Εκλογές στο Ισραήλ: Το «δημοψήφισμα» κατά του Νετανιάχου, η μεγάλη συμμετοχή, τα «βρώμικα κόλπα», η αριθμητική της κάλπης και το δίλημμα «δημοκρατία ή ασφάλεια»

Takeaways by to pontiki AI

• Η συμμετοχή στις ισραηλινές εκλογές εμφανίζεται ιδιαίτερα υψηλή, καθώς οι ψηφοφόροι καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα στον νυν πρωθυπουργό Μπένιαμιν Νετανιάχου και τον Γκάντι Άιζενκοτ.
• Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν οριακή διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων, χωρίς ωστόσο κανένα πολιτικό μπλοκ να εξασφαλίζει την αυτοδυναμία για τον σχηματισμό κυβέρνησης πλειοψηφίας.
• Η προεκλογική εκστρατεία κυριαρχήθηκε από κρίσιμα ζητήματα ασφάλειας και δημοκρατίας, με την αντιπολίτευση να ασκεί έντονη κριτική στον Νετανιάχου για τη διαχείριση της σύγκρουσης με τη Χάμας.
• Το ισραηλινό εκλογικό σύστημα καθιστά απαραίτητη τη συγκρότηση συνασπισμών, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε μακρές πολιτικές διαμάχες ή ακόμη και σε νέο αδιέξοδο και επαναληπτικές εκλογές.

Η συμμετοχή στις εκλογές του Ισραήλ φέρεται να είναι η υψηλότερη από το 1981, καθώς οι Ισραηλινοί ψηφίζουν σε εκείνες που πολλοί θεωρούν ως μία από τις πιο κρίσιμες εκλογές στην ιστορία της χώρας.

Μεγάλη συμμετοχή

Σημειώνεται ότι η συμμετοχή ανήλθε στο 31,5% μέχρι το μεσημέρι, σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, σημειώνοντας αύξηση σε σχέση με το 28,4% που είχε καταγραφεί την ίδια ώρα στις εκλογές του 2022. Πρόκειται για την υψηλότερη συμμετοχή αυτή την ώρα από το 1973, στις πρώτες εκλογές που διεξήχθησαν μετά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Ο Ντιν Λίβνε, αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής, δηλώνει ότι τα εκλογικά τμήματα θα παραμείνουν ανοιχτά μετά τις 10 μ.μ., εφόσον υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που περιμένουν στην ουρά για να ψηφίσουν. Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν στις 7 π.μ. και πρόκειται να κλείσουν στις 10 μ.μ. «Σε πολλά εκλογικά τμήματα υπάρχουν ουρές. Όταν η προσέλευση των ψηφοφόρων είναι υψηλή, πάντα θα υπάρχουν ουρές», δηλώνει ο Λίβνε. «Υπόσχομαστε ότι όλοι θα ψηφίσουν. Εάν υπάρχει ουρά στις 10 μ.μ., τα εκλογικά τμήματα θα συνεχίσουν να λειτουρ., λέει.

Τα αποτελέσματα δημοσκοπήσεων που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή δείχνουν ότι ο νυν πρωθυπουργός Μπένιαμιν Νετανιάχου βρίσκεται σχεδόν ισόπαλος με τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ στον αγώνα για την πρωθυπουργία. Ωστόσο, κανένα από τα δύο πολιτικά μπλοκ τους δεν προβλέπεται να κερδίσει τις 61 έδρες που απαιτούνται για τη συγκρότηση κυβέρνησης πλειοψηφίας – πράγμα που σημαίνει ότι ενδέχεται να ακολουθήσουν εβδομάδες ή μήνες πολιτικών διαμάχων.

Όπως σημειώνει το BBC, η προεκλογική εκστρατεία χαρακτηρίστηκε από τα ζητήματα της δημοκρατίας και της ασφάλειας, ενώ οι εκλογές θεωρούνται ευρέως ως δημοψήφισμα για τη διακυβέρνηση του Νετανιάχου. Το σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης του Ισραήλ σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις ήταν πάντα συνασπισμοί – και ο αγώνας για την εξουσία μπορεί να οδηγήσει, και έχει οδηγήσει, σε απροσδόκητες συμμαχίες. Ωστόσο, αυτές οι εκλογές φαίνονται ιδιαίτερα αμφίρροπες – και οι γραμμές έχουν ήδη χαραχθεί.

Ο Άιζενκοτ, ο οποίος ηγείται του νεοσύστατου Κόμματος «Γιάσαρ», είναι η κύρια προσωπικότητα του λεγόμενου «μπλοκ της αλλαγής», μιας ομάδας κομμάτων που έχουν ιδεολογικές διαφορές αλλά μοιράζονται τον στόχο της απομάκρυνσης του Νετανιάχου. Μεταξύ των άλλων ηγετών του μπλοκ συγκαταλέγονται ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ και ο Αβιγκντόρ Λίμπερμαν – και οι δύο δεξιοί που υιοθετούν σκληροπυρηνικές θέσεις σε θέματα ασφάλειας – καθώς και ο Γιαΐρ Γκολάν, ένας πρώην στρατηγός με αριστερές τάσεις.

Ασφάλεια και δημοκρατία

Για τον Νετανιάχου, που ανέλαβε για πρώτη φορά πρωθυπουργός το 1996, η επιστροφή στην εξουσία θα εξαρτηθεί από μια νέα συμμαχία με τα ακροδεξιά και τα υπερορθόδοξα κόμματα που απαρτίζουν τον τρέχοντα κυβερνητικό του συνασπισμό – τον πιο δεξιό στην ιστορία του Ισραήλ. Στον εκλογικό αγώνα συμμετέχουν επίσης δύο αραβικά κόμματα, καθώς περίπου το ένα πέμπτο του πληθυσμού του Ισραήλ είναι Άραβες – πολλοί από τους οποίους αυτοχαρακτηρίζονται ως Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ. Θεωρητικά, θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικοί παράγοντες για την ανάδειξη του νικητή. Ωστόσο, όλα τα κορυφαία εβραϊκά κόμματα, εκτός από ένα, έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί τους.

Η προεκλογική εκστρατεία κυριαρχείται από το ζήτημα της ασφάλειας – με το μπλοκ της αντιπολίτευσης να επιτίθεται σφοδρά στον Νετανιάχου για την άνευ προηγουμένου αποτυχία στον τομέα της ασφάλειας που οδήγησε στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου εναντίον του Ισραήλ από την Χάμας, στις οποίες σκοτώθηκαν σχεδόν 1.200 άτομα και 251 μεταφέρθηκαν στη Γάζα ως όμηροι. Έχουν ασκήσει πιέσεις για τη σύσταση ανεξάρτητης επιτροπής έρευνας σχετικά με τις επιθέσεις – κάτι στο οποίο ο Νετανιάχου αντιστέκεται εδώ και καιρό, επιμένοντας ότι θα είναι μεροληπτική εναντίον του.

Επισημαίνουν επίσης αυτό που θεωρούν απειλές για τη δημοκρατία υπό τον Νετανιάχου, ο οποίος αντιμετωπίζει μια εν εξελίξει δίκη για κατηγορίες διαφθοράς – τις οποίες αρνείται – και εξακολουθεί να προωθεί αμφιλεγόμενα σχέδια για μεταρρυθμίσεις στο δικαστικό σύστημα, τα οποία οδήγησαν σε μαζικές διαδηλώσεις πριν από τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου. Παρά τις επιθέσεις της αντιπολίτευσης, ο Νετανιάχου παρουσίασε για άλλη μια φορά τον εαυτό του ως τον «κύριο Ασφάλεια» — επισημαίνοντας αυτές που, όπως λέει, είναι στρατηγικές νίκες στους πολέμους του Ισραήλ σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, καθώς και τη στενή του σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Εκτός ελέγχου ο «Μπίμπι»

Την Κυριακή, το ισραηλινό Κανάλι 12 μετέδωσε ότι ο Νετανιάχου είχε πιέσει για στρατιωτική δράση της τελευταίας στιγμής που θα μπορούσε να προκαλέσει αντιπαράθεση με το Ιράν πριν από τις εκλογές — αλλά συνάντησε την αντίθεση του ίδιου του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ. Την επόμενη μέρα, το CNN μετέδωσε ότι είχε επίσης προσπαθήσει να πείσει τον Τραμπ να πραγματοποιήσει νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν, αλλά ότι ο Τραμπ αρνήθηκε να δώσει το πράσινο φως. Ο Νετανιάχου αρνήθηκε και τις δύο αναφορές.

Επίσης, έγινε πρωτοσέλιδο τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής του εκστρατείας, όταν δημοσίευσε μια εικόνα που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη, στην οποία μια πυρηνική βόμβα χτυπούσε το Τελ Αβίβ, προειδοποιώντας ότι είναι ο μόνος ηγέτης που μπορεί να προστατεύσει το Ισραήλ «αν οι Ιρανοί αποκτήσουν πυρηνικά όπλα». Ο Άιζενκοτ τον χαρακτήρισε «υστερικό».

Την ημέρα των εκλογών, ο Νετανιάχου «έβγαλε από το καπέλο» άλλο ένα «βρώμικο» κόλπο, καθώς προειδοποίησε ότι οι Άραβες ψηφοφόροι στο νότο «σπεύδουν στις κάλπες». Σε βίντεο που απευθύνεται στους ψηφοφόρους του Λικούντ, ο Νετανιάχου προειδοποιεί ότι «προσπαθούν να μας κλέψουν τις εκλογές», αναφερόμενος σε τρεις στελέχη του κόμματος Ρα’αμ που συνελήφθησαν ως ύποπτοι για δωροδοκία ψηφοφόρων. «Είναι σοβαρό», λέει. «Είναι εγκληματικό. Θα προσεγγίσουν τον καθένα ξεχωριστά. Σας προειδοποίησα».

Προειδοποίησε, επίσης, ότι τα ποσοστά συμμετοχής των Αράβων ψηφοφόρων στη Νεγκέβ είναι πολύ υψηλότερα από αυτά των Εβραίων, χωρίς να εξηγεί από πού προέρχονται αυτά τα στατιστικά στοιχεία. «Πρέπει να βγείτε και να ψηφίσετε», προτρέπει. «Κι εσείς πρέπει να σπεύσετε στις κάλπες», λέει. «Όχι παραλία, όχι μπάρμπεκιου, όλοι βγαίνουν να ψηφίσουν το Λικούντ». «Αυτό που κινδυνεύει είναι το μέλλον του εβραϊκού κράτους μας», λέει, προειδοποιώντας ότι μια νίκη των σιωνιστικών και αραβικών κομμάτων της αντιπολίτευσης «θα σημάνει το τέλος του εβραϊκού κράτους όπως το γνωρίζουμε».

Ένα άλλο κυρίαρχο ζήτημα ήταν η στρατολόγηση, καθώς η κυβέρνηση του Νετανιάχου δεν κατάφερε να επιβάλει την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σύμφωνα με την οποία οι υπερορθόδοξοι Εβραίοι άνδρες που ασχολούνται αποκλειστικά με θρησκευτικές σπουδές πρέπει να στρατολογούνται – μια κίνηση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς χιλιάδες άλλοι έχουν στρατολογηθεί για να πολεμήσουν σε πρόσφατους πολέμους. Ο Άιζενκοτ υιοθετεί μια γενικά παρόμοια θέση με τον Νετανιάχου όσον αφορά τη Γάζα και έχει δεσμευτεί να τερματίσει την κυριαρχία της Χάμας στην περιοχή εντός 18 μηνών, μέσω ενός ειρηνευτικού σχεδίου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ή, αν χρειαστεί, με στρατιωτικά μέσα.

Καταδίκη

Το Ισραήλ συνεχίζει να επιτίθεται στη Γάζα σχεδόν καθημερινά από τη στιγμή που συμφωνήθηκε η κατάπαυση του πυρός πέρυσι, ισχυριζόμενο ότι στοχεύει μέλη της Χαμάς. Ο ισραηλινός στρατός έχει σκοτώσει περισσότερους από 74.000 ανθρώπους από την έναρξη του πολέμου και το Ισραήλ αντιμετωπίζει αυξανόμενη διεθνή καταδίκη για τη συμπεριφορά του στον πόλεμο, ενώ οι σχέσεις του με τους συμμάχους του σε όλο τον κόσμο έχουν επιδεινωθεί.

Ο Άιζενκοτ υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό τους ισραηλινούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη – οι οποίοι είναι παράνομοι σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο – αλλά επιθυμεί να λάβει αυστηρά μέτρα κατά των εξτρεμιστών Εβραίων εποίκων, των οποίων οι επιθέσεις έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ. Έχει επίσης μιλήσει για τη δημιουργία των συνθηκών για «αυτονομία ή ένα κράτος-μείον» για τους Παλαιστινίους – υπό τον απόλυτο έλεγχο της ισραηλινής ασφάλειας.

Η λύση των δύο κρατών – η δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους σε ειρηνική συνύπαρξη με το Ισραήλ – έχει σχεδόν εξαφανιστεί από την κυρίαρχη ισραηλινή πολιτική σκηνή. Αν και ορισμένοι έχουν εικάσει ότι τα αραβικά κόμματα ενδέχεται τελικά να στηρίξουν ανεπίσημα μια μειοψηφική κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Αϊζενκότ, ο Λίμπερμαν, ένα βασικό υποψήφιο μέλος, έχει αποκλείσει τη συμμετοχή του σε ένα τέτοιο σχήμα. Τέτοιου είδους «κόκκινες γραμμές» σημαίνουν ότι η εκλογική αριθμητική είναι περίπλοκη – αλλά μένει φανεί τι είδους παραχωρήσεις, συμφωνίες και ανατροπές θα επιτευχθούν μόλις ανακοινωθούν τα αποτελέσματα.

Στις 10 το βράδυ τα exit polls

Σύμφωνα με πληροφορίες, ένας άνευ προηγουμένου αριθμός 70.000 ατόμων επέστρεψε αεροπορικώς από το εξωτερικό για να ψηφίσει, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες πρόκειται να ψηφίσουν για πρώτη φορά. Την Τρίτη στις 22:00, οι ισραηλινές τηλεοπτικές εκπομπές θα δημοσιεύσουν τα exit polls, που θα δώσουν κάποια ένδειξη για την κατεύθυνση της ψηφοφορίας, αλλά μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις. Σε όλη τη χώρα, οι Ισραηλινοί θα συγκεντρωθούν για να παρακολουθήσουν τα αποτελέσματα που θα αρχίσουν να καταφθάνουν, με το Λικούντ του Νετανιάχου να συνεδριάζει στην Ιερουσαλήμ και το κόμμα «Γιάσαρ» του Άιζενκοτ – το οποίο ιδρύθηκε μόλις πέρυσι – να συγκεντρώνεται στο Τελ Αβίβ.

Εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινοί στρατιώτες και εφέδροι θα ψηφίσουν επίσης, αλλά η καταμέτρηση πολλών από αυτές τις ψήφους δεν θα ξεκινήσει πριν από την Τετάρτη – πράγμα που σημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρξει μια καθυστερημένη ώθηση για τα δεξιά κόμματα, τα οποία θεωρείται ότι έχουν ισχυρή υποστήριξη από αυτή την ομάδα του πληθυσμού. Αν και συχνά παρουσιάζεται ως αναμέτρηση μεταξύ του Άιζενκοτ και του Νετανιάχου, είναι πιθανό να αναλάβει την εξουσία κάποιος άλλος ηγέτης, εάν αυτοί αρνηθούν να υποστηρίξουν τον συνασπισμό του κόμματός τους, εκτός αν τους δοθεί η θέση του πρωθυπουργού.

Ένα αποτέλεσμα που φοβούνται πολλοί είναι το πολιτικό αδιέξοδο – όπου κανένα μπλοκ δεν είναι σε θέση να επιτύχει πλειοψηφία και δεν μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση μειοψηφίας. Σε αυτό το σενάριο, θα προκηρυχθούν νέες εκλογές, με τον Νετανιάχου να παραμείνει ως προσωρινός πρωθυπουργός. Μεταξύ του 2019 και του 2022, το Ισραήλ διεξήγαγε πέντε ξεχωριστές εκλογές, καθώς τα κόμματα δυσκολεύονταν επανειλημμένα να συνεργαστούν.

Διαβάστε επίσης

Ουκρανία: Ο Πούτιν μίλησε με Νορβηγία και Φινλανδία για το τέλος του πολέμου

Λούλα: Η νίκη που εξοργίζει τον Τραμπ – Πώς ο «στρατός» του WhatsApp έσπασε την επικοινωνιακή κυριαρχία των Μπολσονάρου

Εκλογές στη Σερβία: Γιατί ο θρίαμβος της «Φοιτητικής Λίστας» προβληματίζει τις Βρυξέλλες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.