Ουκρανία: Οι εγγυήσεις ασφαλείας στην κορυφή της ατζέντας των ειρηνευτικών συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι

Για πρώτη φορά από τον Φεβρουάριο, ρώσοι, ουκρανοί και αμερικανοί διαπραγματευτές πρόκειται να πραγματοποιήσουν συνομιλίες με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος πλησιάζει πλέον στη συμπλήρωση πέντε ετών, με τις εγγυήσεις ασφαλείας να βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας.

Ο διήμερος γύρος συνομιλιών, που αρχίζει την Τρίτη στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ακολουθεί τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του έτους, χωρίς να σημειωθεί κάποια ορατή πρόοδος προς τον τερματισμό της πιο καταστροφικής σύγκρουσης στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπως αναφέρει το Associated Press.

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται μετά την τοπική εκεχειρία του περασμένου μήνα στην περιοχή γύρω από την κατεχόμενη από τη Ρωσία πόλη Ολέσκι, στη νότια Ουκρανία. Η εκεχειρία επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση και της πρώτης κυρίας των ΗΠΑ, Μελάνια Τραμπ, και επέτρεψε την απομάκρυνση ορισμένων κατοίκων, καθώς και την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας που ήταν απολύτως αναγκαία.

Ωστόσο, παρότι τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο παρουσίασαν την εκεχειρία διάρκειας μίας εβδομάδας ως θετικό προηγούμενο, οι σφοδρές μάχες συνεχίζονται κατά μήκος της γραμμής του μετώπου, μήκους 1.200 χιλιομέτρων. Παράλληλα, και οι δύο πλευρές έχουν κλιμακώσει τις επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς η μία εναντίον της άλλης, χρησιμοποιώντας μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.

Η Ρωσία έχει εντείνει τα πλήγματά της κατά του ενεργειακού συστήματος της Ουκρανίας, επιδιώκοντας να κάμψει την αποφασιστικότητα της χώρας καθώς αρχίζει ο χειμώνας. Η Μόσχα χρησιμοποιεί βαλλιστικούς πυραύλους και νέα, ταχύτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ, εκμεταλλευόμενη την έλλειψη αμερικανικής κατασκευής πυραύλων αναχαίτισης για τα συστήματα Patriot που αντιμετωπίζει η Ουκρανία.

Ρωσία και Ουκρανία προβάλλουν εκ διαμέτρου αντίθετες απαιτήσεις

Η Ρωσία και η Ουκρανία εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά μεταξύ τους σε βασικά ζητήματα που αφορούν οποιαδήποτε ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία.

Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απαιτεί από την Ουκρανία να αποσύρει τα στρατεύματά της από τις τέσσερις περιφέρειες που η Μόσχα προσάρτησε παράνομα τον Σεπτέμβριο του 2022, χωρίς ωστόσο να έχει καταφέρει ποτέ να τις θέσει υπό τον πλήρη έλεγχό της. Απαιτεί επίσης από την Ουκρανία να εγκαταλείψει την προσπάθεια ένταξής της στο ΝΑΤΟ, να αποδεχθεί αυστηρούς περιορισμούς στις ένοπλες δυνάμεις της και να άρει τους περιορισμούς που αφορούν τη ρωσική γλώσσα και την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας που συνδέεται με το Πατριαρχείο Μόσχας.

Ο Πούτιν επιδιώκει μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία στη βάση αυτών των όρων και αρνείται να συμφωνήσει σε γενική κατάπαυση των εχθροπραξιών. Υποστηρίζει ότι μια τέτοια παύση θα έδινε απλώς στα ουκρανικά στρατεύματα τη δυνατότητα να ξεκουραστούν και να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους σε οπλισμό.

Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απορρίπτει τις απαιτήσεις του Πούτιν να παραχωρήσει οικειοθελώς εδάφη που η Ρωσία δεν έχει καταφέρει να καταλάβει στο πεδίο της μάχης. Απορρίπτει επίσης την επιβολή περιορισμών στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και στις συμφωνίες συνεργασίας με τους δυτικούς εταίρους της χώρας, τις οποίες το Κίεβο θεωρεί απαραίτητες εγγυήσεις ασφαλείας για την αποτροπή μιας νέας ρωσικής εισβολής.

Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι η άμεση κατάπαυση του πυρός αποτελεί το πρώτο βήμα για τη διαπραγμάτευση μιας ευρύτερης συμφωνίας. Παράλληλα, επιμένει ότι μόνο μια απευθείας συνάντηση μεταξύ Πούτιν και Ζελένσκι μπορεί να οδηγήσει σε διευθέτηση των εδαφικών ζητημάτων.

Στην κορυφή της ατζέντας οι εγγυήσεις ασφαλείας

Η Ρωσία και η Ουκρανία ανακοίνωσαν ότι οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις εγγυήσεις ασφαλείας.

Ο Ζελένσκι επισήμανε ότι η Ουκρανία και οι σύμμαχοί της έχουν συζητήσει εγγυήσεις ασφαλείας αντίστοιχες με εκείνες που προβλέπει το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο η Συμμαχία θεωρεί ότι μια επίθεση εναντίον ενός από τα μέλη της συνιστά επίθεση εναντίον όλων.

Σε συνέντευξή του στις 5 Νοεμβρίου, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία συνοψίζονται στο τι θα πράξουν οι δυτικοί σύμμαχοί της σε περίπτωση που η Ρωσία εξαπολύσει νέα εισβολή στη χώρα. «Αν η Ρωσία επιτεθεί ξανά, τι θα συμβεί;» διερωτήθηκε ο Ζελένσκι. «Ποιος θα κάνει τι, με ποια μέσα και πότε;».

Ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο ανάπτυξης στρατευμάτων τους στην Ουκρανία μετά την επίτευξη μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας. Η Ρωσία απορρίπτει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, προειδοποιώντας ότι θα θεωρήσει οποιαδήποτε ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη στο ουκρανικό έδαφος νόμιμο στρατιωτικό στόχο.

Το Κρεμλίνο επιμένει ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας και για τη Ρωσία. Λίγο πριν από την έναρξη της γενικευμένης εισβολής το 2022, η Μόσχα είχε απαιτήσει από το ΝΑΤΟ να αποσύρει τις στρατιωτικές δυνάμεις που έχει αναπτύξει σε κράτη-μέλη της Συμμαχίας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, θεωρώντας την παρουσία τους απειλή για την ασφάλειά της. Παρόμοιες απαιτήσεις αναμένεται να αποτελέσουν μέρος οποιασδήποτε συνολικής ειρηνευτικής συμφωνίας προτείνει η Ρωσία.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξή του στην εκπομπή «60 Minutes», που μεταδόθηκε την Κυριακή, ότι η Μόσχα και το Κίεβο βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία, προσθέτοντας ωστόσο ότι «στο τέλος, η Ουκρανία θα έχει κάπως διαφορετική μορφή».

Μετά τη συνάντησή του με τον απεσταλμένο του Πούτιν, Κιρίλ Ντμίτριεφ, στις 4 Νοεμβρίου στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι βρίσκεται υπό επεξεργασία μια ευρεία συμφωνία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

«Θα είναι μια μεγάλη συμφωνία και θα αφορά περισσότερα από την Ουκρανία», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ενδέχεται να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη.

Η Ουκρανία θέλει την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά η Ρωσία αρνείται

Η Ουκρανία επιμένει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της πρέπει να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις, ενώ η Ρωσία αντιτίθεται σε οποιαδήποτε τέτοια εμπλοκή σε αυτή τη φάση.

«Κανείς δεν πρόκειται να τους προσκαλέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», απάντησε σε έντονο ύφος ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, όταν ρωτήθηκε εάν ευρωπαίοι απεσταλμένοι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στις συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι. Πρόσθεσε μάλιστα ότι ακόμη και αν μεταβούν εκεί, δεν θα τους επιτραπεί η είσοδος στην αίθουσα των διαπραγματεύσεων.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συμμετάσχουν στις ευρύτερες διαπραγματεύσεις, αλλά σε μεταγενέστερο στάδιο.

«Δεδομένου ότι η συζήτηση θα αφορά τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη, με παράλληλη εξέταση της αμοιβαίας ασφάλειας της Ρωσίας και της Ουκρανίας, σε κάποιο στάδιο θα είναι αδύνατο να προχωρήσει χωρίς τους Ευρωπαίους», δήλωσε.

Στις 27 Οκτωβρίου, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε είχαν τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν, στην πρώτη γνωστή απευθείας συνομιλία τους μαζί του μετά την περίοδο που ακολούθησε την εισβολή του 2022. Οι δύο ηγέτες διευκρίνισαν ότι συνομίλησαν με τον ρώσο πρόεδρο υπό την ιδιότητά τους ως επικεφαλής σκανδιναβικών χωρών που γειτνιάζουν με τη Ρωσία και όχι εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία δυσκολεύεται να επιλέξει έναν εκπρόσωπο για τις διαπραγματεύσεις με τη Μόσχα.

Ο Πεσκόφ σχολίασε ειρωνικά ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ «δεν μπορούν ακόμη ούτε να αποφασίσουν ποιος είναι εξουσιοδοτημένος να μιλήσει εξ ονόματός τους», κάνοντας λόγο για «παρατεταμένη αναποφασιστικότητα και έλλειψη ετοιμότητας από την πλευρά της».

Στις 4 Νοεμβρίου, ο Ζελένσκι ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι είχε συνομιλία διάρκειας 90 λεπτών με τους αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Τραμπ, τονίζοντας ότι οι συνομιλίες «πρέπει να προχωρήσουν με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα, ώστε να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος το συντομότερο δυνατό».

Ο Κούσνερ ανέφερε στο X ότι «στόχος μας είναι να διαμορφώσουμε πρακτικές ρυθμίσεις που θα αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες όλων των πλευρών για την ασφάλειά τους, θα μειώνουν τον κίνδυνο μελλοντικών συγκρούσεων και θα δημιουργούν ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον ασφαλείας».

«Για περισσότερα από 30 χρόνια, η Ευρώπη και η Ρωσία δυσκολεύονται να διαμορφώσουν ένα βιώσιμο πλαίσιο ασφαλείας», έγραψε ο Κούσνερ. «Δεκαετίες αμοιβαίας δυσπιστίας, αντικρουόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια και οι καταστροφικές συνέπειες αυτού του πολέμου καθιστούν την προσπάθεια εξαιρετικά δύσκολη, αλλά ταυτόχρονα απαραίτητη για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης».

Όπως επισήμανε, οι βασικοί στόχοι των συνομιλιών είναι «η καθιέρωση μόνιμων διαβουλεύσεων για θέματα ασφαλείας, η διασφάλιση αξιόπιστων διαύλων επικοινωνίας σε περιόδους κρίσης, η ενίσχυση της στρατιωτικής διαφάνειας, η λήψη αμοιβαίων μέτρων για τη μείωση των κινδύνων κλιμάκωσης και η δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια και σταθερότητα στην Ευρώπη».

Έμπειρα στελέχη συμμετέχουν στις διαπραγματευτικές αντιπροσωπείες

Ο σύμβουλος του Πούτιν, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ο οποίος είχε ηγηθεί της ρωσικής αντιπροσωπείας στις πρώτες απευθείας ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ουκρανία, στην Κωνσταντινούπολη τον Μάρτιο του 2022, καθώς και σε μεταγενέστερους γύρους διαπραγματεύσεων, παραμένει ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Μόσχας.

Πρώην υπουργός Πολιτισμού, ο οποίος έχει συγγράψει βιβλία για υποτιθέμενες συνωμοσίες της Δύσης εναντίον της Ρωσίας ανά τους αιώνες, ο Μεντίνσκι είναι γνωστός για τις σκληροπυρηνικές του θέσεις και τις προκλητικές δηλώσεις του. Κατά τις συνομιλίες του 2025, επίσης στην Κωνσταντινούπολη, φέρεται να δήλωσε ότι ο Μέγας Πέτρος χρειάστηκε 21 χρόνια για να νικήσει τη Σουηδία τον 18ο αιώνα και ότι η Μόσχα είναι πλέον έτοιμη να πολεμήσει για όσο διάστημα χρειαστεί.

Στη ρωσική αντιπροσωπεία συμμετέχουν επίσης οι υφυπουργοί Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ και Μιχαήλ Γκαλούζιν, ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών Ιγκόρ Κοστιούκοφ και ο αναπληρωτής επικεφαλής της Διεύθυνσης Επιχειρήσεων του Γενικού Επιτελείου, Γιούρι Ζιγκαρλόφσκι.

Επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας είναι ο Ρουστέμ Ουμέροφ, επικεφαλής της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της χώρας, ο οποίος είχε συμμετάσχει και σε προηγούμενες συνομιλίες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην ουκρανική αντιπροσωπεία συμμετέχουν επίσης ο προσωπάρχης του Ζελένσκι, Κίριλο Μπουντάνοφ, ο αναπληρωτής του, Σεργκίι Κισλίτσια, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, Αντρίι Χνάτοφ, και ο Νταβίντ Αραχάμια, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος «Υπηρέτης του Λαού» του Ζελένσκι.

Διαβάστε επίσης:

«Η νύχτα που ο κόσμος άλλαξε» – Πώς περιέγραψαν Έλληνες που έζησαν από κοντά την στιγμή της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου

Ισραήλ: Προχωρεί με αργά βήματα ο Άιζενκοτ – Προσπαθεί να διώξει τον πρόεδρο της Κνεσέτ και να τα βρει με τους υπερορθόδοξους Χαρεντίμ

Τουρκία: Ισχυρή έκρηξη σε εργοστάσιο χάλυβα στη Σμύρνη – Τουλάχιστον 6 νεκροί, επιχείρηση για 8 εγκλωβισμένους (videos)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.