Μισθοί με ημερομηνία λήξης: Η ακρίβεια εξαφανίζει τις αυξήσεις πριν φτάσουν στις τσέπες των εργαζομένων

Η ακρίβεια αποδεικνύεται πολύ πιο επίμονη από τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση των πιέσεων, με τα ελληνικά νοικοκυριά να βρίσκονται αντιμέτωπα με έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα. Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στις τιμές των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η ενεργειακή επιβάρυνση, το αυξανόμενο κόστος μετακίνησης και η ακριβότερη στέγαση δημιουργούν έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από το διαθέσιμο εισόδημα, εξανεμίζοντας στην πράξη σημαντικό μέρος των όποιων μισθολογικών και φορολογικών ελαφρύνσεων.

Το πραγματικό πρόβλημα για την κυβέρνηση δεν είναι μόνο ότι ο πληθωρισμός επέστρεψε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, αλλά κυρίως ότι οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις καταγράφονται σε δαπάνες τις οποίες οι πολίτες δεν μπορούν εύκολα να περιορίσουν. Το ενοίκιο, η θέρμανση, το ηλεκτρικό ρεύμα και οι καθημερινές μετακινήσεις αποτελούν ανελαστικές ανάγκες, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επώδυνη τη νέα επιτάχυνση των τιμών.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Οκτώβριο αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,7%, από 5% τον Σεπτέμβριο, ενώ έναν χρόνο νωρίτερα βρισκόταν στο 2%. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι, αντί να υποχωρούν, οι πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν νέα δυναμική, με ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

Το μεγαλύτερο πλήγμα έρχεται από τις ανελαστικές δαπάνες

Αποκαλυπτικό είναι ότι δύο μόνο κατηγορίες, η στέγαση και οι μεταφορές, ευθύνονται για περίπου 4,15 από τις 5,7 ποσοστιαίες μονάδες του ετήσιου πληθωρισμού. Με άλλα λόγια, σχεδόν τα τρία τέταρτα της συνολικής αύξησης του δείκτη συνδέονται με δαπάνες που δύσκολα αποφεύγονται.

Στη στέγαση οι τιμές αυξήθηκαν κατά 15,1% σε ετήσια βάση, ενώ στις μεταφορές η άνοδος έφθασε στο 13,8%. Πρόκειται για επιβαρύνσεις που δεν αποτυπώνουν απλώς μια στατιστική μεταβολή, αλλά μεταφράζονται σε μικρότερο υπόλοιπο στον οικογενειακό προϋπολογισμό στο τέλος κάθε μήνα.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στην ενέργεια. Το φυσικό αέριο καταγράφει ετήσια αύξηση 80%, το πετρέλαιο θέρμανσης 37,5%, το πετρέλαιο κίνησης 39,4% και η βενζίνη 25%. Οι αυξήσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες θέρμανσης αρχίζουν να ενισχύονται. Παράλληλα, η άνοδος των καυσίμων δημιουργεί πρόσθετο κόστος για τις επιχειρήσεις, τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, συντηρώντας τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων σε προϊόντα και υπηρεσίες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο η βενζίνη πρόσθεσε 1,18 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο πληθωρισμό, ενώ ο ηλεκτρισμός συνέβαλε με άλλες 0,71 μονάδες.

Η ακρίβεια επιστρέφει και στο καθημερινό τραπέζι

Την ίδια ώρα, τα τρόφιμα, τα οποία είχαν παρουσιάσει σημάδια σχετικής σταθεροποίησης, επανέρχονται στο επίκεντρο των ανατιμήσεων.

Ο ετήσιος πληθωρισμός στη διατροφή επιταχύνθηκε στο 2,1%, από μόλις 0,6% τον Σεπτέμβριο. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι μέσα σε έναν μήνα οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 2,3%, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση στα νοικοκυριά δεν περιορίζεται στην ενέργεια. Οι μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις καταγράφονται στα αλίπαστα ψάρια με 10,4%, στο αρνί και το κατσίκι με 9,1%, στα λαχανικά με 8,4% και στο μοσχάρι με 6,5%. Ακριβότερα είναι επίσης τα αυγά, τα τυριά και το ψωμί.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι πρόκειται για προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης, τα οποία καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος των δαπανών των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών. Βεβαίως, υπάρχουν και μειώσεις τιμών, όπως στο ελαιόλαδο κατά 8,4%, στο ρύζι κατά 5,9% και στα ζυμαρικά κατά 4,2%. Ωστόσο, αυτές δεν αρκούν για να ανατρέψουν τη συνολική εικόνα των επιβαρύνσεων. Άλλωστε, η μείωση της τιμής ορισμένων προϊόντων δεν σημαίνει ότι το συνολικό καλάθι της νοικοκυράς γίνεται φθηνότερο.

Νέος πονοκέφαλος με τα ενοίκια

Ένα ακόμη μέτωπο που παραμένει ανοιχτό είναι η στεγαστική δαπάνη. Τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 1,3% μόνο μέσα στον Οκτώβριο, ενισχύοντας περαιτέρω τις πιέσεις σε χιλιάδες οικογένειες. Μάλιστα, για τις μισθώσεις στις οποίες εφαρμόζεται η νόμιμη αναπροσαρμογή με βάση το 75% της μεταβολής του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, το σχετικό ποσοστό για τον Νοέμβριο διαμορφώνεται στο 4,3%. Αυτό σημαίνει ότι, σε μια τέτοια μίσθωση με σημερινό ενοίκιο 700 ευρώ, η αναπροσαρμογή μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετη μηνιαία επιβάρυνση 30,10 ευρώ, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες και συμβατικές προϋποθέσεις. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει μία ακόμη διάσταση του πληθωρισμού: οι ανατιμήσεις δεν περιορίζονται στην τρέχουσα κατανάλωση, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζουν και μελλοντικές συμβατικές υποχρεώσεις.

Οι αυξήσεις εισοδημάτων κινδυνεύουν να χαθούν στην ακρίβεια

Η νέα πληθωριστική έξαρση δημιουργεί επιπλέον προβληματισμό για την πραγματική αποτελεσματικότητα των μέτρων ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.

Οι φορολογικές παρεμβάσεις, οι αυξήσεις αποδοχών και οι οικονομικές ενισχύσεις κινδυνεύουν να αποδειχθούν ανεπαρκείς όταν το κόστος βασικών αγαθών και υπηρεσιών εξακολουθεί να αυξάνεται με τόσο υψηλούς ρυθμούς. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο εάν ληφθεί υπόψη ότι ο πληθωρισμός δεν μετρά το συνολικό ύψος των ανατιμήσεων των τελευταίων ετών, αλλά την πρόσθετη αύξηση των τιμών σε σχέση με έναν χρόνο πριν. Επομένως, το σημερινό 5,7% έρχεται να προστεθεί στις επιβαρύνσεις που έχουν ήδη συσσωρευτεί στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Για την κυβέρνηση, η επόμενη περίοδος εξελίσσεται σε δοκιμασία οικονομικής και κοινωνικής αντοχής. Η υποχώρηση ορισμένων επιμέρους τιμών δεν αρκεί για να αλλάξει το κλίμα, όσο το κόστος στέγασης, ενέργειας και μετακίνησης συνεχίζει να κινείται ανοδικά. Και το μεγαλύτερο ερώτημα πλέον δεν είναι πότε θα αρχίσει να μειώνεται ο πληθωρισμός, αλλά πόσο από το διαθέσιμο εισόδημα θα έχει απομείνει στα νοικοκυριά μέχρι να συμβεί αυτό. 

Διαβάστε επίσης

Επίδομα θέρμανσης: Άνοιξε η πλατφόρμα για τις αιτήσεις – Ποιοι δικαιούνται έως 1.560 ευρώ και πότε πληρώνονται

Σενάριο σοκ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Σύνταξη στα 72 το 2080 και 1,6 εκατ. λιγότεροι στην αγορά εργασίας

Οι απάτες «ξύπνησαν» την ΑΑΔΕ: Σχέδιο για τις εταιρείες φαντάσματα, που αλλάζουν ΑΦΜ, αφήνουν φέσια και συνεχίζουν κανονικά

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.