«Ας το παραδεχτούμε, ο Πούτιν δεν είναι απομονωμένος», λέει ο Νορβηγός πρωθυπουργός που μίλησε μαζί του

Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στόρε είναι ήδη στο στόχαστρο του Ντόναλντ Τραμπ, δεν του έδωσε το Νόμπελ Ειρήνης και πρόσφατα χαρακτήρισε τη Νορβηγία ως «χώρα-απόπατο». 

Τώρα ο Στόρε αμφισβητεί την αισιόδοξη πρόβλεψη του προέδρου των ΗΠΑ ότι μια «μεγάλη, όμορφη» ειρηνευτική συμφωνία είναι κοντά στην υπογραφή για να τερματίσει σχεδόν πέντε χρόνια πλήρους κλίμακας πολέμου της Ρωσίας με την Ουκρανία. 

Σε συνέντευξή του στο POLITICO ενόψει της επανέναρξης των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι, ο Στόρε έδωσε μια νηφάλια εκδοχή της νοοτροπίας του Ρώσου ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν και των πιθανοτήτων επικείμενης κατάπαυσης του πυρός. 

Καθώς ο Λευκός Οίκος διατυμπανίζει σχέδια για την αναθεώρηση της καθιερωμένης τάξης ασφαλείας στην Ευρώπη, ο Στόρε προειδοποίησε απερίφραστα ότι η άμυνα της ηπείρου δεν πρέπει να γίνει διαπραγματευτικό χαρτί στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

«Θα ήμουν επιφυλακτικός», είπε ο Στόρε, όταν ρωτήθηκε τι αναμένει να προκύψει από τις τελευταίες συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. «Το Άμπου Ντάμπι είναι ένα εφαλτήριο και ένα από τα αποτελέσματά του θα πρέπει να είναι μια συνέχεια πολύ σύντομα μετά».

Σύμφωνα με τον Στόρε, η ατζέντα του Άμπου Ντάμπι θα περιλαμβάνει ενδεχομένως συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός στη Μαύρη Θάλασσα ώστε να επιτραπεί η ασφαλής μεταφορά σιτηρών, κατάπαυση του πυρός στις ενεργειακές υποδομές, πάγωμα της πρώτης γραμμής στη σύγκρουση και άλλα «μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης», όπως οι ανταλλαγές κρατουμένων. Έχει επίσης γίνει εργασία στο ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας για να διασφαλιστεί ότι ο Πούτιν δεν θα επιτεθεί ξανά, είπε.

Ομάδες διαπραγματεύσεων από τη Μόσχα και το Κίεβο πρόκειται να συναντηθούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο Άμπου Ντάμπι στις 10-11 Νοεμβρίου. Είναι η πρώτη τριμερής συνάντηση που έχουν οι πλευρές από τον Φεβρουάριο και έρχεται μετά από έναν μήνα εντατικής διπλωματίας και ολοένα και πιο ανυπόμονων απαιτήσεων από τον Τραμπ για επίτευξη συμφωνίας. 

Ο ηγέτης της Νορβηγίας έχει βρεθεί στο επίκεντρο της καταιγίδας περισσότερες από μία φορές σε αυτό το διάστημα. Σε συνεργασία με τον στενό φίλο και περιφερειακό σύμμαχό του, τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ο Στόρε προσπάθησε να σώσει την παραπαίουσα ειρηνευτική διαδικασία τον περασμένο μήνα, φιλοξενώντας μια συνάντηση με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Όσλο. 

Αυτό έφερε την Ουκρανία και την Αμερική ξανά στο ίδιο μήκος κύματος και προετοίμασε το έδαφος για τη συζήτηση στο Άμπου Ντάμπι. Αλλά μια μέρα μετά τη συνάντηση του Όσλο, ο Γουίτκοφ βρισκόταν στην Αγία Πετρούπολη επαινώντας τον Πούτιν ως «ανθρωπιστή», μια δήλωση που προκάλεσε αντιδράσεις από πολλούς από τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας. 

Ο Στόρε είπε ότι είναι πολύ διπλωματικός για να αποκαλύψει πώς τον έκανε να νιώσει το σχόλιο. Πρόσθεσε όμως: «Δεν θα ήταν μέρος του λεξιλογίου μου».

Δεδομένου του καίριου ρόλου του Γουίτκοφ στις διαπραγματεύσεις, καθώς και της πρόσφατης δήλωσης του ίδιου του Τραμπ ότι η Ρωσία ήταν «καλή» στην Ουκρανία, εμπιστεύεται ο Στόρε αυτά τα άτομα ως θεματοφύλακες μιας δίκαιης ειρηνευτικής διαδικασίας για την Ουκρανία; Πρέπει η Ευρώπη να τους εμπιστευτεί ή όχι; 

Παρά την τακτική και την εμπειρία του ως υπουργού Εξωτερικών, η απάντηση του 66χρονου Νορβηγού δεν είναι ένα απλό ναι. «Εμπιστεύομαι ότι οι ΗΠΑ αναζητούν έναν τρόπο να τερματίσουν αυτόν τον πόλεμο», είπε. 

Γραμμή βοήθειας προς το Κρεμλίνο

Στις 27 Οκτωβρίου, οι Στόρε και Στουμπ πήραν την κατάσταση στα χέρια τους. Αντί να περιμένουν τις ΗΠΑ να διαπραγματευτούν μια συμφωνία με τον Πούτιν που θα είχε τεράστιες επιπτώσεις για την Ευρώπη, σήκωσαν το τηλέφωνο για να καλέσουν απευθείας το Κρεμλίνο. 

Ήταν μια σπάνια προσέγγιση από φιλοουκρανούς ηγέτες προς τον Πούτιν, ο οποίος έχει παγώσει την επαφή με την Ευρώπη από τότε που ξεκίνησε η ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας το 2022. Η 90λεπτη τηλεφωνική τους συνομιλία άφησε άναυδους και απογοητευμένους ορισμένους από τους γείτονες των Σκανδιναβικών χωρών σε χώρες όπως η Δανία και η Λετονία, οι οποίες πίστευαν ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να συνεχίσει να απομονώνει τον Ρώσο εισβολέα.

Ο Στόρε απέρριψε αυτή την ιδέα και υπερασπίστηκε την απόφασή τους να ανοίξουν μια γραμμή επικοινωνίας απευθείας με το Κρεμλίνο. «Ας το παραδεχτούμε. Δεν είναι απομονωμένος», είπε. «Η μόνη φωνή που φτάνει στη Μόσχα προέρχεται από την Ουάσινγκτον».

Ενώ η Νορβηγία και η Φινλανδία έχουν καλές σχέσεις με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές, ο πόλεμος μαίνεται στην Ευρώπη, είπε. «Το να ζούμε μήνα με τον μήνα… το να πιστεύουμε ότι αυτός ο πόλεμος θα τελειώσει με την Ευρώπη να μην μιλάει στη Μόσχα, νομίζω, είναι μια ψευδαίσθηση… Πιστεύουμε ότι θα πρέπει να υπάρχουν ευρωπαϊκές φωνές που να φτάνουν στον Πούτιν, με το μήνυμα γιατί και πώς υποστηρίζουμε την Ουκρανία». 

«Λογικός. Όχι υπέρ της ειρήνης»

Έχοντας μιλήσει με τον Πούτιν, πώς θα χαρακτήριζε ο Στόρε την ψυχική του κατάσταση; Φαινόταν λογικός στη συζήτηση;

«Θα περιέγραφα τη συζήτηση ως επαγγελματική. Θα τον περιέγραφα ως ορθολογικό», είπε. «Ήταν μια συζήτηση όπου συμφωνήσαμε στις αρχές — δεν θα διακόψουμε, θα τηρήσουμε τις δηλώσεις μας. Τα επιχειρήματά του μεταδόθηκαν με απόλυτη σαφήνεια».

Ορισμένες αναφορές υποδηλώνουν ότι ο Πούτιν χρησιμοποίησε το τηλεφώνημα για να κάνει διάλεξη στους δύο σκανδιναβούς ηγέτες για τη σλαβική ιστορία ως δικαιολογία για τον πόλεμο, μια εντύπωση που θέλει να διορθώσει ο Νορβηγός: «Πρέπει απλώς να πω, ξέρετε, ήμουν παρών. Αυτός όχι».

Πιστεύει ο Στόρε ότι ο Πούτιν θέλει ειρήνη; «Λοιπόν, αν ήθελε ειρήνη, δεν θα είχε γίνει πόλεμος εξαρχής. Αν ήθελε ειρήνη κατά τη διάρκεια αυτών των πέντε ετών, όταν βλέπει ότι η χώρα του οπισθοδρομεί, ότι οι γειτονικές χώρες γίνονται μέλη του ΝΑΤΟ, ότι ο λαός του σκοτώνεται και όλα αυτά τα τρομερά πράγματα, ο πόλεμος θα είχε τελειώσει. Αυτή είναι η μία πλευρά του ζητήματος».

Αλλά ταυτόχρονα, «το γεγονός ότι σηκώνει το τηλέφωνο» για να μιλήσει «νομίζω ότι αυτό σηματοδοτεί, τουλάχιστον, ότι υπάρχει η προθυμία να διαπραγματευτεί». Και ενώ ο Στόρε δεν έχει δει σημάδια «μέχρι στιγμής» ότι ο Πούτιν είναι πραγματικά ανοιχτός σε μια συμφωνία, η αποστολή μιας ομάδας στο Άμπου Ντάμπι και η ευθύνη για το ότι «δεν έφερε τίποτα» έχει επίσης «ένα τίμημα».

Αργότερα αυτή την εβδομάδα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν ποιος θα πρέπει να τους εκπροσωπήσει στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, όταν συναντηθούν σε μια άτυπη σύνοδο κορυφής στο Δουβλίνο. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι είναι ιδιαίτερα απογοητευμένη που η ΕΕ δεν έχει μέχρι στιγμής καταφέρει να καταρτίσει ένα σχέδιο για το πώς να διασφαλίσει ότι η φωνή της θα ακούγεται πλήρως όταν λαμβάνονται αποφάσεις. 

Ο Στόρε είπε ότι είχε παρακολουθήσει τη συζήτηση σχετικά με το αν κάποιος θα έπρεπε να «μιλά εκ μέρους μιας ευρύτερης ομάδας» στην Ευρώπη — «και νομίζω ότι θα έπρεπε να υπάρχει».

Θα μπορούσε να είναι ένα άτομο ή μια διαφορετική ρύθμιση, είπε. Κρίσιμο είναι ότι η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει για τα βασικά συλλογικά μηνύματα και στόχους της και στη συνέχεια να διορίσει ένα ή περισσότερα άτομα για να τα μεταφέρουν στον Τραμπ και τον Πούτιν, είπε. Ολοένα και περισσότερο, ο Στόρε είπε ότι στρέφεται στη λεγόμενη E3 για να παίξει αυτόν τον ρόλο – τις τρεις μεγαλύτερες οικονομικές δυνάμεις της Ευρώπης, τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Όποιος τελικά μιλήσει εκ μέρους των ευρωπαϊκών συμφερόντων, ένα επείγον καθήκον που αντιμετωπίζει η περιοχή είναι πώς να σταματήσει τον Τραμπ και τον Πούτιν από το να καταστρώσουν ένα νέο σχέδιο ασφαλείας, που προκαλεί φόβους στην Ευρώπη για περικοπές στην παρουσία των αμερικανικών στρατευμάτων ή για την αποδυνάμωση του ρόλου του ΝΑΤΟ – ένας μακροχρόνιος στόχος του ηγέτη της Ρωσίας. 

Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ και η ομάδα του υπαινίχθηκαν ότι οι ΗΠΑ εργάζονταν πάνω σε μια σημαντική αναθεώρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η οποία, όπως είπε ο πρόεδρος, θα μπορούσε να περιλαμβάνει «ολόκληρη την Ευρώπη». 

Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, δήλωσε ότι ο στόχος ήταν «να αναπτυχθούν πρακτικές ρυθμίσεις που να αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες όλων των πλευρών για την ασφάλεια».

Αλλά η ενσωμάτωση του μέλλοντος του ρόλου της Αμερικής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια σε μια διαπραγμάτευση για τον τερματισμό της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν είναι αποδεκτή από τη Νορβηγία, ή λέει ο Στόρε, από άλλες σκανδιναβικές-βαλτικές χώρες. 

«Οποιαδήποτε ζητήματα σχετίζονται με την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική στον τομέα της ασφάλειας θα πρέπει να αντιμετωπιστούν μετά το τέλος του πολέμου», δήλωσε ο Στόρε. «Η Ρωσία συνεχίζει να διατυπώνει τις ιδέες που είχε στα τέλη του [2021] σχετικά με το πού θα μπορούσε να υπάρχει ΝΑΤΟ και πού δεν θα μπορούσε να υπάρχει ΝΑΤΟ. Αυτό δεν είναι δουλειά της Ρωσίας να το αποφασίσει. Αυτό δεν έχει καμία σχέση με αυτό το σημείο των διαπραγματεύσεων». 

Σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες, ορισμένοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν αποδεχτεί το γεγονός ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις του Τραμπ κατά των συμμάχων του ΝΑΤΟ έχουν ήδη αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα της συμμαχίας ως αποτρεπτικού παράγοντα κατά της ρωσικής επιθετικότητας.

Ο Στόρε επέμεινε ότι το ΝΑΤΟ παραμένει σε καλή κατάσταση. «Μπορούμε να συζητήσουμε αν αυτή ή η άλλη δήλωση βοηθάει», είπε. «Νομίζω ότι μερικές φορές είναι δύσκολο να πει κανείς ναι, όντως βοηθούν».

Διαβάστε επίσης:

Ο Πάπας Λέων επικρίνει έντονα τα μέτρα λιτότητας του Μιλέι κατά την επίσκεψή του στην Αργεντινή (Photos/Videos)

Η Λεπέν αρνήθηκε ότι είναι φασίστρια: «Ούτε στοιχεία φασισμού υπάρχουν στο πρόγραμμά μας, ούτε διακρίσεις στη Γαλλία, είναι η λιγότερο ρατσιστική χώρα στον κόσμο»

Κινήσεις κατευνασμού των διαδηλωτών από τη γαλλική κυβέρνηση: Αυξάνει τον κατώτατο μισθό κατά… 24 ευρώ

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.