέτει πυρηνικό όπλο!».

Κατά την επικοινωνία του με τον Πούτιν, πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αναφέρθηκε, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, στον ακόμη ανεξήγητο θάνατο ερευνητή εργαστηρίου πανώλης, επικεντρώνοντας τη δημόσια παρουσίαση της συνομιλίας αποκλειστικά στην ενεργειακή συμφωνία.

Ζελένσκι: «Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη»

Η ανακοίνωση προκάλεσε την οργή της ουκρανικής ηγεσίας, η οποία επιμένει ότι τα έσοδα από τις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν βασικό μέσο χρηματοδότησης των στρατιωτικών επιχειρήσεων της Μόσχας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καταδίκασε την απόφαση να επιτραπεί η ενίσχυση των ρωσικών εξαγωγών ντίζελ, χαρακτηρίζοντάς την «αδύναμη απόφαση ισχυρών εταίρων».

«Τα δώρα στον Πούτιν δεν θα φέρουν ειρήνη ούτε κάποιο όφελος στον πολιτισμένο κόσμο», έγραψε στην πλατφόρμα X.

Ο Ουκρανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η οικονομική ενίσχυση της Ρωσίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράταση της σύγκρουσης.

«Η Ρωσία θα “ανταποδώσει” το ντίζελ με περαιτέρω τρόμο και δόλο. Το να επιτρέπεται στη Ρωσία να πουλά πετρελαϊκά προϊόντα αποτελεί μια επένδυση σε έναν πόλεμο που πρέπει να τερματιστεί, όχι να παραταθεί. Αυτό που χρειάζεται είναι πραγματική αποκλιμάκωση με τη Ρωσία, σε αμοιβαία βάση», ανέφερε.

Σε νεότερη παρέμβασή του, υποστήριξε ότι τα επιπλέον έσοδα θα ενισχύσουν άμεσα τη δυνατότητα του Κρεμλίνου να συνεχίσει τις επιθέσεις.

«Αυτά είναι πρόσθετα χρήματα για αυτόν τον πόλεμο, για τον ανθρώπινο πόνο και, φυσικά, εναντίον μας. Το μόνο που κάνουν είναι να ενισχύουν τον Πούτιν και να του δίνουν τη δυνατότητα να πολεμά περισσότερο», σημείωσε.

Η αντίδρασή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει βαρύτατες απώλειες μεταξύ των Ουκρανών αμάχων.

Τους τελευταίους μήνες, η Μόσχα έχει αξιοποιήσει τις σοβαρές ελλείψεις της ουκρανικής αντιαεροπορικής άμυνας σε πυραύλους, εξαπολύοντας σχεδόν αδιάκοπα πλήγματα εναντίον πόλεων.

Σε μία από τις επιθέσεις αυτές, την Πέμπτη (8/10), περισσότεροι από 30 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε στάση λεωφορείου στην ανατολική Ουκρανία.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε ενώ Ουκρανοί αξιωματούχοι βρίσκονταν στις ΗΠΑ

Πρόσθετη ενόχληση στο Κίεβο προκάλεσε ο χρονισμός της τηλεφωνικής επικοινωνίας Τραμπ – Πούτιν, καθώς πραγματοποιήθηκε την ώρα που υψηλόβαθμη ουκρανική αντιπροσωπεία είχε φτάσει στο Μαϊάμι για συνομιλίες με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ.

Οι επαφές στη Φλόριντα αφορούσαν τις διπλωματικές προσπάθειες για την αναζήτηση λύσης στον πόλεμο.

«Ακριβώς τη στιγμή που η ομάδα μας συνομιλεί με την αμερικανική ομάδα στη Φλόριντα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνομιλεί με τον ηγέτη του Κρεμλίνου, με τον ηγέτη αυτού του πολέμου, με τον ηγέτη αυτής της επιθετικότητας», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Σύμφωνα με το Axios, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι η αμερικανική απόφαση ελήφθη χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με το Κίεβο, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία άδικη και αντίθετη προς τις αρχές συνεργασίας που θα έπρεπε να διέπουν τις σχέσεις μεταξύ εταίρων.

Άφησε, πάντως, ανοιχτό το ενδεχόμενο να αντιμετώπιζε διαφορετικά μια περιορισμένη άρση κυρώσεων, εφόσον αυτή αποτελούσε μέρος ευρύτερης συμφωνίας για τον τερματισμό των επιθέσεων κατά ενεργειακών υποδομών στη διάρκεια του χειμώνα.

Παρά τη δυσαρέσκειά του, δεν απέκλεισε τη συνέχιση της αμερικανικής διαμεσολάβησης στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.

Η απάντηση Τραμπ στις κατηγορίες του Κιέβου

Όταν δημοσιογράφος ζήτησε από τον Ντόναλντ Τραμπ να σχολιάσει τις επικρίσεις Ζελένσκι, ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε την επιλογή του, δίνοντας προτεραιότητα στις ανάγκες της διεθνούς ενεργειακής αγοράς.

«Είμαστε ισχυρός εταίρος. Χρειαζόμαστε πετρέλαιο για όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό είμαστε πολύ ικανοποιημένοι που θα προμηθευτούμε το ντίζελ», απάντησε.

Δεν τοποθετήθηκε, ωστόσο, επί της ουσίας των ουκρανικών αιτιάσεων ότι τα έσοδα από τις νέες εξαγωγές θα προσφέρουν στη Ρωσία περισσότερους πόρους για τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Το κατά πόσο η συμφωνία θα επιτύχει τον βασικό στόχο της Ουάσινγκτον παραμένει αβέβαιο. Η επίδρασή της στις τιμές θα εξαρτηθεί τόσο από την πραγματική δυνατότητα της Ρωσίας να αποκαταστήσει και να αυξήσει την παραγωγή ντίζελ όσο και από το χρονοδιάγραμμα των παραδόσεων, τη συνέχιση ή μη των επιθέσεων στα διυλιστήρια και τις ευρύτερες συνθήκες στην αγορά ενέργειας.

Για τον Λευκό Οίκο, η άμεση προτεραιότητα είναι η ανακούφιση των Αμερικανών καταναλωτών πριν από τις εκλογές. Για το Κίεβο, όμως, η χαλάρωση των περιορισμών στο ρωσικό ντίζελ κινδυνεύει να αποτελέσει οικονομική ανάσα για τη Μόσχα, την ώρα που ο πόλεμος εξακολουθεί να προκαλεί βαριές ανθρώπινες απώλειες.

Διαβάστε επίσης:

Σεισμός 7,7 Ρίχτερ στον Παναμά: Έλληνας κάτοικος περιγράφει τις στιγμές τρόμου – «Η γη κουνιέται ακόμα» (Video)

Ο Τραμπ επιβεβαιώνει ότι η Κέιτι Ζακαράια θα είναι η εκπρόσωπός του στον Λευκό Οίκο

Telegraph: ΝΑΤΟ και ΕΕ πιέζουν Ελλάδα και Ισπανία για την αποστολή Patriot στην Ουκρανία

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.