Από το σκάνδαλο των πανεπιστημίων στις ΗΠΑ στην υπόθεση Τσαβδαρίδη: Τα «χρυσά» μόρια και η βιομηχανία των αθλητικών διακρίσεων

Η υπόθεση του Λάζαρου Τσαβδαρίδη, που οδήγησε τελικά στην παραίτησή του από τη θέση του υφυπουργού Ανάπτυξης, δεν είναι απλώς ένα ακόμη περιστατικό που προκαλεί πολιτική αμηχανία στην κυβέρνηση. Είναι ενδεχομένως η κορυφή ενός πολύ μεγαλύτερου παγόβουνου, που αφορά τον τρόπο με τον οποίο αθλητικές διακρίσεις μετατρέπονται σε πολύτιμα μόρια για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια.

Και το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η κόρη ενός κυβερνητικού στελέχους εμφανιζόταν σε φύλλα αγώνων χάντμπολ χωρίς να έχει ουσιαστική αγωνιστική συμμετοχή, όπως καταγγέλλεται. Είναι πόσοι ακόμη μαθητές ενδέχεται να απέκτησαν αντίστοιχα προνόμια, μέσα από ένα σύστημα που φαίνεται να προσφέρει περισσότερα «παράθυρα» από όσα μπορεί να ελέγξει η Πολιτεία.

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς έρχεται λίγες ημέρες μετά τις συγκλονιστικές αποκαλύψεις για το σκάνδαλο στο ελληνικό μπάσκετ και τις καταγγελίες περί χειραγώγησης σχολικών αγώνων, με στόχο την εξασφάλιση προνομιακής μοριοδότησης.

Η υπόθεση Τσαβδαρίδη και το επιχείρημα που δεν αρκεί

Σύμφωνα με τις καταγγελίες που δημοσιοποιήθηκαν, η κόρη του πρώην πλέον υφυπουργού εμφανιζόταν ως μέλος της πρωταθλήτριας ομάδας χάντμπολ νεανίδων της Πυλαίας, χωρίς να συμμετέχει ουσιαστικά στους αγώνες.

Ο ίδιος ο Λάζαρος Τσαβδαρίδης απέρριψε τις αιτιάσεις περί ευνοϊκής μεταχείρισης και υποστηρίζει ότι η κόρη του δεν χρησιμοποίησε ποτέ πρόσθετη αθλητική μοριοδότηση για την εισαγωγή της στο πανεπιστήμιο. Αλλά οι εξηγήσεις του δεν κρίθηκαν επαρκείς και αναγκάστηκε σε παραίτηση από την κυβέρνηση. Η Ομοσπονδία Χειροσφαίρισης, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι δεν προκύπτει παραβίαση των αγωνιστικών κανονισμών. Ούτε αυτή έπεισε όμως ότι δεν έγινε παρατυπία ή έστω δεν υπήρξε κάποιο ηθικό (και ουσιαστικό) θέμα.

Οι καταγγελίες και τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί εγείρουν όμως ένα διαφορετικό, εξίσου σοβαρό ερώτημα: Μπορεί κάποιος να αποκτά δικαίωμα προνομιακής μοριοδότησης χωρίς πραγματική αθλητική προσφορά; Το γεγονός ότι ένα προνόμιο δεν χρησιμοποιήθηκε τελικά δεν απαντά από μόνο του στο ερώτημα αν αποκτήθηκε με θεμιτό τρόπο.

Το σκάνδαλο στο μπάσκετ και οι «πρωταθλητές» στα χαρτιά

Η υπόθεση Τσαβδαρίδη δεν εμφανίστηκε σε πολιτικό και κοινωνικό κενό. Το σκάνδαλο που συγκλονίζει το ελληνικό μπάσκετ, με τις έρευνες για χειραγώγηση αγώνων και τις προφυλακίσεις παραγόντων του αθλήματος, έφερε στην επιφάνεια και μια άλλη, εξαιρετικά σκοτεινή πτυχή: τις καταγγελίες για στημένα σχολικά πρωταθλήματα, στημένες διαιτησίες και νοθευμένες αθλητικές διακρίσεις που μπορούσαν να μετατραπούν σε εισιτήρια εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) έχει καταγγείλει ένα πλέγμα σχέσεων ανάμεσα σε σχολεία, αθλητικούς παράγοντες, συλλόγους και μάνατζερ, με μαθητές να μετακινούνται σε συγκεκριμένα σχολεία, να απαλλάσσονται ουσιαστικά από την παρακολούθηση μαθημάτων και να συμμετέχουν σε ομάδες που επιδίωκαν διακρίσεις.

Ακόμη σοβαρότερες είναι οι καταγγελίες για εικονικές ομάδες και διοργανώσεις, που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν για την εξασφάλιση πρόσθετων μορίων. Οι καταγγελίες αυτές βρίσκονται υπό διερεύνηση. Αν επιβεβαιωθούν, δεν θα πρόκειται απλώς για μεμονωμένες παρατυπίες, αλλά για οργανωμένη εκμετάλλευση ενός θεσμού που δημιουργήθηκε για να επιβραβεύει την πραγματική αθλητική προσπάθεια.

Και, φυσικά, για μια κατάφωρη αδικία σε βάρος των χιλιάδων μαθητών που αγωνίζονται στις Πανελλαδικές χωρίς προνομιακές διαδρομές.

Το αμερικανικό σκάνδαλο των εκατομμυρίων

Το φαινόμενο, πάντως, δεν αποτελεί ελληνική αποκλειστικότητα. Τον Μάρτιο του 2019 οι Ηνωμένες Πολιτείες συγκλονίστηκαν από το σκάνδαλο «Operation Varsity Blues», μια τεράστια υπόθεση διαφθοράς γύρω από την εισαγωγή παιδιών εύπορων οικογενειών σε κορυφαία πανεπιστήμια.

Πλούσιοι γονείς πλήρωναν μεγάλα ποσά για να εξασφαλίσουν θέσεις στα παιδιά τους σε ιδρύματα όπως το Yale, το Stanford και το University of Southern California. Μία από τις βασικές μεθόδους ήταν η ψευδής παρουσίαση υποψηφίων ως διακεκριμένων αθλητών, ώστε να επωφεληθούν από ειδικές διαδικασίες εισαγωγής. Σε ορισμένες περιπτώσεις κατασκευάζονταν ακόμη και αθλητικά βιογραφικά, προκειμένου να εμφανίζονται οι υποψήφιοι ως μέλη αγωνιστικών ομάδων.

Ο εγκέφαλος του κυκλώματος, Ρικ Σίνγκερ, συγκέντρωσε περισσότερα από 25 εκατομμύρια δολάρια, ενώ ανάμεσα στους εμπλεκομένους βρέθηκαν διάσημοι ηθοποιοί, επιχειρηματίες και πανεπιστημιακοί προπονητές.

Οι υποθέσεις δεν είναι ταυτόσημες, ούτε υπάρχει βάση για εξίσωση των εμπλεκομένων. Η ομοιότητα, όμως, στον μηχανισμό εκμετάλλευσης των αθλητικών προνομίων είναι εντυπωσιακή. Στην Αμερική η οικονομική ισχύς επιχειρούσε να αγοράσει αθλητικά προσόντα. Στην Ελλάδα οι καταγγελίες περιγράφουν ένα σύστημα στο οποίο αθλητικές ιδιότητες και διακρίσεις ενδέχεται να αποκτώνται χωρίς το αντίστοιχο πραγματικό αγωνιστικό υπόβαθρο. Κοινός παρονομαστής: η παράκαμψη της αξιοκρατίας με όχημα τον αθλητισμό.

Η εντολή Μητσοτάκη και το μεγάλο ερώτημα

Δεν είναι τυχαίο ότι το Μέγαρο Μαξίμου έχει ήδη κινητοποιηθεί – προφανώς θορυβημένο από την έκταση, που μπορεί να λάβει η υπόθεση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε από την υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη την επανεξέταση του συστήματος μοριοδότησης, ώστε να κλείσουν τα περιθώρια καταστρατήγησής του.

Η υπουργός έχει ήδη συζητήσει με την ΟΙΕΛΕ τη συγκρότηση ειδικής τεχνικής επιτροπής, ενώ εξετάζεται ένα νέο μοντέλο στο οποίο η αθλητική πορεία του μαθητή θα αξιολογείται σε βάθος χρόνου και όχι αποκλειστικά με βάση μία μεμονωμένη διάκριση.

Η κατεύθυνση αυτή είναι λογική. Δεν μπορεί η συμμετοχή σε ένα πρωτάθλημα να αποτελεί από μόνη της διαβατήριο προνομιακής μεταχείρισης, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο της αθλητικής δραστηριότητας και των συνθηκών υπό τις οποίες αποκτήθηκε η διάκριση.

Ωστόσο, η κυβερνητική πρωτοβουλία γεννά και ένα πολιτικά άβολο ερώτημα: Γιατί χρειάστηκαν ένα τεράστιο σκάνδαλο στο μπάσκετ, καταγγελίες εκπαιδευτικών και η εμπλοκή ενός υφυπουργού για να αναγνωριστεί η ανάγκη αλλαγής ενός συστήματος που λειτουργεί εδώ και δεκαετίες;

Και, κυρίως, θα περιοριστεί η κυβέρνηση στην αλλαγή των κανόνων για το μέλλον ή θα ελεγχθούν και οι περιπτώσεις του παρελθόντος;

Διότι η ουσία δεν είναι να καταργηθούν τα κίνητρα για τους πραγματικούς αθλητές – αυτά πρέπει να προστατευθούν. Η ουσία είναι να μην μπορούν να τα εκμεταλλεύονται όσοι διαθέτουν τις κατάλληλες γνωριμίες, οικονομικές δυνατότητες ή προσβάσεις. Οι πραγματικοί πρωταθλητές αξίζουν επιβράβευση. Οι πρωταθλητές στα χαρτιά, εφόσον αποδειχθεί ότι υπάρχουν, όχι.

Διαβάστε επίσης:

Ελεγχόμενη έκρηξη στην «ύποπτη» βαλίτσα που εντοπίστηκε στο κέντρο της Αθήνας

Βόλος: Μαθητής γυμνασίου κατέβασε το παντελόνι συμμαθητή του, αποβλήθηκε και του έστειλε απειλητικό σημείωμα

Φωτιά σε ηλεκτρικά πατίνια σε εγκαταλελειμμένο ισόγειο στο κέντρο της Αθήνας – Δύο ελαφρά τραυματίες

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.