Γιατί και ποιοι έδιωξαν την Γκιλφόιλ από την Αθήνα: Το θρίλερ, οι εσωτερικές έριδες των Τραμπικών, ο… Μέρντοχ και οι ενδιάμεσες εκλογές

Η απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζει με το τέλος μιας επεισοδιακής διπλωματικής θητείας. Στην πραγματικότητα, όμως, το μεγάλο ενδιαφέρον της υπόθεσης βρίσκεται αλλού. Όχι τόσο στο τι έκανε η Γκιλφόιλ στην Ελλάδα, αλλά στο γιατί όσα έκανε έγιναν ξαφνικά αρκετά για να τελειώσει η θητεία της. Και, κυρίως, ποιοι στην Ουάσιγκτον αποφάσισαν ότι ένα πρόσωπο που είχε φτάσει στην Αθήνα χάρη στην προσωπική εύνοια του Ντόναλντ Τραμπ είχε πλέον μετατραπεί σε πολιτικό βάρος για τον ίδιο τον πρόεδρο.

Διότι η Γκιλφόιλ δεν απομακρύνθηκε όταν άρχισε να προκαλεί αντιδράσεις στην Αθήνα. Απομακρύνθηκε όταν η υπόθεσή της πέρασε τον Ατλαντικό και έγινε αμερικανικό πολιτικό πρόβλημα. Και κάπως έτσι αλλάζει ολόκληρη η ανάγνωση της ιστορίας, την οποία κάποιοι έσπευσαν να συνδέσουν με… γεωστρατηγικές ισορροπίες στην περιοχή. Πρέπει, οι θιασώτες αυτής τη τελευταίας θεωρίας, να ήταν οι μόνοι που πίστεψαν ότι η Γκιλφόιλ ήταν όντως… διπλωμάτισσα.

Εξαρχής μεγάλο ρίσκο η επιλογή της

Η τοποθέτηση της Γκιλφόιλ στην Αθήνα υπήρξε από την αρχή μια ανορθόδοξη επιλογή. Δεν επρόκειτο για διπλωμάτη καριέρας ούτε για προσωπικότητα με ιδιαίτερη εμπειρία στην εξωτερική πολιτική. Ήταν ένα προβεβλημένο στέλεχος του τραμπικού στρατοπέδου, πρώην σύντροφος του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και, κυρίως, άνθρωπος με άμεση πρόσβαση στην οικογένεια Τραμπ. Κι ας κάνει τώρα ο Αμερικανός πρόεδρος ότι δεν την ξέρει!

Αυτή ακριβώς η «οικογενειακή σχέση» παρουσιάστηκε αρχικά ως πλεονέκτημα. Η Αθήνα αποκτούσε μία πρέσβειρα που μπορούσε, θεωρητικά τουλάχιστον, να σηκώσει το τηλέφωνο και να επικοινωνήσει απευθείας με το στενό περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου.

Ήταν όμως ταυτόχρονα και η μεγάλη αδυναμία της επιλογής. Διότι η Γκιλφόιλ δεν μπορούσε ποτέ να αντιμετωπιστεί ως μια συνηθισμένη πρέσβειρα. Κάθε κίνησή της αντανακλούσε πολύ περισσότερο στον ίδιο τον Τραμπ από όσο θα συνέβαινε με έναν επαγγελματία διπλωμάτη.

Και οι αφορμές άρχισαν να συσσωρεύονται. Η έντονα κοσμική παρουσία, οι πολυτελείς εμφανίσεις, οι στενές σχέσεις με επιχειρηματικούς κύκλους, οι καταγγελίες και οι σκιές για προώθηση ιδιωτικών συμφερόντων, δημιούργησαν σταδιακά την εικόνα μιας πρέσβειρας που δεν αντιλαμβανόταν πάντοτε τα όρια ανάμεσα στον θεσμικό ρόλο, στο ακατάσχετο γκλάμουρ και στην προσωπική επιρροή.

Ακόμη σοβαρότερος ήταν ο θόρυβος που προκλήθηκε γύρω από την αναφερόμενη δήλωσή της σε ιδιωτικό τραπέζι ότι οι ΗΠΑ μπορούν να αλλάζουν κυβερνήσεις σε άλλες χώρες όταν το επιθυμούν. Η ελληνική κυβέρνηση αμφισβήτησε ότι υπήρξε απειλή ή παρέμβαση τέτοιου χαρακτήρα. Πολιτικά όμως η ζημιά είχε ήδη γίνει: μια Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Ελλάδα εμφανιζόταν να χρησιμοποιεί μια γλώσσα που παρέπεμπε στις σκοτεινότερες περιόδους των αμερικανικών παρεμβάσεων. Κι όμως, ούτε τότε τελείωσε η Γκιλφόιλ.

Το πραγματικό πρόβλημα άρχισε στις ΗΠΑ

Η Γκιλφόιλ άντεξε τις ελληνικές αντιδράσεις, τα δημοσιεύματα, τις κοσμικότητες και τις καταγγελίες γύρω από τη συμπεριφορά της. Η κατάσταση άλλαξε όταν εμφανίστηκαν πολύ σοβαρότερες υποθέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Καθοριστική υπήρξε η καταγγελία του επιχειρηματία και υποστηρικτή του Τραμπ Έρικ Ντίτερς, σύμφωνα με την οποία η Γκιλφόιλ τού ζήτησε 100.000 δολάρια για προσωπικές οικονομικές υποχρεώσεις. Η ίδια αμφισβήτησε τις καταγγελίες και τα χρήματα, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, δεν καταβλήθηκαν. Πολιτικά, όμως, το πρόβλημα ήταν τεράστιο.

Διότι πλέον η συζήτηση δεν αφορούσε την εκκεντρικότητα μιας πρέσβειρας. Αφορούσε την πιθανότητα ένα πρόσωπο με προνομιακή πρόσβαση στην οικογένεια Τραμπ και θεσμική θέση στην αμερικανική κυβέρνηση να εμφανίζεται να ζητά μεγάλα χρηματικά ποσά από επιχειρηματίες.

Και ακόμη χειρότερα για τον Λευκό Οίκο, ο άνθρωπος που έκανε την καταγγελία δεν προερχόταν από το στρατόπεδο των Δημοκρατικών, αλλά από τον ευρύτερο κόσμο των υποστηρικτών του Τραμπ. Και έτσι τοσκηνικό άρχισε να γίνεται πραγματικό θρίλερ.

Το χτύπημα δεν ήρθε από τους Δημοκρατικούς

Θα ήταν πολύ ευκολότερο για τον Τραμπ εάν η υπόθεση είχε ξεκινήσει από τους Δημοκρατικούς ή από κάποιο από τα μέσα ενημέρωσης που βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση μαζί του. Θα μπορούσε να την αποδώσει στο γνωστό «κυνήγι μαγισσών», να επιτεθεί στους πολιτικούς αντιπάλους του και να συσπειρώσει τη βάση του.

Όμως οι πιο επικίνδυνες αποκαλύψεις εμφανίστηκαν στη Wall Street Journal. Του μεγιστάνα Ρούπερτ Μέρντοχ, ο οποίος μάλιστα, κατά μία …διαβολική σύμπτωση πέρασε από την Αθήνα στις 2 Σεπτεμβρίου και είχε δείπνο μετά συζύγων με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Η δημοσιογραφική λειτουργία της WSJ δεν ταυτίζεται με τη συντηρητική γραμμή της αρθρογραφικής της σελίδας. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα μέσο που κανείς δεν μπορεί εύκολα να παρουσιάσει ως φερέφωνο της αμερικανικής Αριστεράς ή του Δημοκρατικού Κόμματος. Αυτό έκανε την υπόθεση πολύ πιο δύσκολη για τον Λευκό Οίκο.

Και δημιουργεί ένα δεύτερο ερώτημα: Γιατί άνοιξαν τόσο απότομα οι κάνουλες των πληροφοριών; Τα στοιχεία που εμφανίστηκαν δεν αφορούσαν ένα μόνο περιστατικό. Περιλάμβαναν διαφορετικές υποθέσεις, προσωπικές επικοινωνίες, καταγγελίες και μαρτυρίες, που εξελίχθηκαν ίσως επί μήνες. Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής απόδειξη ότι πίσω από αυτά βρισκόταν κάποια οργανωμένη επιχείρηση εναντίον της Γκιλφόιλ. Υπάρχει όμως ένα απολύτως θεμιτό πολιτικό ερώτημα: Μήπως κάποιοι μέσα στον ευρύτερο τραμπικό κόσμο αποφάσισαν ότι είχε έρθει η ώρα να φύγει; Και ότι αυτό θα ήταν ένα «τέλειο χτύπημα» στη συμπεριφορά και τις επιλογές του Τραμπ;

Το MAGA δεν είναι μία οικογένεια

Το MAGA παρουσιάζεται συχνά από μακριά ως ένα συμπαγές πολιτικό στρατόπεδο με απόλυτο ηγέτη τον Τραμπ, αλλά η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Γύρω από τον πρόεδρο κινούνται διαφορετικές ομάδες, επιχειρηματικά συμφέροντα, παλιοί και νέοι σύμμαχοι, στελέχη με προσωπικές στρατηγικές και πρόσωπα που ήδη σκέφτονται την επόμενη ημέρα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Και όσο πλησιάζει το τέλος της δεύτερης θητείας του Τραμπ, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτά το ερώτημα ποιος θα ελέγξει την πολιτική κληρονομιά του MAGA. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιτρέπουν να πει κανείς ότι μια συγκεκριμένη φράξια αποφάσισε να «φάει» την Γκιλφόιλ. Υπάρχει όμως κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον. Η προστασία που της παρείχε η σχέση της με την οικογένεια Τραμπ ξαφνικά εξαφανίστηκε. Ένα πρόσωπο που έφτασε στην Αθήνα επειδή βρισκόταν στον στενό πυρήνα του τραμπικού κόσμου απομακρύνθηκε όταν οι καταγγελίες άρχισαν να απειλούν τον ίδιο αυτόν τον πυρήνα.

Ίσως, επομένως, η Γκιλφόιλ να μην έπεσε επειδή νίκησαν οι αντίπαλοι του Τραμπ. Ίσως έπεσε επειδή το ίδιο το τραμπικό σύστημα αποφάσισε να προστατεύσει τον εαυτό του.

Και στη μέση ο Μάρκο Ρούμπιο και η… 3η Νοεμβρίου

Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας που δεν πρέπει να υποτιμηθεί: ο Μάρκο Ρούμπιο. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών βρέθηκε στην Αθήνα στις 7 και 8 Οκτωβρίου, σε μια επίσκεψη κατά την οποία η Ουάσιγκτον ήθελε να εκπέμψει εικόνα σοβαρής στρατηγικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ενέργεια, ελληνοτουρκικές σχέσεις, Ισραήλ, Μέση Ανατολή, αμερικανικές επενδύσεις και περιφερειακή ασφάλεια βρίσκονταν στην ατζέντα.

Την ίδια στιγμή, η επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με ένα διογκούμενο προσωπικό και πολιτικό σκάνδαλο. Για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ η αντίφαση ήταν προφανής. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν μπορούσε να απαιτεί θεσμική σοβαρότητα από τους συμμάχους της και ταυτόχρονα να αφήνει αναπάντητες καταγγελίες τέτοιας βαρύτητας για μια πρέσβειρα.

Ειδικά όταν οι ενδιάμεσες εκλογές διεξάγονται σε δύο εβδομάδες και κάτι, στις 3 Νοεμβρίου. Για τον Τραμπ το κρίσιμο ερώτημα δεν ήταν μόνο εάν η Γκιλφόιλ μπορούσε να παραμείνει πρέσβειρα. Ήταν εάν άξιζε να μπει στις τελευταίες εβδομάδες μιας κρίσιμης εκλογικής μάχης με μια υπόθεση που θα μπορούσε καθημερινά να παράγει νέες αποκαλύψεις. Και μάλιστα αποκαλύψεις με ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πολιτικό μείγμα: χρήματα, επιχειρηματίες, προσωπικές σχέσεις, κρατική εξουσία και πρόσβαση στην οικογένεια Τραμπ.

Οι Δημοκρατικοί δεν χρειάζονταν τίποτε περισσότερο. Κάθε νέα αποκάλυψη θα μπορούσε να μετατραπεί σε επιχείρημα ότι γύρω από τον Λευκό Οίκο λειτουργεί ένα σύστημα όπου η προσωπική σχέση με την οικογένεια του προέδρου ανοίγει πόρτες που κανονικά θα έπρεπε να παραμένουν κλειστές. Υπό αυτή την έννοια, η απόφαση γίνεται περισσότερο κατανοητή. Ο Τραμπ δεν είχε κανέναν λόγο να θυσιάσει πολιτικό κεφάλαιο για να σώσει την Γκιλφόιλ. Είχε κάθε λόγο να θυσιάσει την Γκιλφόιλ για να προστατεύσει το πολιτικό του κεφάλαιο.

Το παράδοξο για την Αθήνα

Υπάρχει τέλος και μια ελληνική ειρωνεία. Η αποχώρηση της Γκιλφόιλ πιθανότατα αφαιρεί από την Αθήνα έναν παράγοντα απρόβλεπτης συμπεριφοράς. Ταυτόχρονα όμως αφαιρεί έναν ασυνήθιστα απευθείας δίαυλο προς την οικογένεια Τραμπ.

Αυτό εξηγεί γιατί η υπόθεση δεν είναι απαραίτητα τόσο απλή για την ελληνική κυβέρνηση όσο φαίνεται. Η Γκιλφόιλ μπορούσε να δημιουργεί προβλήματα, αλλά είχε κάτι που ένας επαγγελματίας διπλωμάτης σπάνια διαθέτει: προσωπική πρόσβαση στον στενό πυρήνα της αμερικανικής εξουσίας. Γι’ αυτό και η αποχώρησή της μπορεί να αποτελεί ταυτόχρονα ανακούφιση και απώλεια για την Αθήνα.

Διαβάστε επίσης:

«Βούλιαξε» η Ρόδος από την κακοκαιρία: Ένας νεκρός, 30 επιχειρήσεις απεγκλωβισμού και 202 χιλιοστά βροχής

ΑΑΔΕ: Κιβώτιο έκρυβε οπλοστάσιο, είχε προορισμό τη Βουλγαρία

Νέα μίνι κακοκαιρία την Παρασκευή (16/10) και στην Αττική – Σε ποιες περιοχές χρειάζεται προσοχή

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.