«Ξένοι στον τόπο μας»: Η οικονομική ασφυξία του εγχώριου τουρισμού και το παράδοξο της μέσης δαπάνης

Σε μια περίοδο που ο ελληνικός τουριστικός κλάδος καταγράφει αλλεπάλληλα ιστορικά ρεκόρ εισπράξεων και αφίξεων, η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οξύ οικονομικό παράδοξο. Ενώ οι τουριστικοί προορισμοί της χώρας κατακλύζονται από επισκέπτες του εξωτερικού, ο ντόπιος πληθυσμός εξοβελίζεται σταδιακά από το ίδιο του το τουριστικό προϊόν. Η ψαλίδα μεταξύ του κόστους των διακοπών και της αγοραστικής δύναμης του μέσου ελληνικού νοικοκυριού έχει διευρυνθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε η θερινή ανάπαυλα να μετατρέπεται από θεμελιώδες δικαίωμα σε είδος πολυτελείας.

Τα στοιχεία της Eurostat και της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος. Περισσότερο από το 50% των ελληνικών νοικοκυριών δηλώνει πλέον αντικειμενική αδυναμία κάλυψης του κόστους για μόλις μία εβδομάδα διακοπών μακριά από την κύρια κατοικία τους — ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παράλληλα, η δομή των ταξιδιών των Ελλήνων έχει υποστεί βίαιη προσαρμογή:

Στροφή σε μη ενοικιαζόμενα καταλύματα: Πάνω από το 52% των προσωπικών ταξιδιών των Ελλήνων πραγματοποιείται πλέον σε ιδιόκτητα εξοχικά ή με φιλοξενία σε σπίτια συγγενών και φίλων, προκειμένου να μηδενιστεί το κόστος διαμονής.

Συμπίεση της ημερήσιας δαπάνης: Η μέση ημερήσια δαπάνη του Έλληνα ταξιδιώτη στο εσωτερικό κυμαίνεται στα 76,7 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων μεταφορών, διαμονής και διατροφής), ποσό που υπολείπεται σημαντικά της μέσης δαπάνης των αλλοδαπών τουριστών υψηλού εισοδήματος.

Συρρίκνωση διάρκειας: Η μέση διάρκεια των διακοπών έχει περιοριστεί δραστικά σε 3 έως 4 ημέρες, με τη «μεγάλη θερινή άδεια» να αντικαθίσταται από σύντομες εξορμήσεις.

Οι πυλώνες της ακρίβειας: Γιατί εκτοξεύθηκε το κόστος;

Η αδυναμία του Έλληνα καταναλωτή να βγει διακοπές δεν οφείλεται μόνο στη στασιμότητα του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος, αλλά και στην αλματώδη αύξηση του κόστους της προσφοράς.

Ακτοπλοϊκά εισιτήρια και καύσιμα

Το κόστος μεταφοράς αποτελεί το πρώτο και συχνά ανυπέρβλητο εμπόδιο. Για μια τετραμελή οικογένεια με αυτοκίνητο, τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια μετ’ επιστροφής για δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς ξεπερνούν συχνά τα 600 έως 800 ευρώ. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει περισσότερο από το μισό ενός μέσου μηνιαίου μισθού, πριν καν υπολογιστούν τα έξοδα διαμονής και διατροφής.

Εκρηκτική αύξηση στις τιμές διαμονής

Η ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (Airbnb), σε συνδυασμό με τη στροφή των ξενοδοχειακών μονάδων στην προσέλκυση διεθνούς πελατείας —τιμολογώντας με βάση την αγοραστική δύναμη της Βόρειας Ευρώπης ή της Αμερικής—, έχει ανεβάσει τις τιμές των δωματίων στα ύψη. Το αποτέλεσμα είναι η παντελής έλλειψη προσιτών επιλογών για την εγχώρια αγορά.

Εστίαση και καθημερινή δαπάνη

Η εστίαση απορροφά το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού των Ελλήνων κατά τις διακοπές (περίπου το 32% της συνολικής δαπάνης). Οι συσσωρευμένες αυξήσεις στις πρώτες ύλες, την ενέργεια και το λειτουργικό κόστος μετακυλίστηκαν απευθείας στον τελικό καταναλωτή, καθιστώντας ακόμα και τη βασική διατροφή στο νησί ιδιαίτερα δαπανηρή.

Το οικονομικό παράδοξο: Η στροφή στο εξωτερικό

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της ανάλυσης των ταξιδιωτικών ροών είναι ότι, για πολλούς Έλληνες, το ταξίδι στο εξωτερικό (π.χ. σε βαλκανικές χώρες, την Ιταλία ή την Κεντρική Ευρώπη μέσω αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους) έχει καταστεί φθηνότερο από μια εβδομάδα σε ένα ελληνικό νησί. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαιώνουν τη σταθερή αύξηση των δαπανών των Ελλήνων για ταξίδια στο εξωτερικό, καθώς το εγχώριο τουριστικό προϊόν γίνεται οικονομικά απλησίαστο για τον ντόπιο καταναλωτή.

Για τον λόγο αυτό, άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στον τομέα επισημαίνουν ότι

Για να μην αποκοπεί οριστικά ο Έλληνας πολίτης από τον τουριστικό πλούτο της χώρας του, απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις και δομικές λύσεις:

Αναμόρφωση και διεύρυνση των προγραμμάτων επιδότησης: Ενίσχυση του προγράμματος «Τουρισμός για Όλους» με αύξηση των κονδυλίων και εισοδηματική κλιμάκωση, ώστε τα vouchers να καλύπτουν ουσιαστικό μέρος του αυξημένου κόστους. Ειδικά για τις νησιωτικές μετακινήσεις, απαιτείται επιπλέον επιδότηση μεταφορικού κόστους.

Στοχευμένες μειώσεις ΦΠΑ: Προσωρινή ή μόνιμη εφαρμογή μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια κατά τους θερινούς μήνες για τους μόνιμους κατοίκους της επικράτειας, καθώς και επιτάχυνση της καταβολής του Μεταφορικού Ισοδυνάμου.

Θεσμικά κίνητρα για εκτός αιχμής διακοπές (off-season): Παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων σε τουριστικές επιχειρήσεις που προσφέρουν ειδικά, προσιτά πακέτα εγχώριου τουρισμού για τους μήνες Μάιο, Ιούνιο και Σεπτέμβριο.

Ρύθμιση της αγοράς κατοικίας: Θεσμοθέτηση πλαισίου στις βραχυχρόνιες μισθώσεις για τη διατήρηση ισορροπίας μεταξύ τουριστικής ανάπτυξης και διαθεσιμότητας στεγαστικού αποθέματος, συμπιέζοντας έτσι τις τεχνητά φουσκωμένες τιμές διαμονής.

Διαβάστε επίσης

Pizza fan: Ποιος είναι ο Κωνσταντίνος Αντάρας, που κατηγορείται για απάτη 25 εκατ. ευρώ  – Πώς βρέθηκε με πάνω από 100 καταστήματα, από τη «Γραμμή» του Κοσκωτά

Pizza Fan: Το παράνομο λογισμικό που «πείραζε» τις παραγγελίες – Πώς στήθηκε η απάτη, τα καταστήματα έχουν σταματήσει να δέχονται παραγγελίες

Επιχείρηση της ΕΛ.ΑΣ στην Pizza Fan για «πειραγμένες» αποδείξεις – Δεν απέδωσε στο δημόσιο 25 εκατ, ευρώ, εννέα συλλήψεις, κατασχέθηκαν 500.000 ευρώ και πολυτελή ΙΧ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.