Μείωση ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου: Καθυστερημένο βήμα κατά της «ροζ φορολογίας» – Τα ψίχουλα της ελάφρυνσης και η αισχροκέρδεια

Σε μια κίνηση που επιχειρεί να φορέσει τον μανδύα της «κοινωνικής και έμφυλης δικαιοσύνης», ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε τη μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου από το εξωφρενικό 24% στο 13%, με εφαρμογή ωστόσο από την 1η Ιανουαρίου 2027. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο για πιλοτική, δωρεάν διανομή τους σε σχολεία υποβαθμισμένων περιοχών — μια πρόταση που παραμένει ακόμα στη σφαίρα της «εξέτασης».

Πρόκειται για μια απόφαση που έρχεται να αντιμετωπίσει μια διαχρονική αδικία, καθώς τα είδη ατομικής υγιεινής για την έμμηνο ρύση αντιμετωπίζονταν φορολογικά ως «είδη πολυτελείας» και όχι ως βιολογική αναγκαιότητα. Ωστόσο, πίσω από τους πανηγυρικούς τόνους της ομιλίας στον Alpha Radio, κρύβεται η σκληρή πραγματικότητα του πληθωρισμού, της καθυστέρησης και του κινδύνου η μείωση να μην φτάσει ποτέ στην τσέπη της καταναλώτριας.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, η παρέμβαση εντάσσεται στο νομοσχέδιο με τα μέτρα της ΔΕΘ:

Μείωση ΦΠΑ στο 13%: Από την 1η Ιανουαρίου 2027, τα προϊόντα περιόδου (σερβιέτες, ταμπόν κ.ά.) μεταφέρονται στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ από το 24% που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Δωρεάν διανομή στα σχολεία υπό εξέταση: Ζητήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών να μελετήσει στοχευμένα προγράμματα δωρεάν παροχής σε μαθήτριες, με προτεραιότητα σε υποβαθμισμένες ή απομακρυσμένες περιοχές όπου καταγράφεται η λεγόμενη «περιοδική φτώχεια» (period poverty). Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραδέχθηκε ότι ο συντελεστής 24% αποτελούσε «στρέβλωση» απέναντι σε μια βιολογική πραγματικότητα, σπεύδοντας παράλληλα να δικαιολογήσει την άρνηση της κυβέρνησης για γενικευμένες μειώσεις ΦΠΑ στα τρόφιμα, επικαλούμενος το δημοσιονομικό κόστος.

«Ροζ Φόρος» (Pink Tax): Μια αναγκαία δαπάνη που αντιμετωπιζόταν ως πολυτέλεια

Για εκατομμύρια γυναίκες και νέες κοπέλες στην Ελλάδα, τα προϊόντα περιόδου αποτελούν μια σταθερή, ανελαστική και επαναλαμβανόμενη μηνιαία δαπάνη. Η διατήρησή τους στον ανώτατο συντελεστή ΦΠΑ 24% για τόσα χρόνια συνιστούσε μια άτυπη, θεσμοθετημένη μορφή οικονομικής διάκρισης — αυτό που διεθνώς ονομάζεται «Pink Tax» (Ροζ Φόρος).

Σε μια περίοδο που τα νοικοκυριά πιέζονται άγρια από την ακρίβεια στα σούπερ μάρκετ, η επιβάρυνση αυτή δεν ήταν αμελητέα. Η «περιοδική φτώχεια» δεν είναι μια αφηρημένη έννοια: αφορά κορίτσια και γυναίκες από ευάλωτα νοικοκυριά που αδυνατούν να καλύψουν επαρκώς τις ανάγκες υγιεινής τους, με αποτέλεσμα να απουσιάζουν από το σχολείο ή την εργασία τους.

Η καθυστέρηση του 2027 και το μεγάλο ερώτημα: Θα φτάσει η μείωση στο ράφι;

Παρά τη θετική κατεύθυνση του μέτρου, η ανακοίνωση εγείρει σοβαρά ερωτήματα και κριτική:

• 1. Η χρονική μετάθεση για το 2027: Γιατί μια ρύθμιση που αναγνωρίζεται ως «διορθωτική μιας αδικίας» αναβάλλεται για την 1η Ιανουαρίου 2027 και δεν εφαρμόζεται άμεσα; Η καθυστέρηση αυτή αφαιρεί την αμεσότητα από μια ανάγκη που υφίσταται σήμερα.
• 2. Ο κίνδυνος να «καταπιεί» τη μείωση η αισχροκέρδεια: Η εμπειρία από προηγούμενες μειώσεις ΦΠΑ στην Ελλάδα έχει δείξει ότι, χωρίς αυστηρούς και συστηματικούς ελέγχους στην εφοδιαστική αλυσίδα, η διαφορά του 11% κινδυνεύει να απορροφηθεί από τις ανατιμήσεις των πολυεθνικών εταιρειών και των σούπερ μάρκετ, αντί να μετακυλιστεί στον τελικό καταναλωτή.
• 3. Θεωρητικές υποσχέσεις για τα σχολεία: Η δωρεάν διανομή στα σχολεία –που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Σκωτία, αποτελεί ήδη θεσμοθετημένο δικαίωμα– στην Ελλάδα παραμένει ακόμα μια ιδέα «υπό εξέταση» και μάλιστα περιορισμένη σε «υποβαθμισμένες περιοχές», αντί για μια καθολική, οριζόντια παροχή.

Αλλά για να μην γκρινιάζουμε ή μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου είναι αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη που ικανοποιεί ένα πάγιο αίτημα κοινωνικών φορέων και οργανώσεων. Ωστόσο, για να μην αποδειχθεί ένα ακόμα επικοινωνιακό πυροτέχνημα, η κυβέρνηση οφείλει να διασφαλίσει δύο πράγματα: πρώτον, την άμεση ενεργοποίηση ελεγκτικών μηχανισμών στην αγορά ώστε η μείωση να φανεί πραγματικά στις τιμές του ραφιού, και δεύτερον, τη μετατροπή της δωρεάν παροχής στα σχολεία από μια αόριστη πρόθεση σε ένα συγκροτημένο, καθολικό πρόγραμμα κοινωνικής μέριμνας.

Διαβάστε επίσης

Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας: Θέτει όντως «φρένο» το νομοσχέδιο ή αφήνει ορθάνοιχτα παράθυρα;

Οικονομική ασφυξία: Στην 4η θέση από το τέλος στην Ευρώπη η Ελλάδα – Εξανεμίζεται ο μισθός σε ρεύμα, ενοίκια και σούπερ μάρκετ

Pizza Fan, Χωριάτικο: Πώς στήνονται οι απάτες και η παραοικονομία – Στα 15 δισ. το συνολικό αδήλωτο κομμάτι της ελληνικής οικονομίας

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.