«Η νύχτα που ο κόσμος άλλαξε» – Πώς περιέγραψαν Έλληνες που έζησαν από κοντά την στιγμή της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου

Για 28 ολόκληρα χρόνια το Τείχος του Βερολίνου χώριζε όχι μόνο μια πόλη, αλλά οικογένειες, φίλους, ανθρώπινες ζωές και δύο διαφορετικούς κόσμους. Μέχρι τη νύχτα της 9ης Νοεμβρίου του 1989 όταν και έπεσε.

Ανάμεσα στους ανθρώπους που έζησαν εκείνη τη νύχτα βρίσκονταν και Έλληνες. Μετανάστες, εργαζόμενοι, φοιτητές και άνθρωποι που είχαν κάνει το Βερολίνο δεύτερη πατρίδα τους.

Για κάποιους η είδηση ήρθε μέσα από την τηλεόραση, για άλλους μέσα από τηλεφωνήματα και αναστάτωση στους δρόμους. Κανείς τους, όμως, δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα ζούσε από κοντά μια από τις σημαντικότερες στιγμές της σύγχρονης ευρωπαϊκής Ιστορίας.

Ορισμένοι από αυτούς, έχουν διηγηθεί τις στιγμές εκείνες, σε συνεντεύξεις και ντοκιμαντέρ, περιγράφοντας τις ιστορικές εκείνες στιγμές.

Οπως για παράδειγμα ο Νίκος Κοζανίτης που βρισκόταν στο σπίτι του όταν πληροφορήθηκε ότι τα σύνορα άνοιγαν. Η πρώτη του αντίδραση ήταν δυσπιστία. Όπως προκύπτει από την αφήγησή του, δυσκολεύτηκε να συνειδητοποιήσει ότι κάτι τέτοιο ήταν δυνατόν να συμβεί. Δεν έμεινε, όμως, για πολύ μέσα. Βγήκε αμέσως στους δρόμους μαζί με μια φίλη του.

Εκεί συνάντησε μια πόλη που έμοιαζε να έχει βγει από τον λήθαργο δεκαετιών. Ανατολικοβερολινέζοι περνούσαν στη δυτική πλευρά, παρατηρούσαν τις βιτρίνες των καταστημάτων και προσπαθούσαν να συνειδητοποιήσουν ότι μπορούσαν πλέον να κινηθούν ελεύθερα. Μια λέξη ακουγόταν ξανά και ξανά: «Wahnsinn!», δηλαδή «Τρέλα!». Ήταν η αυθόρμητη έκφραση ανθρώπων που έβλεπαν να καταρρέει μπροστά τους μια πραγματικότητα που θεωρούσαν σχεδόν αιώνια.

Η ζωή ανάμεσα σε δύο κόσμους

Ο Λάμπρος Σαββίδης είχε εγκατασταθεί στο Δυτικό Βερολίνο από το 1974. Είχε γνωρίσει καλά την πόλη, τις αντιθέσεις της και την καθημερινότητα που διαμόρφωνε το Τείχος. Ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Κοινότητας Βερολίνου, είχε ενεργή παρουσία στην ελληνική παροικία.

Η Ανατολική πλευρά δεν του ήταν άγνωστη. Περνούσε συχνά τα σύνορα για να επισκεφθεί θέατρα, να αγοράσει βιβλία ή να απολαύσει ένα γεύμα. Γνώριζε ότι πίσω από το Τείχος υπήρχε μια διαφορετική κοινωνία, με διαφορετικούς κανόνες και περιορισμούς.

Το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου επέλεξε να παρακολουθήσει τις εξελίξεις από την τηλεόραση. Η πτώση του Τείχους, ωστόσο, δεν ήταν για εκείνον μόνο μια εντυπωσιακή εικόνα. Ήταν μια πολιτική ανατροπή με τεράστιες συνέπειες, που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει πλήρως εκείνες τις ώρες.

«Πάμε στην Πύλη του Βρανδεμβούργου!»

Για τον Δημήτρη Καλαϊτζίδη, η ιστορική είδηση ήρθε ενώ φιλοξενούσε φίλους από την Αθήνα. Όταν ενημερώθηκε από τον σύντροφό του ότι το Τείχος είχε πέσει, δεν υπήρχε χρόνος για δεύτερες σκέψεις. Η απόφαση ήταν να κατευθυνθούν αμέσως προς την Πύλη του Βρανδεμβούργου.

Εκεί όπου για χρόνια το Τείχος συμβόλιζε τον διαχωρισμό, τώρα συγκεντρώνονταν άνθρωποι που ήθελαν να ζήσουν την ιστορική στιγμή. Άνθρωποι ανέβαιναν πάνω στο τσιμεντένιο τείχος, αγκαλιάζονταν, φώναζαν, γελούσαν και έκλαιγαν. Ήταν μια έκρηξη συναισθημάτων που δύσκολα μπορούσε να περιγράψει κανείς με λόγια.

Για όσους είχαν ζήσει επί χρόνια στη σκιά του Τείχους, η εικόνα ήταν σχεδόν απίστευτη. Το σύνορο που είχε καθορίσει τις ζωές τους έχανε τη δύναμή του. Οι δύο πλευρές της πόλης άρχιζαν να ξαναγίνονται μία.

Το κομμάτι του Τείχους που έγινε προσωπικό κειμήλιο

Ο Νίκος Αθανασιάδης παρακολουθούσε αρχικά τις εξελίξεις από το σπίτι του. Στη συνέχεια βγήκε με έναν Γερμανό συνάδελφό του σε κεντρικό δρόμο και βρέθηκε μπροστά σε εικόνες που δεν είχε ξαναδεί. Ανατολικοβερολινέζοι κατέκλυζαν τους δρόμους, ενώ τα χαρακτηριστικά αυτοκίνητα Trabant περνούσαν στο κέντρο του Βερολίνου.

Οι άνθρωποι που για χρόνια ζούσαν πίσω από τα σύνορα μπορούσαν πλέον να περάσουν στη Δύση. Δεν επρόκειτο μόνο για μια αλλαγή στην κυκλοφορία των πολιτών. Ήταν η επιστροφή μιας ελευθερίας που είχε στερηθεί μια ολόκληρη γενιά.

Ο Αθανασιάδης κράτησε, μάλιστα, ένα πολύ ιδιαίτερο ενθύμιο από εκείνες τις ημέρες. Πήρε ένα καλέμι και έσπασε ο ίδιος ένα κομμάτι από το Τείχος, το οποίο κράτησε ως αναμνηστικό.

«Δεν το περίμενα και βασικά κανείς δεν περίμενε ότι το τείχος θα έπεφτε. Να φανταστείτε, ούτε καν ο Χέλμουτ Κολ, ο τότε Καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας, δεν το περίμενε και απουσίαζε σε επίσημη επίσκεψη στην Πολωνία! Για τον απλό κόσμο δεν το συζητάμε καν. Εξελίξεις βέβαια περιμέναμε, ήταν φανερό ότι κάτι θα γίνει αλλά όχι αυτό και όχι με τον τρόπο που έγινε» περιέγραψε σε συνέντευξή του.

Η Ελληνίδα που δεν πίστεψε την είδηση

Η Ελένη Βίνκελ Μωραΐτου έζησε μια διαφορετική, σχεδόν κινηματογραφική εκδοχή εκείνης της βραδιάς.

Είχε βγει βόλτα στο Δυτικό Βερολίνο μαζί με έναν φίλο της από την Ελλάδα, για να του δείξει τα αξιοθέατα της πόλης. Κάποια στιγμή παρατήρησαν αναστάτωση και κινητικότητα στους δρόμους. Υπέθεσαν ότι επρόκειτο για κάποια διαδήλωση και δεν έδωσαν ιδιαίτερη σημασία.

Όταν επέστρεψαν στο σπίτι, ο Γερμανός σύντροφός της τής ανακοίνωσε ότι το Τείχος είχε πέσει.

Η αντίδρασή της ήταν να μην τον πιστέψει. Νόμιζε ότι της έκανε πλάκα.

Η πραγματικότητα, όμως, ήταν πολύ πιο συγκλονιστική. Τις επόμενες ημέρες θα παρακολουθούσε ανθρώπους να ξανασυναντούν τις οικογένειές τους, φίλους να αγκαλιάζονται ύστερα από χρόνια και Ανατολικογερμανούς να ανακαλύπτουν έναν κόσμο που μέχρι τότε τους ήταν απρόσιτος.

Οι Έλληνες φοιτητές και οι δημοσιογράφοι που κατέγραψαν την Ιστορία

Η ελληνική παρουσία στο Βερολίνο εκείνη την εποχή είχε και μια νεότερη γενιά. Έλληνες φοιτητές, όπως ο Θανάσης Ζώτος, ο Γιάννης Ζώτος και ο Δημήτρης Αμπατιέλος, βίωναν από κοντά την ατμόσφαιρα του Ψυχρού Πολέμου και τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνταν στην Ευρώπη.

Σημαντική είναι και η μαρτυρία του τότε Έλληνα πρέσβη Θεόδωρου Δασκαρόλη, ο οποίος έζησε τις εξελίξεις από τη διπλωματική του θέση.

Την ίδια ώρα, Έλληνες δημοσιογράφοι βρίσκονταν στο Βερολίνο για να μεταφέρουν τις εικόνες στο ελληνικό κοινό. Ανάμεσά τους ο Κώστας Αργυρός και ο Τάσος Τέλογλου, που κατέγραψαν τις στιγμές της ιστορικής αλλαγής και τις αντιδράσεις των ανθρώπων.

Η ιστορία ενός Έλληνα στα χέρια της Στάζι

Πίσω από τις εικόνες των πανηγυρισμών υπήρχε και μια σκοτεινή πραγματικότητα. Το Τείχος δεν ήταν απλώς ένα φυσικό εμπόδιο. Ήταν σύμβολο επιτήρησης, πολιτικού ελέγχου και καταστολής.

Η ιστορία του Γεωργίου Μπακαλιού αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο Έλληνας μετανάστης είχε εγκατασταθεί στο Δυτικό Βερολίνο και εργαζόταν ως κοινωνικός σύμβουλος για τους Έλληνες εργαζομένους και τις οικογένειές τους.

Τον Μάιο του 1970 συνελήφθη στο Ανατολικό Βερολίνο από τη Στάζι, κατά τη διάρκεια υπηρεσιακής επίσκεψης, με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών. Καταδικάστηκε σε 12 χρόνια φυλάκισης, ενώ το 1976 απελευθερώθηκε ύστερα από συμφωνία εξαγοράς της απελευθέρωσής του από τη Δυτική Γερμανία.

Διαβάστε επίσης

Nvidia: Η Κίνα διαψεύδει ότι κατασκόπευε τον Τζένσεν Χουάνγκ, αλλά το Κογκρέσο δεν… πείθεται

Ο θρύλος του γαλλικού αθλητισμού, Τεντί Ρινέρ, θα είναι υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές (video)

Ερντογάν για Κύπρο: Υπάρχουν δύο ξεχωριστά κράτη και δύο λαοί στο νησί, ας το πάρει απόφαση η διεθνής κοινότητα

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.