Σύνοδος Κορυφής: Ασφυκτικές πιέσεις Μακρόν για συμφωνία στην ΕΕ – Διχασμένοι οι «27» για προϋπολογισμό και ενέργεια, τι ζητά η Αθήνα

Σε πολλαπλά μέτωπα εξελίσσεται η διαπραγμάτευση στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, με τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών να διαφωνούν τόσο για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, όσο και για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Στο τραπέζι βρίσκονται παράλληλα η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και οι αυξημένες ανάγκες της ευρωπαϊκής άμυνας.

Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε να έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ έως το τέλος του 2026, προειδοποιώντας ότι η προεκλογική περίοδος ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών του Απριλίου 2027 θα περιορίσει τα περιθώρια ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες που επικαλείται το Politico, ο Μακρόν μετέφερε τη θέση αυτή στους υπόλοιπους ηγέτες κατά την κλειστή συνεδρίαση το βράδυ της Πέμπτης, 15/10, επισημαίνοντας ότι δεν θα έχει την απαραίτητη πολιτική εντολή για να υπογράψει συμφωνία όταν η Γαλλία εισέλθει σε προεκλογική τροχιά.

«Ο Γάλλος πρόεδρος είπε ότι, από τον Ιανουάριο και μετά, δεν θα υπάρχει πολιτικό περιθώριο», ανέφερε ένας από τους διπλωμάτες. Η προειδοποίηση εντείνει την πίεση προς τους «27» να γεφυρώσουν τις διαφορές τους μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου.

Προϋπολογισμός 1,622 τρισ. ευρώ: Οι χώρες που διαφωνούν και το δύσκολο παζάρι

Το βασικό σημείο τριβής είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034, μέσω του οποίου θα καθοριστούν οι ευρωπαϊκοί πόροι για την αγροτική πολιτική, την περιφερειακή ανάπτυξη, την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τη στήριξη της Ουκρανίας.

Η πρόταση συμβιβασμού της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει συνολικό προϋπολογισμό 1,622 τρισ. ευρώ, δηλαδή 141 δισ. ευρώ λιγότερα από όσα είχε εισηγηθεί αρχικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το ύψος των δαπανών, ωστόσο, εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις.

Γερμανία, Σουηδία και Ολλανδία, που συγκαταλέγονται στις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, ζητούν συγκράτηση των δαπανών, επικαλούμενες τις πιέσεις που δέχονται οι εθνικοί προϋπολογισμοί. Αντίθετα, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και άλλες κυβερνήσεις θεωρούν ότι οι περικοπές περιορίζουν την ικανότητα της Ένωσης να ανταποκριθεί στις οικονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις.

Το χάσμα επιβεβαίωσε ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, εκτιμώντας ότι οι διαπραγματεύσεις θα είναι ιδιαίτερα δύσκολες και ότι οι ηγέτες απέχουν ακόμη πολύ από μια συμφωνία. Μάλιστα, προεξόφλησε μαραθώνιες συνομιλίες τον Δεκέμβριο, σχολιάζοντας ότι οι συμμετέχοντες θα χρειαστούν να έχουν μαζί τους περισσότερα πουκάμισα από όσα συνήθως.

Η Σουηδία έχει ήδη απορρίψει το προτεινόμενο διαπραγματευτικό πλαίσιο, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, χαρακτήρισε την πρόταση «σαφώς ανεπαρκή» και «απαράδεκτη για την Ισπανία». Η αντιπαράθεση αφορά τόσο το συνολικό ύψος των κονδυλίων, όσο και τον τρόπο κατανομής τους μεταξύ των κρατών-μελών και των ευρωπαϊκών πολιτικών.

Την ίδια ώρα, οι επικείμενες προεδρικές εκλογές στη Γαλλία εντείνουν την πίεση για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του 2026, καθώς ο Μακρόν προειδοποιεί ότι από τον Ιανουάριο του 2027 θα περιοριστούν τα περιθώρια επίτευξης συμφωνίας.

Η Σύνοδος του Δεκεμβρίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη βαρύτητα για την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Η Αθήνα ζητά χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων για την ενεργειακή ακρίβεια

Παράλληλα, η αναζήτηση κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στην ενεργειακή κρίση φέρνει στο προσκήνιο την ελληνική πρόταση για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητά να δοθεί στις κυβερνήσεις η δυνατότητα να χρηματοδοτούν επιδοτήσεις και μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, αξιοποιώντας τα πρόσθετα κρατικά έσοδα που προκύπτουν από τον πληθωρισμό.

Όπως αναφέρει το Politico, στόχος της ελληνικής πρωτοβουλίας είναι να δημιουργηθεί περισσότερος δημοσιονομικός χώρος για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας, χωρίς να ανατραπούν οι γενικοί στόχοι δημοσιονομικής σταθερότητας.

Η Αθήνα υποστηρίζει ότι μέρος των επιπλέον φορολογικών εσόδων που δημιουργεί η άνοδος των τιμών θα μπορούσε να επιστρέψει στην οικονομία μέσω στοχευμένων μέτρων. Οι υφιστάμενοι ευρωπαϊκοί περιορισμοί στις δαπάνες, ωστόσο, δυσχεραίνουν την αξιοποίηση αυτών των πόρων ακόμη και όταν υπάρχουν διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται επιφυλακτική, έχοντας ήδη απορρίψει σχετικά αιτήματα της Ελλάδας και της Ιταλίας. Η θέση των Βρυξελλών είναι ότι οι επιπτώσεις του πληθωρισμού συνυπολογίζονται ήδη στους ισχύοντες κανόνες και ότι η θέσπιση νέων εξαιρέσεων ενδέχεται να αποδυναμώσει τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Αυστρία: Περισσότερη διαφάνεια στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας

Στο ενεργειακό σκέλος των συζητήσεων, ο Αυστριακός καγκελάριος, Κρίστιαν Στόκερ, επανέφερε πρόταση που είχε καταθέσει τον Ιούνιο, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια στις ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

Η πρωτοβουλία αφορά τον τρόπο καθορισμού των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, όπου το φυσικό αέριο εξακολουθεί συχνά να καθορίζει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμη και όταν σημαντικό μέρος της παραγωγής προέρχεται από φθηνότερες πηγές.

Τη σημασία της πρότασης υπογράμμισε Ευρωπαίος διπλωμάτης, σημειώνοντας: «Μόνο εάν γνωρίζουμε ακριβώς πώς διαμορφώνονται οι τιμές της ενέργειας μπορούμε να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα».

Διαφωνίες καταγράφονται και για το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Ορισμένα κράτη-μέλη ζητούν προσωρινές αλλαγές για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, ενώ άλλα προειδοποιούν ότι η αποδυνάμωση του συστήματος θα μπορούσε να πλήξει τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.

Στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνονται η φορολόγηση των έκτακτων κερδών των ενεργειακών εταιρειών, η μείωση φορολογικών επιβαρύνσεων και η παροχή στοχευμένων κρατικών ενισχύσεων. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία ούτε για την έκταση των παρεμβάσεων, ούτε για τη χρηματοδότησή τους.

Την ίδια ώρα, οι «27» καλούνται να εξασφαλίσουν τη συνέχιση της οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, ενώ ο πόλεμος με τη Ρωσία παραμένει σε εξέλιξη. Η ΕΕ έχει συμφωνήσει σε δάνειο 90 δισ. ευρώ για το 2026 και το 2027, εκ των οποίων 60 δισ. προορίζονται για στρατιωτική βοήθεια και 30 δισ. για δημοσιονομική στήριξη.

Ωστόσο, η κάλυψη των ουκρανικών αναγκών για το 2027 παραμένει ανοιχτό ζήτημα, την ώρα που οι αυξημένες απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα επιβαρύνουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό.

Με τις διαφωνίες για τις δαπάνες, την ενέργεια και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας να παραμένουν, οι επόμενοι δύο μήνες θεωρούνται κρίσιμοι για την επίτευξη συμφωνίας έως τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, πριν από το χρονικό όριο που έθεσε ο Μακρόν.

Διαβάστε επίσης:

H ενέργεια στο επίκεντρο της συνάντησης Παπασταύρου με τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Ρικ Σκοτ – Παρών και ο νέος επικεφαλής της πρεσβείας των ΗΠΑ Τζος Χακ

Marc: Ο αποτελεσματικός Μητσοτάκης και ο συμπαθής Τσίπρας – Εννιακομματική Βουλή, μειώνεται η διαφορά ΕΛΑΣ-ΠΑΣΟΚ, στο 4,2% ο Κασιδιάρης

Επιμένει ο Βελόπουλος για τις φωτογραφίες με οστά νεκρών από τα Τέμπη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.