Γιατί η Ευρώπη απέτυχε να βρει έναν «υπερήρωα» για να αντιμετωπίσει τον Πούτιν

Ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες ήθελαν έναν υπερήρωα-διαπραγματευτή για να αντιμετωπίσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Ντόναλντ Τραμπ, να εξασφαλίσει μια δίκαιη ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία και να διαφυλάξει την ασφάλεια της ίδιας της ηπείρου, καθώς οι συνομιλίες για την κατάπαυση του πυρός επιταχύνονται. 

Δεν επρόκειτο ποτέ να βρουν έναν, σημειώνει το Politico.

Αυτή η άποψη είχε ήδη διαμορφωθεί μεταξύ διπλωματών και αξιωματούχων που βρίσκονται κοντά στις συζητήσεις, στους οποίους χορηγήθηκε η ανωνυμία για να σχολιάσουν την ευαίσθητη ειρηνευτική διαδικασία στην Ουκρανία που διχάζει τις απόψεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ακόμη και πριν η ΕΕ αποφασίσει την Παρασκευή ότι θα έπρεπε να είναι μια ομαδική προσπάθεια. 

Η πίεση για τον ορισμό ενός εκπροσώπου που θα μιλούσε εκ μέρους της Ευρώπης ήταν μεγάλη. Η ελκυστικότητα της ανάληψης των ηνίων από έναν σεβαστό ηγέτη βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην επιθυμία προβολής της ευρωπαϊκής δύναμης και ενότητας — καθώς και στο ενδιαφέρον να καταστούν οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και την Ουκρανία αποτελεσματικές και αποδοτικές. 

Ο ίδιος ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι ήθελε η Ευρώπη να προσδιορίσει εντός ημερών ποιος θα πάρει τη θέση της στις συνομιλίες και άφησε να εννοηθεί ότι θα προτιμούσε να είναι ένα άτομο (μάλιστα υπέδειξε ότι είχε προτίμηση, αν και δεν αποκάλυψε όνομα).

Δεν πέτυχε το δικό του. Αντ’ αυτού, οι ηγέτες σε σύνοδο κορυφής στο Δουβλίνο την Παρασκευή αποφάσισαν ότι η «Ε5» αποτελούνταν από τέσσερις μεγάλες χώρες της ΕΕ – Γερμανία, Γαλλία, Πολωνία και Ιταλία – και το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου, θα προχωρούσαν το έργο ως ομάδα.

Τεχνικές συζητήσεις

Η αναζήτηση ενός κορυφαίου εκπροσώπου για να καλύψει τη θέση της Ευρώπης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στον επόμενο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών είχε γίνει πολιτική εμμονή στις Βρυξέλλες, η οποία δεν έλαβε υπόψη τουλάχιστον δύο σημαντικά σημεία. 

Το πρώτο είναι ότι το επίπεδο ηγεσίας δεν βρίσκεται επί του παρόντος στο σημείο που βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις. Οι συνομιλίες αυτή την εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι ήταν τεχνικές συζητήσεις μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων. Οι μεγάλοι πολιτικοί παράγοντες όπως ο Πούτιν και ο Ζελένσκι δεν ήταν εκεί, πόσο μάλλον ο Τραμπ. Η Ρωσία έστειλε έναν βοηθό του Κρεμλίνου για να ηγηθεί της ομάδας της και η Ουκρανία ανέθεσε στον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών της να παρουσιάσει τα επιχειρήματά της. 

Εάν αυτοί οι αξιωματούχοι σημειώσουν πρόοδο προς μια συμφωνία, οι ηγέτες αναμφίβολα θα θελήσουν να εμπλακούν. Τελικά, οι ηγέτες θα είναι αυτοί που θα υπογράψουν τυχόν ειρηνευτικές συμφωνίες που θα ακολουθήσουν – και δεν υπάρχει όριο στον αριθμό των προέδρων ή πρωθυπουργών της ΕΕ που θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε μια τέτοια συνάντηση ως υπογράφοντες ή εγγυητές της τελικής συμφωνίας. 

Το επόμενο πράγμα που πρέπει να συμβεί, σύμφωνα με την Ουκρανία και τους απεσταλμένους των ΗΠΑ που μεσολαβούν στις συνομιλίες, είναι η Ευρώπη να συμμετάσχει στη συζήτηση με τη Ρωσία — σε αυτό το τεχνικό επίπεδο. 

«Δεν είναι υπερκράτος» 

Το δεύτερο σημείο που αγνόησαν ορισμένα κράτη μέλη και παράγοντες των Βρυξελλών είναι δομικό: Υπάρχουν πάρα πολλοί ευρωπαίοι ενδιαφερόμενοι φορείς με εξίσου σημαντικά αλλά πολύ διακριτά συμφέροντα και αρμοδιότητες, γεγονός που καθιστά αδύνατη την ενοποίηση όλων των διαφορετικών πτυχών υπό ένα άτομο. 

Η Επιτροπή δεν μπορεί να διαπραγματευτεί τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης — αυτό εναπόκειται στα μέλη του ΝΑΤΟ και στις εθνικές πρωτεύουσες να το αποφασίσουν. Αλλά εξίσου το ΝΑΤΟ, το Παρίσι και το Βερολίνο δεν μπορούν να διαπραγματευτούν τις κυρώσεις της ΕΕ ή την ένταξη της Ουκρανίας στο μπλοκ — αυτά εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Επιτροπής. 

Και η ιδέα ότι η «Ε3» – τα μεγάλα οικονομικά και στρατιωτικά θηρία της Ευρώπης, η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο – θα άφηναν είτε την Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είτε το ΝΑΤΟ να τα κάνουν όλα για λογαριασμό τους δεν είναι ρεαλιστική. 

Όπως το έθεσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ: ​​«Ο λόγος για τον οποίο η Ευρώπη δεν έχει βρει ούτε ένα άτομο που να μπορεί να εκπροσωπήσει ολόκληρη την Ευρώπη είναι ότι η Ευρώπη δεν είναι υπερκράτος». 

Στο πλαίσιο των συνομιλιών για την Ουκρανία, τα ευρωπαϊκά συμφέροντα περιλαμβάνουν πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, αλλά και χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία, καθώς και την Τουρκία και τη Μολδαβία, δήλωσε ο διπλωμάτης. «Ποιος μπορεί να υποσχεθεί στρατεύματα επί τόπου εκ μέρους της υπόλοιπης Ευρώπης; Ποιος μπορεί να προσφέρει δισεκατομμύρια σε χρηματοδότηση; Είναι δύσκολο». 

Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν ορισμένοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη διαδικασία του Άμπου Ντάμπι ήταν ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να εκπροσωπείται από μια ομάδα, όπως έχει ήδη γίνει, αν και μέχρι στιγμής βρίσκεται σε ένα βήμα μακριά από την κύρια αίθουσα διαπραγματεύσεων. Διαφορετικά μέλη αυτής της ομάδας θα έχουν διαφορετικά ζητήματα. 

Τι θέλει ο Πούτιν

Έπειτα, υπάρχει το ζήτημα του περιεχομένου: Τι θα συζητηθεί και ποια θα είναι η συλλογική θέση της Ομάδας Ευρώπη; 

«Αυτό που πραγματικά λέμε είναι πιο σημαντικό από την ακριβή σύνθεση των ανθρώπων στην αίθουσα», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον καθ’ οδόν προς τη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ την Παρασκευή.

Ο λόγος για τον οποίο Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι επιθυμούν τη συμμετοχή της Ευρώπης είναι επειδή πιστεύουν ότι η έναρξη μιας συζήτησης σχετικά με την αναμόρφωση των δομών ασφαλείας της ηπείρου θα μπορούσε να ξεκλειδώσει μια πιο συνεργατική προσέγγιση από τη Ρωσία. 

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Μεντίνσκι, δήλωσε ότι το πλαίσιο ασφαλείας της Ευρώπης ήταν το κύριο θέμα που συζητήθηκε στο Άμπου Ντάμπι αυτή την εβδομάδα: «Η σύγκρουση στην Ουκρανία έδειξε ότι ολόκληρο το σύστημα ασφαλείας που λειτουργεί μετά τη Γιάλτα και το Πότσνταμ δεν λειτουργεί καλά και ότι στην Ουκρανία άνοιξε ένα απόστημα», είπε. 

Η ομάδα της Ουκρανίας σημείωσε ότι η σκληροπυρηνική ρωσική προσέγγιση μαλάκωσε λίγο όταν οι εκπρόσωποι της Μόσχας είδαν την ευκαιρία να μιλήσουν για τις ευρύτερες απαιτήσεις τους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Αλλά η ίδια η Ευρώπη δεν συμμετείχε σε αυτή τη συζήτηση.

Ο χρόνος είναι το παν

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να αποφασιστεί θα είναι η αλληλουχία των διαπραγματεύσεων — το πιο σημαντικό, πότε θα πρέπει οι Ευρωπαίοι να επιτρέψουν στον εαυτό τους να συζητήσει το αίτημα της Ρωσίας για αναθεώρηση της περιφερειακής ασφάλειας; Αυτό είναι ένα κρίσιμο και ενδεχομένως υπαρξιακό ερώτημα για τις ευρωπαϊκές χώρες. Και είναι ήδη ένα θέμα για το οποίο οι κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ ζυγίζουν τις θέσεις τους με προσοχή. 

Όσοι βρίσκονται κοντά στις συνομιλίες πιστεύουν ότι μπορεί να βρεθεί ένας έξυπνος τρόπος για να προσφερθεί στη Ρωσία μια συζήτηση για την περιφερειακή ασφάλεια στο πλαίσιο μιας προσεκτικής αλληλουχίας των διαπραγματεύσεων, χωρίς να συνδεθεί πλήρως το ζήτημα με την τελική ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία. 

Αλλά διαφορετικοί εκπρόσωποι της ΕΕ λένε διαφορετικά πράγματα σχετικά με αυτό το σημείο αλληλουχίας, σε αυτό που είτε αποτελεί έξυπνη στρατηγική είτε αποτελεί ένδειξη συνεχιζόμενης αταξίας.

Η Κάγια Κάλλας, η κορυφαία κεντρικά συμβεβλημένη διπλωμάτης της ΕΕ, δήλωσε ότι δεν πρέπει να υπάρξει συζήτηση για την ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας — όπως οι διαμορφώσεις του ΝΑΤΟ, οι αναπτύξεις στρατευμάτων και τα φόρουμ εργασίας για διαβουλεύσεις με τη Ρωσία — μέχρι να οριστικοποιηθεί η ειρηνευτική συμφωνία. 

Αλλά στο Άμπου Ντάμπι, αξιωματούχοι της ΕΕ έδειξαν την ετοιμότητά τους να επιτρέψουν παράλληλες πορείες στις συνομιλίες, ώστε η ειρηνευτική συμφωνία της Ουκρανίας και οι μελλοντικές δομές ασφαλείας της Ευρώπης να μπορέσουν να συζητηθούν ταυτόχρονα. 

Οι αξιωματούχοι στις εθνικές πρωτεύουσες συμφωνούν επίσης ότι η «αλληλουχία» των διαπραγματεύσεων σε αυτό το σημείο είναι καθοριστική. Στο παρασκήνιο, διαφορετικές χώρες και παρατάξεις έχουν διαφορετικές απόψεις για το ποια θα πρέπει να είναι η σωστή στρατηγική, όπως ακριβώς παλεύουν με το ερώτημα του κατά πόσον είναι σωστό να συνεργαστούν απευθείας με τον Πούτιν. 

Και φυσικά το ζήτημα του ρόλου της Ευρώπης μπορεί να είναι ακόμη αμφιλεγόμενο. Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι δήλωσαν την Πέμπτη το βράδυ ότι ο Πούτιν είχε συναινέσει να επιτρέψει στην Ευρώπη να συμμετάσχει στις συνομιλίες, αλλά το Κρεμλίνο το αμφισβήτησε την Παρασκευή. 

Μετά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι αυτή την εβδομάδα, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ και ανώτερος απεσταλμένος, αναγνώρισε τα διπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει. «Εάν η Ευρώπη μπορούσε να ορίσει ένα άτομο για να μιλήσει εκ μέρους της, αυτό θα ήταν μεγαλύτερο επίτευγμα από το να πείσει τους Ρώσους να το συμπεριλάβουν στις διαπραγματεύσεις», είπε.

Διαβάστε επίσης:

Όταν σίγησε το Outlook, σταμάτησε ο κόσμος: Πώς επηρέασε ολόκληρο τον πλανήτη η κατάρρευση των υπηρεσιών της Microsoft – Η παγκόσμια εξάρτηση και η επιστροφή στο… φαξ

Παρενέργειες στην κυβέρνηση Τραμπ: Ο Μπέσεντ «δείχνει» τον Λάτνικ για τις εξαγωγές τσιπ της Nvidia – «Τρίζει» η καρέκλα του υπουργού Εμπορίου

Bild: Αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ και απομάκρυνση βάσεων από τη Βαλτική βάζει στο τραπέζι η Ρωσία – Η νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.